Lương 10 triệu có đủ sống không?

VHO - Giữa bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, câu chuyện “chi tiêu sao cho đủ” trở thành nỗi trăn trở quen thuộc của nhiều người, đặc biệt là những người lương chưa cao. Cảm giác tiền vừa về tài khoản đã gần như hết sạch, dù bản thân không hề tiêu xài hoang phí, là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên thực tế, vấn đề không nằm hoàn toàn ở mức thu nhập, mà còn ở cách quản lý dòng tiền mỗi tháng. Chỉ cần điều chỉnh một vài nguyên tắc cốt lõi, việc chi tiêu có thể trở nên nhẹ nhàng và có kiểm soát hơn, ngay cả khi thu nhập chưa cao.

1. Tiền nhà không quá 30% thu nhập

Chi phí nhà ở luôn là khoản lớn nhất trong ngân sách hàng tháng. Nếu không kiểm soát tốt, đây sẽ là “lỗ hổng” khiến tài chính nhanh chóng mất cân đối. Thế nên để đảm bảo ngân sách chi tiêu cho các nhu cầu cố định khác, chi phí thuê nhà không nên vượt quá 30% thu nhập.

Ví dụ, với mức lương 10 triệu đồng, tiền thuê nhà nên dao động trong khoảng 2-3 triệu. Nếu vượt quá mức này, phần tiền còn lại sẽ trở nên quá ít ỏi để trang trải cho ăn uống, đi lại, điện nước và các chi phí phát sinh khác.

Để đạt được tỷ lệ này, nhiều người buộc phải chấp nhận một số đánh đổi như ở xa trung tâm hơn, thuê phòng nhỏ hơn hoặc ở ghép. Tuy nhiên, đây là sự đánh đổi cần thiết trong giai đoạn thu nhập còn hạn chế. Một nơi ở vừa túi tiền sẽ giúp giảm áp lực tài chính đáng kể, tạo khoảng trống để duy trì cuộc sống ổn định và có thể tiết kiệm dù chỉ một khoản nhỏ.

Quan trọng hơn, việc giữ chi phí nhà ở trong ngưỡng an toàn còn giúp tránh rơi vào trạng thái “làm chỉ để trả tiền thuê nhà” - một vòng luẩn quẩn rất khó thoát ra.

2. Không tiêu vào phần thu nhập kiếm thêm ngoài lương

Nhiều người có thói quen coi tiền làm thêm, thưởng hoặc thu nhập ngoài lương là “tiền để tiêu”. Chính suy nghĩ này khiến tổng thu nhập tăng lên nhưng khả năng tích lũy vẫn “dậm chân tại chỗ”.

Một cách tiếp cận hiệu quả hơn là tách biệt hoàn toàn khoản thu nhập ngoài lương với chi tiêu hàng ngày. Phần tiền này nên được xem như “không tồn tại” trong ngân sách sinh hoạt. Thay vì dùng để mua sắm hay nâng cấp lối sống, nên ưu tiên dành cho tiết kiệm hoặc các mục tiêu dài hạn.

Việc không đụng đến nguồn thu nhập phụ mang lại hai lợi ích rõ rệt. Thứ nhất, nó tạo ra một khoản tích lũy tự nhiên mà không cần cố gắng quá nhiều. Thứ hai, nó giúp duy trì kỷ luật tài chính, tránh rơi vào tâm lý “kiếm thêm được bao nhiêu thì tiêu thêm bấy nhiêu”.

Trong dài hạn, chính những khoản thu nhập nhỏ nhưng đều đặn này có thể trở thành nền tảng tài chính quan trọng, giúp giảm áp lực khi có biến cố hoặc mở ra cơ hội đầu tư khi điều kiện cho phép.

3. Không vay tiêu dùng

Với thu nhập thấp, việc vay tiêu dùng có thể mang lại cảm giác “dễ thở” trong ngắn hạn, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn về lâu dài. Những khoản vay nhỏ, lãi suất cao và thời hạn ngắn dễ khiến người vay rơi vào vòng xoáy nợ nần nếu không kiểm soát tốt.

Thực tế, nhiều khoản chi tiêu được tài trợ bằng vay tiêu dùng thường không thực sự cần thiết, mà xuất phát từ nhu cầu tức thời hoặc tâm lý muốn cải thiện cuộc sống nhanh chóng. Tuy nhiên, khi phải trả góp hàng tháng, áp lực tài chính sẽ tăng lên đáng kể, đặc biệt khi thu nhập không ổn định.

Nguyên tắc đơn giản là: Nếu chưa đủ tiền, đừng vội vã chốt đơn. Việc chờ đợi để mua một món đồ bằng tiền tích lũy sẽ an toàn hơn rất nhiều so với việc trả góp trong nhiều tháng. Điều này không chỉ giúp tránh gánh nặng lãi suất mà còn rèn luyện thói quen tiêu dùng có cân nhắc.

Trong trường hợp bắt buộc phải vay (ví dụ như chi phí y tế hoặc tình huống khẩn cấp), cần đảm bảo có kế hoạch trả nợ rõ ràng và khoản vay nằm trong khả năng chi trả. Tuy nhiên, với các nhu cầu tiêu dùng thông thường, việc nói “không” với vay mượn là một lựa chọn khôn ngoan.

Quản lý tài chính cá nhân không phải là câu chuyện phức tạp, mà nằm ở những nguyên tắc đơn giản nhưng được duy trì đều đặn. Với người thu nhập thấp, việc kiểm soát tốt tiền nhà, giữ kỷ luật với thu nhập ngoài lương và tránh xa vay tiêu dùng có thể tạo ra sự khác biệt rõ rệt.

Không cần những thay đổi lớn hay kế hoạch quá cầu kỳ, chỉ cần giữ vững ba nguyên tắc này trong thời gian đủ dài, tài chính sẽ dần ổn định hơn. Khi đó, cảm giác “thiếu trước hụt sau” cũng sẽ được thay thế bằng sự chủ động và an tâm hơn trong cuộc sống hàng ngày.