Ngày mai sẽ là ngày dài nhất trong năm 2026

VHO - Chủ nhật là ngày hạ chí, đánh dấu sự khởi đầu của mùa hè theo thiên văn học ở phía Bắc bán cầu. Ngược lại, ở Nam bán cầu, đây là ngày ngắn nhất trong năm và mùa đông sẽ bắt đầu.

Từ “solstice” (chí điểm) bắt nguồn từ tiếng Latinh với “sol” nghĩa là Mặt Trời và “stitium” có nghĩa là sự dừng lại hoặc tạm ngừng.

Hạ chí là thời điểm kết thúc hành trình hàng năm của Mặt Trời khi di chuyển lên cao hơn trên bầu trời, tạo nên quỹ đạo dài nhất và cao nhất trong năm. Sau đó Mặt Trời bắt đầu “rút lui”, và thời gian ban ngày sẽ ngắn dần mỗi ngày cho đến khoảng cuối tháng 12.

Con người đã đánh dấu các ngày chí trong hàng nghìn năm qua bằng các lễ hội và công trình tưởng niệm, trong đó có lễ hội Đêm Trung Hạ ở Thụy Điển và công trình Stonehenge ở Anh, nơi được thiết kế để thẳng hàng với đường đi của Mặt Trời vào các ngày chí.

Việc Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời với một trục nghiêng nhất định đã khiến nhiệt lượng và ánh sáng từ Mặt Trời chiếu không đồng đều lên hai nửa Bắc và Nam của hành tinh trong phần lớn thời gian của năm.

Các ngày chí (gồm Hạ chí và Đông chí) đánh dấu những thời điểm Trái Đất nghiêng nhiều nhất về phía Mặt Trời hoặc nghiêng xa Mặt Trời nhất. Điều này khiến hai bán cầu nhận được lượng ánh sáng Mặt Trời rất khác nhau, đồng thời sự chênh lệch giữa thời gian ban ngày và ban đêm đạt mức lớn nhất.

Vào ngày hạ chí ở Bắc bán cầu, nửa trên của Trái Đất nghiêng về phía Mặt Trời, tạo ra ngày có thời gian ban ngày dài nhất và đêm ngắn nhất trong năm. Hạ chí thường diễn ra trong khoảng từ ngày 20 - 22.6. Năm nay, ngày hạ chí rơi vào 21.6.

Vào ngày điểm phân, trục nghiêng của Trái Đất không hướng về phía Mặt Trời, cũng không nghiêng ra xa Mặt Trời, vì vậy cả Bắc bán cầu và Nam bán cầu đều nhận được lượng ánh sáng Mặt Trời gần như bằng nhau. Mặt Trời mọc gần như chính xác ở hướng đông và lặn gần như chính xác ở hướng tây.

Từ “equinox” (điểm phân) bắt nguồn từ hai từ tiếng Latinh có nghĩa là “bằng nhau” và “đêm”. Sở dĩ có tên gọi này là vì vào ngày điểm phân, thời gian ban ngày và ban đêm gần như bằng nhau, dù ở một số nơi trên Trái Đất, một trong hai có thể dài hơn vài phút tùy theo vị trí địa lý.

Điểm phân mùa thu ở Bắc bán cầu (hay thu phân) có thể rơi vào khoảng từ ngày 21 - 24.9, tùy từng năm. Điểm phân mùa xuân (hay xuân phân) có thể diễn ra trong khoảng từ ngày 19 - 21.3. Thời điểm chính xác của điểm phân là khoảnh khắc Mặt Trời nằm ngay phía trên đường xích đạo.

Sự khác biệt giữa mùa khí tượng và mùa thiên văn chỉ là hai cách khác nhau để phân chia các mùa trong năm.

Trong khi mùa thiên văn được xác định dựa trên chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, mùa khí tượng được xác định dựa trên các đặc điểm thời tiết. Các nhà khí tượng sẽ chia một năm thành bốn mùa, mỗi mùa kéo dài ba tháng, dựa trên chu kỳ nhiệt độ trung bình hàng năm.