Mực nước biển cao hơn dự đoán và rủi ro khó lường trước

VHO - Theo nhiều nghiên cứu, mực nước biển dâng cao do biến đổi khí hậu đã đe dọa đến cuộc sống của rất nhiều người trên thế giới.

Mực nước biển dâng cao

Các thống kê về con số ảnh hưởng cũng tăng mạnh hơn so với các ước tính trước đây của các nhà khoa học và các nhà hoạch định chính sách do những giả định sai lệch về độ cao hiện tại của vùng nước ven biển.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét hàng trăm công trình khoa học và báo cáo đánh giá rủi ro, trong đó khoảng 90% nghiên cứu đã đánh giá thấp mực nước cơ sở ở khu vực ven biển trung bình khoảng 1 foot (30cm), theo nghiên cứu công bố hôm 4.3 trên tạp chí Nature. 

Vấn đề này xảy ra thường xuyên hơn tại các nước thuộc Nam bán cầu, khu vực Thái Bình Dương và Đông Nam Á, và ít phổ biến hơn ở châu Âu cũng như dọc bờ Đại Tây Dương. 

Theo đồng tác giả nghiên cứu Philip Minderhoud, Giáo sư địa chất thủy văn tại Đại học Wageningen ở Hà Lan, nguyên nhân này là do sự không tương thích trong cách đo độ cao của mặt biển và mặt đất.

Ông cho biết mỗi phương pháp đều đo lường chính xác trong phạm vi. Tuy nhiên, tại khu vực nơi biển gặp đất liền, có nhiều yếu tố thường không được tính đến khi sử dụng dữ liệu vệ tinh và các mô hình trên đất liền.

Các nghiên cứu tính toán tác động của mực nước biển dâng thường “không xem xét mực nước biển thực tế đã được đo đạc mà sử dụng mốc 0 mét làm điểm khởi đầu”, tác giả chính Katharina Seeger của Đại học Padua cho biết.

Tại một số nơi ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mức chênh lệch này có thể lên tới gần 3 feet (1m).

Nhiều nghiên cứu cũng giả định mực nước biển trong điều kiện không có sóng hay dòng chảy, trong khi thực tế tại ranh giới giữa biển và đất liền, đại dương luôn bị khuấy động bởi gió, thủy triều, dòng hải lưu, sự thay đổi nhiệt độ và các hiện tượng như El Niño, theo Minderhoud và Seeger.

Nghiên cứu ghi nhận nếu điều chỉnh theo mốc độ cao ven biển chính xác hơn, trong trường hợp mực nước biển dâng hơn 3 feet (1m), nước biển có thể nhấn chìm thêm tới 37% diện tích đất và đe dọa thêm từ 77 triệu đến 132 triệu người.

Điều đó sẽ kéo theo những thách thức lớn trong việc lập kế hoạch và chi trả cho các tác động của một thế giới đang ấm lên.

Người dân đối mặt nguy cơ

“Có nhiều nơi, nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng cao hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ”, Anders Levermann, nhà khoa học khí hậu tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam ở Đức, người không tham gia nghiên cứu, cho biết. 

Đông Nam Á cũng là khu vực có số lượng người vốn đã bị đe dọa bởi mực nước biển dâng nhiều nhất.

Với Vepaiamele Trief, nhà hoạt động khí hậu 17 tuổi, những dự báo này không hề trừu tượng. Tại quê hương cô - quốc đảo Vanuatu ở Nam Thái Bình Dương - đường bờ biển đã lùi vào đất liền một cách rõ rệt. 

Bãi biển bị xói mòn, cây ven biển bị bật gốc và một số ngôi nhà nay chỉ còn cách mép nước khoảng 3 feet (gần 1m) khi thủy triều lên cao.

Hay trên đảo Ambae, nơi bà của Vepaiamele Trief sinh sống, con đường ven biển nối từ sân bay vào làng đã phải dời sâu vào đất liền vì nước biển lấn tới.

"Cuộc sống của người dân hoàn toàn bị đảo lộn vì mực nước biển dâng, và điều đó cũng ảnh hưởng đến sinh kế của nhiều người”, bà Vepaiamele Trief nói thêm.