Mùa đông băng giá bao trùm nhiều quốc gia

VHO - Những đợt rét kỷ lục, bão tuyết dày đặc và nhiệt độ xuống sâu đang bao trùm nhiều nơi trên thế giới trong suốt tháng qua và kéo dài đến hiện tại. Mùa đông khắc nghiệt không chỉ gây gián đoạn đời sống và giao thông mà còn làm dấy lên lo ngại về sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

 Không khí lạnh kéo dài suốt hai tuần tại nhiều khu vực ở Mỹ đã gây ra tuyết rơi dày, băng giá và làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động giao thông, sinh hoạt của người dân. Trận bão mùa đông nguy hiểm càn quét phần lớn miền Nam và bờ Đông nước Mỹ trong gần 10 năm qua, phá vỡ các kỷ lục về nhiệt độ, khiến hơn một triệu hộ gia đình và doanh nghiệp mất điện và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hằng ngày của người dân.

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS), khoảng 150 triệu người tại miền Đông nước Mỹ đang nằm trong diện cảnh báo thời tiết lạnh và rét cực đoan. Nhiệt độ gần như duy trì dưới mức đóng băng suốt cả ngày, trong khi miền Nam bang Florida ghi nhận khối không khí lạnh nhất kể từ tháng 12.1989.

Tại Nga, các nhà khí tượng cho biết tháng 1.2026 đã ghi nhận lượng tuyết rơi lớn nhất trong hơn 200 năm. Tại một số khu vực của thủ đô nước Nga, tuyết đọng trên mặt đất cao tới 60cm. Vùng Kamchatka ở Viễn Đông Nga thậm chí đã ban bố tình trạng khẩn cấp do một trận bão tuyết lớn khiến thành phố chính của khu vực bị tê liệt một phần. Các chuyến tàu ngoại ô quanh khu vực Moskva bị trì hoãn, trong khi ô tô mắc kẹt trong những hàng dài ùn tắc.

Trong khi đó, ở Nhật Bản, tình trạng tuyết rơi dày do hình thái thời tiết mùa đông kéo dài cũng đang gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng. Tuyết phủ dày tại một số nơi ở tỉnh Aomori, miền bắc Nhật Bản.

Một khối không khí lạnh mạnh đã khiến tuyết rơi dày đặc dọc theo bờ biển Nhật Bản trong những tuần gần đây, trong đó một số khu vực ghi nhận lượng tuyết rơi nhiều hơn gấp đôi so với bình thường. Cơ quan khí tượng quốc gia nước này cho biết độ dày lớp tuyết ở nhiều khu vực dọc biển Nhật Bản đang vượt mức trung bình theo mùa do tuyết rơi liên tục từ tháng 1 đến nay.

Theo thống kê, trong gần hai tuần qua đã có hơn 110 trường hợp tử vong trên toàn nước Mỹ liên quan đến thời tiết mùa đông khắc nghiệt. Tại các bang như Tennessee và Mississippi, hàng chục nghìn hộ dân vẫn chưa có điện do ảnh hưởng từ cơn bão băng trước đó.

Thời tiết cực đoan với đặc trưng “bão bom” đã gây mưa tuyết dày và giá rét nghiêm trọng tại nhiều khu vực nước Mỹ. Đây là hệ quả của một cơn bão mạnh, đã tăng cường thành hiện tượng “bão bom” ngoài khơi bờ biển bang Bắc Carolina trước khi tràn vào. NWS gọi đây là một “cơn bão lịch sử” của khu vực. “Bão bom” là thuật ngữ để chỉ những cơn bão diễn biến nhanh, có áp suất không khí giảm sâu trong vòng 24 tiếng, khiến khối khí xung quanh bị hút vào tâm bão với tốc độ điên cuồng, tạo ra những cơn gió giật khủng khiếp.

Nhiều trường hợp tử vong trên toàn quốc, trong đó nhiều ca nghi liên quan đến hạ thân nhiệt hoặc ngộ độc khí carbon monoxide. Các chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ hạ thân nhiệt và tê cóng gia tăng trong điều kiện giá rét kéo dài. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, chính quyền các bang tiếp tục khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, theo dõi sát các thông báo khẩn cấp và ưu tiên bảo đảm an toàn trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt hiếm gặp này.

Còn tại Nhật Bản, số người thiệt mạng do tuyết rơi kỷ lục tiếp tục tăng lên do đợt tuyết rơi dày bất thường kéo dài gần 2 tuần qua tại các khu vực ven biển Nhật Bản. Hầu hết các ca tử vong xảy ra trong lúc người dân dọn tuyết trên mái nhà hoặc khu vực xung quanh nơi ở, khi tuyết tích tụ dày và bất ngờ sạt xuống. Các cơ quan chức năng Nhật Bản tiếp tục cảnh báo nguy cơ tuyết lớn trong những ngày tới do hình thái áp cao mùa đông vẫn duy trì, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài và tuân thủ nghiêm các biện pháp đảm bảo an toàn.

Trước diễn biến thời tiết mùa đông bất thường ở một số quốc gia trên thế giới trong những tuần qua, các chuyên gia cho rằng đây không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà là một mắt xích trong chuỗi các biểu hiện thời tiết cực đoan ngày càng dày đặc trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra với tốc độ đáng quan ngại.

Biến đổi khí hậu giờ đây đã khiến những thập kỷ đầu của thế kỷ XXI ấm lên rõ rệt so với mức trung bình lịch sử. Các đợt rét kéo dài có thể trở nên xa lạ, và những đợt lạnh sâu cũng xảy ra ít thường xuyên hơn nhưng lại có xu hướng cảm nhận mạnh mẽ hơn so với trước đây. Điều này cho thấy thời tiết cực đoan như những cơn bão mùa đông gần đây ngày càng khó lường, qua đó đặt ra thách thức lớn đối với công tác ứng phó và thích nghi với biến đổi khí hậu trên toàn cầu.