Kể với thế giới về quê hương mình

VHO - Khi đứng trước bạn bè đến từ nhiều quốc gia tại Diễn đàn Học tập Toàn cầu 2026 ở Ghana, Nguyễn Ánh Dương không chọn nói về những điều lớn lao. Cô học trò lớp 9 mang theo hình ảnh quê hương Hội An với những cánh đồng, di tích lịch sử, môi trường sống và những người trẻ đang chung tay gìn giữ các giá trị ấy. Từ hành trình của CLB “Công dân xanh”, em đã lan tỏa tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm với cộng đồng đến bạn bè quốc tế.

 Mang màu xanh quê nhà ra thế giới

Nguyễn Ánh Dương - học sinh lớp 9 Trường THCS Huỳnh Thị Lựu, phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng - là một trong những đại diện của Việt Nam tham dự Diễn đàn Học tập Toàn cầu (GLF 2026) tại Ghana. Cô học trò nhỏ mang đến diễn đàn mô hình “Công dân xanh” cùng những sáng kiến bảo vệ môi trường, gìn giữ các giá trị văn hóa được khởi nguồn từ chính quê hương và cuộc sống quanh em.

GLF 2026 quy tụ hơn 90 đại biểu là thanh thiếu niên và các nhóm dự án đến từ Ghana, Senegal, Việt Nam, Ấn Độ, Ecuador và Colombia, cùng đại diện các tổ chức đối tác và chính quyền địa phương. Đây là diễn đàn nằm trong khuôn khổ chương trình Thành phố lành mạnh cho Thanh thiếu niên - Giai đoạn II (HCA-II) do Fondation Botnar tài trợ và được Ecorys (Thụy Sĩ) quản lý. Đoàn Việt Nam tham dự gồm đại diện dự án HCA-II Đà Nẵng và dự án Công dân xanh - Thành phố lành mạnh.

Ít ai biết hành trình đưa Ánh Dương đến Ghana bắt đầu từ một lựa chọn rất gần gũi. Khi Trung tâm Sống và Học tập vì môi trường và cộng đồng (Live & Learn) triển khai các hoạt động thuộc chương trình HCA tại trường học trên địa bàn Đà Nẵng, Dương đã đăng ký tham gia và chọn theo đuổi chủ đề “Du lịch - di tích lịch sử - môi trường xanh, sạch”.

Lý giải về lựa chọn ấy, Dương cho biết em muốn bắt đầu từ chính những điều quen thuộc của quê hương mình. “Con thấy chủ đề này gần gũi, thiết thực như một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Ở Hội An, du lịch gắn với văn hóa bản địa, từ đồng ruộng, cây lúa, vườn rau đến con trâu. Nhưng muốn phát triển du lịch và thu hút du khách, chúng ta phải gìn giữ di tích lịch sử và bảo vệ môi trường”, em chia sẻ.

Không chỉ là học sinh có thành tích học tập tốt, Ánh Dương còn là một cán bộ Đoàn năng động, tích cực kết nối và vận động bạn bè cùng tham gia các hoạt động cộng đồng. Dưới sự hướng dẫn của các tình nguyện viên và chuyên gia của Live & Learn, những ý tưởng ban đầu dần được hiện thực hóa thành các hoạt động cụ thể, thu hút ngày càng nhiều học sinh tham gia.

Từ mong muốn tạo ra một không gian để các bạn trẻ cùng học hỏi, sáng tạo và hành động vì cộng đồng, Dương thành lập CLB “Công dân xanh”. Trong vai trò chủ nhiệm, em quản lý trang thông tin của câu lạc bộ, tổ chức các buổi sinh hoạt, tập huấn và hướng dẫn những thành viên mới. Từ một nhóm nhỏ trong trường học, CLB dần trở thành nơi kết nối những học sinh có chung mối quan tâm đối với môi trường và các vấn đề của địa phương.

