Nghiêm cấm việc chỉ đạo, can thiệp để nâng điểm, làm sai lệch kết quả học tập

TÙNG QUANG

VHO - Thủ tướng Chính phủ nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỉ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Nghiêm cấm việc chỉ đạo, can thiệp để nâng điểm, làm sai lệch kết quả học tập - ảnh 1
Vụ vi phạm trong kỳ thi tốt nghiệp Trường THPT chuyên Tuyên Quang năm 2026 là một bài học đắt giá về kỷ cương thi cử, bệnh thành tích và trách nhiệm thực thi công vụ. Ảnh: BCP

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20.10.2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.

Phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm

Tại Chỉ thị, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, các đơn vị liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền đề cao trách nhiệm, bảo đảm trung thực, khách quan, công bằng, liêm chính, thực chất trong học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; lấy phòng ngừa là chính, chủ động nhận diện nguy cơ, rủi ro và có biện pháp kiểm soát phù hợp, không để xảy ra gian lận, vi phạm trong kiểm tra, đánh giá, thi cử.

Chuyển mạnh từ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa, đồng thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm. Công tác phòng, chống gian lận phải được thực hiện thường xuyên, đồng bộ, chặt chẽ, phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và hình thức thi, kiểm tra đánh giá.

Rà soát tổng thể, hoàn thiện các quy định, quy chế thi, hướng dẫn, quy trình tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá, tăng cường ứng dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm; đồng thời coi ý thức tuân thủ quy chế, pháp luật, trách nhiệm và liêm chính của mỗi tổ chức, cá nhân là yếu tố nền tảng, quan trọng nhất.

Phân định rõ trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và mức độ tham gia của từng tổ chức, cá nhân; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập đối với các khâu có nguy cơ cao, không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi.

Kiên quyết phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; hành vi bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; xử lý nghiêm minh tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tập trung chỉ đạo, thực hiện rà soát toàn diện các quy định, quy chế thi và hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa và các quy định pháp luật có liên quan; kịp thời sửa đổi, bổ sung để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới về thi, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị công nghệ cao để gian lận; quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của cá nhân, tập thể có liên quan; hoàn thành trước ngày 15.12.2026.

Rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, cán bộ quản lý và nhà giáo theo hướng không tạo áp lực về thành tích; không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi để làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; hoàn thành trước ngày 30.11.2026.

Nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỉ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Rà soát, hướng dẫn việc sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao trong quá trình tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi, trước hết đối với các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, an toàn thông tin và phù hợp với quy định pháp luật, hoàn thành trước ngày 31.12.2026.

Xây dựng lộ trình triển khai thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện

Xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện, bảo đảm công bằng, hiệu quả.

Hướng dẫn các Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng, khai thác và sử dụng ngân hàng câu hỏi để phục vụ kiểm tra, đánh giá định kỳ, đánh giá thường xuyên bảo đảm bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chương trình, tăng tính khách quan, phân hóa và đánh giá thực chất kết quả của người học.

Tăng cường kiểm soát chất lượng đề thi, kiểm tra, đánh giá và bảo mật theo quy định; hoàn thành trước ngày 31.12.2026.

Xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi để kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.

Thiết lập, vận hành hiệu quả cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tố giác và xử lý thông tin theo đúng thẩm quyền, quy định của pháp luật.

Tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn tiếp tay cho gian lận

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm theo quy định về chất lượng, kỷ cương trong thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo thuộc phạm vi quản lý.

Chỉ đạo Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục, đào tạo trên địa bàn tổ chức các hoạt động kiểm tra, đánh giá và thi bảo đảm thực chất, nghiêm túc, công bằng, khách quan; không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập và kết quả thi; tăng cường công tác kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Chỉ đạo UBND cấp xã và cơ quan chức năng nắm tình hình trên địa bàn xã, phường trước, trong và sau các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá kịp thời phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức gian lận, sản xuất, mua bán, cung cấp hoặc sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận; chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Tổ chức rà soát nhu cầu, điều kiện thực tế để đầu tư, trang bị, sử dụng hệ thống camera giám sát, thiết bị rà soát kim loại, máy tính và các thiết bị cần thiết phục vụ kiểm tra, đánh giá và thi theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, bảo đảm phù hợp, đúng quy định, tiết kiệm, hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Yêu cầu người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo quán triệt, phổ biến đầy đủ các quy định, hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả và trách nhiệm pháp lý khi vi phạm tới tất cả cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, học sinh, sinh viên, học viên, cha mẹ học sinh; thực hiện thường xuyên, nhất là vào đầu năm học và trước các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá.

Quán triệt tất cả các cơ quan, đơn vị liên quan, cán bộ, công chức, viên chức và các cá nhân có liên quan thuộc các sở, ban, ngành trên địa bàn tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vị trí công tác để can thiệp, tác động trái quy định, tiếp tay hoặc bao che cho hành vi gian lận trong giáo dục.