Nghiên cứu hạ tuổi trợ cấp hưu trí từ 75 xuống 70: Ai có thể được hưởng?

VHO - Bộ Nội vụ đang nghiên cứu hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70. Nếu được thực hiện, ngân sách dự kiến phải chi thêm khoảng 11.680 tỉ đồng mỗi năm.

Thêm cơ hội an sinh cho người từ 70 tuổi

Ở tuổi 70, nhiều người vẫn còn sức khỏe để làm việc, nhưng cũng không ít người đã bước vào giai đoạn khó khăn về thu nhập, nhất là những người không có lương hưu hoặc nguồn bảo đảm tài chính ổn định.

Vì vậy, đề xuất nghiên cứu hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 đang nhận được sự quan tâm. Nếu chính sách được triển khai, nhóm người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc diện đáp ứng điều kiện sẽ có thêm một điểm tựa an sinh.

Thông tin này được Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết tại Hội nghị sơ kết, đánh giá công tác người cao tuổi 7 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam chủ trì vào sáng 17.8.

Theo Bộ Y tế, cả nước hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi. Hơn 3,53 triệu người đang hưởng bảo hiểm xã hội hằng tháng, trong đó khoảng 2,35 triệu người hưởng lương hưu và 530.000 người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội. Nhà nước cũng đang bảo đảm chính sách cho hơn 1,2 triệu người hưởng trợ cấp xã hội.

Những con số này cho thấy hệ thống an sinh đã bao phủ một bộ phận lớn người cao tuổi, nhưng đồng thời cũng cho thấy quy mô nhu cầu hỗ trợ sẽ ngày càng lớn khi dân số Việt Nam già hóa nhanh.

Theo phương án đang được Bộ Nội vụ nghiên cứu, nếu hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70, kinh phí thực hiện dự kiến tăng thêm khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm.

Không chỉ nhìn vào khoản trợ cấp

Điểm đáng chú ý là việc nghiên cứu hạ tuổi hưởng trợ cấp diễn ra trong bối cảnh số người cao tuổi đang tăng nhanh. Tốc độ già hóa dân số tạo sức ép đồng thời lên y tế, an sinh xã hội, thị trường lao động và các dịch vụ chăm sóc.

Do đó, việc mở rộng diện bao phủ trợ cấp hưu trí xã hội cần được đặt trong tổng thể các chính sách bảo hiểm xã hội khác. Đây cũng là yêu cầu được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tại hội nghị.

Nói cách khác, một chính sách an sinh tốt không chỉ cần giúp thêm được bao nhiêu người, mà còn phải tính được khả năng bảo đảm quyền lợi đó trong nhiều năm tới.

Đặc biệt, nhóm người cao tuổi không phải một nhóm đồng nhất. Có người đã có lương hưu, có người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, nhưng cũng có người không có khoản thu nhập ổn định. Vì vậy, việc xác định đúng đối tượng, tránh chồng lấn giữa các chính sách sẽ là một phần quan trọng khi phương án được đánh giá.

Người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần hỗ trợ

Một điểm khác được đặt ra tại hội nghị là cách nhìn về người cao tuổi. Hiện cả nước có hơn 9 triệu người cao tuổi vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh; hơn 733.000 người tham gia công tác đảng, chính quyền, đoàn thể và hơn 1,1 triệu người tham gia giữ gìn an ninh trật tự.

Những con số này cho thấy nhiều người cao tuổi vẫn đang tạo ra giá trị cho gia đình và xã hội. Vì thế, chính sách dành cho người cao tuổi không nên chỉ xoay quanh trợ cấp và chăm sóc.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục thúc đẩy hệ sinh thái “kinh tế bạc” một cách bền vững, đầy đủ và toàn diện, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước.

Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng đề án về phát triển “kinh tế bạc”. Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ được yêu cầu phối hợp xây dựng đề án, tạo cơ sở để thể chế hóa và thúc đẩy hệ sinh thái này.

Hiểu đơn giản, “kinh tế bạc” không chỉ là làm ra thêm các sản phẩm dành cho người cao tuổi. Đó còn là việc mở rộng thị trường dịch vụ chăm sóc, y tế, công nghệ, giải trí, du lịch và các lĩnh vực phù hợp; đồng thời tạo thêm không gian để người cao tuổi tiếp tục làm việc, tiêu dùng và đóng góp.

Hạ tuổi trợ cấp là bước hỗ trợ, nhưng chưa phải toàn bộ lời giải

Cùng với chính sách thu nhập, một vấn đề khác được đặt ra là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi, kết nối với các nền tảng số và dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt là dữ liệu y tế.

Người cao tuổi cũng ngày càng tham gia sâu hơn vào môi trường số. Vì vậy, bên cạnh việc bảo vệ họ trước lừa đảo, thông tin xấu độc và những rủi ro trên mạng, cần tạo điều kiện để họ tiếp cận công nghệ, tham gia chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và kinh tế tri thức.

Nhìn từ góc độ đó, việc nghiên cứu hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 là một phần trong bài toán lớn hơn: làm thế nào để hệ thống an sinh theo kịp tốc độ già hóa dân số nhưng vẫn đủ nguồn lực để vận hành bền vững.

Nếu được thực hiện, chính sách sẽ mở rộng thêm cơ hội bảo đảm thu nhập cho một bộ phận người từ 70 tuổi. Nhưng với khoản kinh phí dự kiến tăng thêm 11.680 tỉ đồng mỗi năm, bài toán ngân sách chắc chắn phải được tính rất kỹ.

Với người cao tuổi, điều họ cần không chỉ là một khoản trợ cấp. Đó còn là khả năng tiếp cận y tế, dịch vụ chăm sóc, công nghệ, việc làm phù hợp và một môi trường để tiếp tục sống chủ động, có ích. Còn với Nhà nước, thách thức là làm sao để những chính sách ấy vừa đến đúng người, vừa đủ sức đi đường dài.