Những hoạt động của Dương cũng là một phần trong chương trình Thành phố Lành mạnh cho Thanh thiếu niên (HCA), sáng kiến quốc tế nhằm nâng cao sức khỏe, phúc lợi và sự tham gia của thanh thiếu niên tại các đô thị đang phát triển. Tại Việt Nam, chương trình được triển khai thông qua Dự án Thành phố Lành mạnh cho Thanh thiếu niên Đà Nẵng (HCA Đà Nẵng) và Dự án “Thúc đẩy đổi mới của giới trẻ và cộng đồng vì phát triển đô thị bền vững” tại Hội An.

Thông qua các CLB “Công dân xanh”, học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến bảo vệ môi trường, rèn luyện kỹ năng lãnh đạo, làm việc nhóm và tham gia giải quyết những vấn đề của cộng đồng. Các cuộc thi về đổi mới sáng tạo, những hoạt động trải nghiệm thực tế cùng các buổi giao lưu giữa học sinh nhiều trường học ở Đà Nẵng và Quảng Nam trước đây đã trở thành môi trường để những bạn trẻ như Ánh Dương trưởng thành, tự tin hơn và nuôi dưỡng trách nhiệm đối với nơi mình đang sống.

Ươm mầm trách nhiệm cộng đồng

Với Ánh Dương, những buổi giao lưu giữa các CLB “Công dân xanh” không chỉ là dịp gặp gỡ bạn bè cùng trang lứa mà còn là cơ hội để học hỏi những kinh nghiệm thực tế từ nhiều địa phương khác nhau. Mỗi câu chuyện, mỗi sáng kiến đều giúp các thành viên hiểu hơn về những vấn đề cộng đồng đang phải đối mặt và cách người trẻ có thể chung tay tìm giải pháp.

Một trong những chủ đề để lại nhiều ấn tượng với Dương là kinh nghiệm phòng tránh thiên tai, lũ lụt. Từ những chia sẻ của các bạn ở vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ, các thành viên đã cùng nhau tìm hiểu những kinh nghiệm ứng phó được đúc kết qua nhiều thế hệ. “Đây là một đề tài rất hữu ích. Chúng con đã cùng nhau phỏng vấn những người lớn tuổi ở địa phương, ghi chép lại các kinh nghiệm giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Sau đó, những kiến thức này được chia sẻ rộng rãi để nhiều người cùng tham khảo”, Dương kể.

Không dừng lại ở những hoạt động trong trường học hay địa phương, các mô hình tiêu biểu của dự án còn được lựa chọn tham gia giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm tại Hà Nội, Thái Lan. Từ những hoạt động bền bỉ của CLB “Công dân xanh”, Ánh Dương dần trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu và được chọn đại diện thanh thiếu niên Việt Nam tham dự Diễn đàn Học tập Toàn cầu 2026 tại Ghana.

Điều đáng quý là những sáng kiến mà Dương và các thành viên CLB theo đuổi luôn bắt nguồn từ đời sống thực tế và những kinh nghiệm được tích lũy trong cộng đồng. Từ câu chuyện bảo vệ môi trường, gìn giữ di sản văn hóa đến kinh nghiệm ứng phó với thiên tai, tất cả đều xuất phát từ mong muốn góp phần làm cho nơi mình sống trở nên tốt đẹp hơn.

Sau những ngày tham gia diễn đàn ở Ghana, Ánh Dương lại trở về với nhịp sống quen thuộc của một học sinh lớp 9: Đến trường, học bài và chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10 phía trước. Nhưng bên cạnh sách vở, cô bé vẫn dành thời gian cho CLB “Công dân xanh”, cho những hoạt động cộng đồng mà mình yêu thích.

Với Dương, tình yêu quê hương không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ việc biết trân trọng môi trường sống, những giá trị văn hóa quanh mình và sẵn sàng chung tay gìn giữ chúng. Hành trình từ Hội An đến Ghana rồi sẽ khép lại, nhưng những bài học về trách nhiệm, sự sẻ chia và tình yêu với nơi mình lớn lên vẫn tiếp tục đồng hành cùng cô học trò nhỏ trên chặng đường trưởng thành phía trước.