Không để người ngã xuống mãi vô danh

VHO - Giữa hơn một vạn phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, vẫn còn những người lính chưa thể trở về trọn vẹn với tên tuổi của mình.

 Việc lấy mẫu hài cốt để giám định ADN đang mở ra hy vọng cho hàng nghìn gia đình trên cả nước, đồng thời thể hiện trách nhiệm, nghĩa tình và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tìm lại tên người đã khuất

Trong những ngày qua, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, những nén hương được thành kính dâng lên trước khi các tổ công tác bắt đầu thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Đó không chỉ là một hoạt động chuyên môn mà còn là cuộc hành trình đầy ý nghĩa nhằm tìm lại danh tính cho những người lính đã nằm lại sau chiến tranh.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ở nhiều gia đình, nỗi mong ngóng tin tức về người thân vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai. Có những người mẹ mang theo khát vọng tìm con đến cuối cuộc đời. Có những người em, người cháu tiếp tục cuộc tìm kiếm dang dở bằng những ký ức ít ỏi được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn hiện có 10.197 phần mộ liệt sĩ đang được chăm sóc, hương khói. Trong số đó vẫn còn 1.137 phần mộ thiếu thông tin và 93 phần mộ chưa xác định được danh tính. Sau nhiều năm, những dòng chữ “chưa biết tên” trên bia mộ vẫn là nỗi day dứt đối với thân nhân liệt sĩ và những người làm công tác đền ơn đáp nghĩa.

Bởi vậy, việc triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” không đơn thuần là thực hiện một nhiệm vụ được giao. Đó còn là sự tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, là nỗ lực để những người đã ngã xuống được gọi đúng tên của mình. Mỗi mẫu phẩm được lấy hôm nay đều mang theo niềm hy vọng. Hy vọng về một ngày những gia đình liệt sĩ sẽ không còn phải lặng lẽ dò tìm giữa hàng nghìn bia mộ. Hy vọng về một cuộc đoàn tụ muộn màng nhưng trọn vẹn, khi người thân biết chính xác nơi người lính của gia đình đang yên nghỉ.

Khoa học nối nhịp đoàn viên

Nếu trước đây việc xác định danh tính liệt sĩ chủ yếu dựa vào hồ sơ, nhân chứng hoặc di vật còn sót lại thì ngày nay, khoa học công nghệ đã mở ra cơ hội mới cho những trường hợp tưởng chừng không thể nhận diện.

Giám định ADN được xem là giải pháp quan trọng nhằm từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đằng sau mỗi kết quả là cả một quy trình chặt chẽ từ lấy mẫu, bảo quản, số hóa dữ liệu, đối chiếu hồ sơ đến phân tích chuyên sâu trong phòng thí nghiệm.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, các tổ công tác thực hiện đầy đủ các bước theo quy trình khoa học nghiêm ngặt. Mỗi phần mộ được lấy mẫu đều được số hóa thông tin ngay tại hiện trường, cập nhật đầy đủ dữ liệu về vị trí, bia mộ, mẫu phẩm và các hồ sơ liên quan. Sự kết hợp giữa công nghệ ADN và chuyển đổi số đang tạo nên một cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ trong tương lai.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của khoa học trong trường hợp này không nằm ở những con số hay dữ liệu. Điều quan trọng hơn là khoa học đang trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh với những người thân vẫn ngày đêm mong ngóng tin tức. Mỗi trường hợp xác định thành công danh tính liệt sĩ là thêm một gia đình được vơi bớt nỗi đau chiến tranh. Đó cũng là sự hoàn thiện thêm những trang lịch sử còn dang dở, góp phần khẳng định trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với sự hy sinh của các thế hệ cha anh.

Chiến tranh đã đi qua, nhưng nghĩa tình đối với người có công vẫn luôn hiện hữu trong đời sống xã hội. Việc lấy mẫu ADN, số hóa thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là một cam kết đầy nhân văn của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã ngã xuống. Bởi hơn ai hết, những người đã hy sinh cho Tổ quốc xứng đáng được trở về với tên tuổi của mình. Và dân tộc Việt Nam sẽ không để những người ngã xuống mãi nằm lại trong sự vô danh của thời gian.