Hợp lực phát triển nhân lực văn hóa trong kỷ nguyên mới

VHO - Sáng 26.10, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội (Bộ VHTTDL) đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Hợp tác giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới”.

Hội thảo quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là diễn đàn học thuật và thực tiễn để các bên cùng nhìn lại kết quả hợp tác thời gian qua, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy mô hình hợp tác ba bên trong đào tạo nhân lực văn hóa.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Đinh Công Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo ngày càng sâu rộng, nguồn nhân lực văn hóa đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đối diện những yêu cầu mới.

Đối với Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, tăng cường liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn xã hội là định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa.

Nhà trường mong muốn Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, mà còn mở ra các cơ hội hợp tác cụ thể trong xây dựng chương trình đào tạo, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao tri thức, tổ chức thực tập - trải nghiệm nghề nghiệp, phát triển dự án sáng tạo và kết nối mạng lưới chuyên gia trong nước, quốc tế.

Trong tiến trình phát triển đất nước ở kỷ nguyên mới, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh và động lực của phát triển bền vững.

Sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, công nghệ số và quá trình hội nhập quốc tế đang làm thay đổi không chỉ phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận sản phẩm văn hóa mà còn cả cơ cấu nghề nghiệp, chuẩn năng lực và phương thức tổ chức lao động.

Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy phát triển nguồn nhân lực văn hóa, từ đào tạo theo khả năng cung ứng của cơ sở giáo dục sang phát triển năng lực gắn với nhu cầu xã hội, đặc thù nghề nghiệp và giá trị văn hóa.

Trong báo cáo đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Đinh Công Tuấn cũng nêu rõ, nguồn nhân lực văn hóa mang tính liên ngành và đa dạng, bao gồm đội ngũ quản lý văn hóa, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản, thư viện - thông tin, nghệ thuật biểu diễn, truyền thông, du lịch văn hóa, tổ chức sự kiện và các ngành nghề sáng tạo.

Bên cạnh tri thức chuyên môn, người lao động cần năng lực số, kỹ năng sáng tạo, tư duy liên ngành, ngoại ngữ, khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp và ý thức bảo vệ các giá trị văn hóa.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đòi hỏi năng lực sử dụng công nghệ có trách nhiệm, tôn trọng bản quyền, tính xác thực của di sản và lợi ích của cộng đồng.

Những yêu cầu ấy vượt ra ngoài khả năng đáp ứng riêng lẻ của bất kỳ chủ thể nào. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường thể chế, hoạch định chính sách, bảo đảm điều kiện phát triển và điều tiết lợi ích công. Nhà trường có trách nhiệm đào tạo, nghiên cứu, phát triển tri thức và bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp.

Cùng với đó, doanh nghiệp và các đơn vị sử dụng lao động cung cấp tín hiệu nhu cầu, môi trường thực hành, nguồn lực và cơ hội chuyển hóa tri thức thành giá trị. Hiệu quả hợp tác phụ thuộc vào việc 3 chủ thể có chia sẻ mục tiêu, trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế đánh giá kết quả hay không.

Vì vậy, liên kết 3 bên không nên dừng ở các thỏa thuận mang tính hình thức hoặc những hoạt động thực tập ngắn hạn. Vấn đề cốt lõi là hình thành quan hệ hợp tác thực chất. Trong đó, các bên cùng tham gia xác định nhu cầu, thiết kế chương trình, tổ chức đào tạo, nghiên cứu ứng dụng, sử dụng nhân lực và đánh giá tác động xã hội.

Đối với lĩnh vực văn hóa, hiệu quả ấy cần được nhìn nhận đồng thời trên 3 phương diện: chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tạo ra giá trị kinh tế - xã hội và sự gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề chính gồm: mô hình và cơ chế phối hợp giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp; đổi mới chương trình và phương thức đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.

Trên cơ sở nội dung các tham luận, Hội thảo kỳ vọng hình thành các nhóm khuyến nghị có tính khả thi bao gồm: tăng cường cơ chế phối hợp và đặt hàng theo nhu cầu; phát triển chương trình đào tạo đồng thiết kế với đơn vị sử dụng lao động; mở rộng các dự án nghiên cứu, thực hành và đổi mới sáng tạo có sự tham gia của nhiều chủ thể; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá và chia sẻ kết quả hợp tác.

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã tiến hành ký thỏa thuận hợp tác với 4 doanh nghiệp: Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện VTC, Tập đoàn Thịnh Phát - Adamo Hotel, Công ty Cổ phần Du lịch Văn hóa Ngọa Vân Yên Tử, Viện Lãnh đạo ABG.

Qua các hợp tác này, sinh viên có cơ hội tìm hiểu môi trường doanh nghiệp, nhận thức rõ nhu cầu và thách thức của công việc, từ đó định hướng đúng đắn việc phát triển kiến thức, kỹ năng.