Người EQ thấp thường không nhận ra mình đang mắc lỗi này

VHO - EQ thực chất bắt đầu từ một năng lực rất đơn giản.

Trong cuộc sống, nhiều người cho rằng trí tuệ cảm xúc (EQ) là khả năng ăn nói khéo léo, giỏi giao tiếp hoặc biết cách tạo thiện cảm với người khác. Tuy nhiên, bản chất của EQ không nằm ở việc một người nói hay đến đâu, mà nằm ở khả năng nhận diện cảm xúc của bản thân, thấu hiểu cảm xúc của người khác và điều chỉnh hành vi phù hợp với từng hoàn cảnh.

Điều thú vị là người có EQ thấp thường không nhận ra vấn đề nằm ở chính mình. Họ có thể cho rằng bản thân chỉ đang sống thật, thẳng thắn hoặc đơn giản là nói ra suy nghĩ cá nhân. Trong khi đó, những người xung quanh lại dần cảm thấy khó chịu, mệt mỏi hoặc giữ khoảng cách mà không nói rõ lý do.

Một trong những lỗi phổ biến nhất của người có EQ thấp chính là quá tập trung vào cảm xúc và góc nhìn của bản thân đến mức quên mất cảm xúc của người đối diện.

Luôn nghĩ điều mình muốn nói quan trọng hơn điều người khác đang cảm thấy

Đây là biểu hiện thường gặp nhưng lại rất khó nhận ra. Trong một cuộc trò chuyện, người có EQ thấp thường chú ý nhiều đến việc mình muốn nói gì tiếp theo hơn là thực sự lắng nghe người khác.

Khi ai đó chia sẻ một vấn đề, họ nhanh chóng ngắt lời để kể về trải nghiệm của bản thân. Khi người khác bày tỏ cảm xúc, họ vội vàng đưa ra nhận xét hoặc lời khuyên thay vì dành thời gian để thấu hiểu.

Với họ, cuộc trò chuyện giống như một nơi để trao đổi thông tin. Nhưng với phần lớn mọi người, giao tiếp còn là nơi để tìm kiếm sự kết nối và cảm giác được lắng nghe.

Chính vì vậy, dù không có ác ý, người có EQ thấp thường khiến người khác cảm thấy ý kiến và cảm xúc của mình không được coi trọng. Họ không nhận ra rằng đôi khi điều người đối diện cần không phải là giải pháp, mà chỉ là một người đủ kiên nhẫn để nghe hết câu chuyện.

Thích nói thật nhưng không quan tâm cách nói

Nhiều người thường tự hào về việc mình là người thẳng tính. Họ cho rằng cứ nói đúng sự thật là đủ, bất kể cách diễn đạt như thế nào. Khi nhận xét ngoại hình của người khác, họ nói đó là sự thật. Khi góp ý một vấn đề nhạy cảm, họ cũng cho rằng mình chỉ đang thành thật.

Nhưng điều mà người có EQ thấp thường bỏ qua là sự thật và cách truyền đạt sự thật là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Một câu nói có thể đúng về mặt nội dung nhưng vẫn khiến người khác tổn thương nếu được nói ra không đúng thời điểm hoặc không đúng cách.

Người có EQ cao hiểu rằng lời nói không chỉ mang thông tin mà còn mang cảm xúc. Vì vậy, họ cân nhắc cả nội dung lẫn tác động của nó lên người nghe. Trong khi đó, người có EQ thấp thường chỉ tập trung vào việc mình nói đúng hay sai mà quên mất cảm giác của người đối diện.

Không nhận ra tín hiệu cảm xúc từ người khác

Trong giao tiếp, con người liên tục gửi cho nhau những tín hiệu rất nhỏ. Đó có thể là sự im lặng kéo dài, ánh mắt né tránh, nụ cười gượng gạo hoặc việc trả lời ngày càng ngắn gọn. Những tín hiệu ấy thường cho thấy một người đang không thoải mái, đang buồn hoặc muốn kết thúc cuộc trò chuyện.

Tuy nhiên, người có EQ thấp thường không nhận ra những điều đó. Họ tiếp tục nói về chủ đề khiến người khác khó chịu. Họ tiếp tục đào sâu vào những câu hỏi riêng tư dù đối phương đã thể hiện sự ngại ngùng. Họ tiếp tục đùa giỡn dù bầu không khí đã trở nên căng thẳng.

Điều này không xuất phát từ sự xấu tính mà chủ yếu đến từ việc họ chưa hình thành thói quen quan sát cảm xúc những người xung quanh. Bởi vậy, nhiều người có EQ thấp thường ngạc nhiên khi biết người khác cảm thấy không thoải mái với mình từ lâu.

Luôn muốn bảo vệ bản thân thay vì hiểu vấn đề

Một đặc điểm khác của người có EQ thấp là phản ứng phòng thủ quá nhanh. Khi nhận được góp ý, thay vì suy nghĩ về nội dung của lời góp ý đó, họ lập tức giải thích, biện minh hoặc tìm cách chứng minh mình không sai.

Trong những cuộc tranh luận, họ thường tập trung vào việc thắng thua hơn là tìm hiểu nguyên nhân của bất đồng. Khi xảy ra mâu thuẫn, họ quan tâm đến việc bảo vệ hình ảnh cá nhân nhiều hơn là giải quyết cảm xúc của các bên liên quan. Điều này khiến họ bỏ lỡ cơ hội nhìn nhận bản thân một cách khách quan.

Người có EQ cao không phải lúc nào cũng đúng, nhưng họ thường có khả năng tạm gác cái tôi sang một bên để tự hỏi: "Tại sao người kia lại cảm thấy như vậy?" trước khi nghĩ đến việc bảo vệ quan điểm của mình.

Điều khiến EQ trở nên đặc biệt là nó không phụ thuộc hoàn toàn vào bằng cấp, trình độ học vấn hay mức độ thông minh. Một người có thể rất giỏi chuyên môn nhưng vẫn thường xuyên làm người khác tổn thương mà không nhận ra.

Ngược lại, có những người không quá xuất sắc về học thuật nhưng luôn được yêu quý bởi họ biết cách cư xử, biết lắng nghe và hiểu cảm xúc của những người xung quanh. EQ thực chất bắt đầu từ một năng lực rất đơn giản là nhận thức được rằng cảm xúc của người khác cũng quan trọng như cảm xúc của chính mình.

Khi một người chỉ nhìn mọi việc từ góc độ cá nhân, họ rất dễ mắc những sai lầm trong giao tiếp mà không hề hay biết. Và đó cũng là lý do vì sao nhiều người có EQ thấp thường không nhận ra mình đang mắc lỗi. Sự trưởng thành bắt đầu từ việc nhìn ra những điều mình chưa thấy.

Không ai có thể thấu hiểu cảm xúc người khác trong mọi tình huống. Ai cũng từng vô tình nói điều không phù hợp hoặc cư xử thiếu tinh tế ở một thời điểm nào đó.

Điểm khác biệt nằm ở việc một người có sẵn sàng nhìn lại bản thân hay không. Những người có EQ cao không phải chưa từng mắc sai lầm. Họ được đánh giá cao bởi khả năng nhận ra sai lầm, điều chỉnh hành vi và học hỏi từ trải nghiệm của mình.