Hơn 288.000 tỉ đồng làm Vành đai 5: 7 địa phương hưởng lợi thế nào?

VHO - Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội dài khoảng 349km, đi qua 7 địa phương với tổng mức đầu tư sơ bộ 288.268 tỉ đồng. Tuyến đường được kỳ vọng mở rộng không gian đô thị, công nghiệp, logistics và tăng kết nối giữa các trung tâm kinh tế phía Bắc.

Theo hồ sơ Chính phủ trình Quốc hội, Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội có tổng chiều dài khoảng 349 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.

Tuyến chính được đề xuất quy mô 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế 100 - 120 km/giờ; đường song hành tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80 km/giờ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư toàn dự án khoảng 288.268 tỉ đồng. Trong đó, tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỉ đồng từ ngân sách Trung ương; đường song hành khoảng 73.076 tỉ đồng từ ngân sách địa phương.

Chính phủ dự kiến bố trí khoảng 59.700 tỉ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030. Dự án chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, triển khai từ năm 2027; các đoạn được bố trí vốn trong giai đoạn này cơ bản hoàn thành năm 2030. Các đoạn còn lại tiếp tục huy động nguồn lực, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Trong giai đoạn đầu, Chính phủ đề xuất ưu tiên đầu tư khoảng 116km tuyến chính phía Đông, từ cầu Thái Hà đến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn. Đây là đoạn được đánh giá có nhu cầu vận tải cao, đồng thời có tiềm năng mở rộng không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics.

Hà Nội

Vành đai 5 tạo thêm một lớp kết nối bên ngoài hệ thống vành đai hiện hữu, liên kết Hà Nội với các địa phương trong vùng. Tuyến đường được kỳ vọng tăng khả năng kết nối các trục hướng tâm với mạng lưới giao thông liên vùng, qua đó hỗ trợ mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.

Việc Hà Nội yêu cầu bảo đảm kết nối các tuyến giao thông lớn, trong đó có trục Tây Thăng Long với Vành đai 5, cho thấy tuyến đường được đặt trong tổng thể mạng lưới giao thông phục vụ phát triển không gian phía Tây.

Hưng Yên

Vành đai 5 đi qua Hưng Yên khoảng 27km, tạo thêm trục liên kết giữa Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Ninh Bình.

Theo định hướng quy hoạch, tuyến đường có vai trò là trục liên kết vùng, tạo điều kiện phát triển các khu, cụm công nghiệp, trung tâm logistics, đô thị - dịch vụ và hình thành hành lang công nghiệp - đô thị - thương mại liên vùng.

Hưng Yên cũng đã thống nhất chủ trương tham gia dự án, xác định đây là công trình có ý nghĩa quan trọng trong mở rộng không gian phát triển và tăng cường kết nối vùng.

Bắc Ninh

Với vị trí nằm trong mạng lưới công nghiệp phía Bắc, Vành đai 5 được kỳ vọng tăng khả năng kết nối Bắc Ninh với Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương lân cận.

Đáng chú ý, HĐND tỉnh Bắc Ninh đã thống nhất chủ trương bố trí khoảng 12.919 tỉ đồng từ ngân sách địa phương để thực hiện các dự án thành phần thuộc Vành đai 5, gồm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường song hành.

Việc chủ động bố trí nguồn lực cho thấy địa phương xác định tuyến đường có vai trò quan trọng đối với mạng lưới giao thông liên vùng và không gian phát triển công nghiệp - đô thị.

Thái Nguyên

Thái Nguyên có khoảng 85km Vành đai 5 đi qua địa bàn. Tỉnh đã thông qua chủ trương bố trí khoảng 7.787 tỉ đồng ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030 cho các phần việc thuộc dự án.

Tuyến đường tạo thêm kết nối giữa Thái Nguyên với Hà Nội, Bắc Ninh và Phú Thọ, qua đó được kỳ vọng hỗ trợ lưu thông hàng hóa, phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ.

Khu vực kết nối với Phú Thọ tại Đèo Nhe cũng đang được Bộ Xây dựng và địa phương rà soát về hướng tuyến, quy mô và giải pháp kỹ thuật.

Phú Thọ

Vành đai 5 tạo thêm trục kết nối Phú Thọ với Thái Nguyên và vùng Thủ đô, mở rộng khả năng tiếp cận các trung tâm sản xuất, tiêu dùng và logistics ở phía Đông.

Đặc biệt, kết nối qua khu vực Đèo Nhe có ý nghĩa trong việc hình thành mạng lưới giao thông liên vùng giữa trung du, miền núi phía Bắc với đồng bằng sông Hồng.

Khi toàn tuyến được đầu tư, Phú Thọ có thêm điều kiện tăng liên kết kinh tế với các địa phương trong vùng, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và mở rộng không gian phát triển.

Ninh Bình

Ninh Bình nằm ở phía Nam của Vành đai 5. Việc kết nối với Hưng Yên, Hà Nội và các trung tâm kinh tế phía Bắc giúp địa phương có thêm một trục giao thông liên vùng, phục vụ cả nhu cầu vận tải và liên kết phát triển.

Tỉnh cũng đang tính toán nguồn lực để tham gia các dự án thành phần, trong đó có đường song hành và công tác giải phóng mặt bằng.

Hải Phòng

Vành đai 5 tạo thêm mắt xích kết nối Hải Phòng với các địa phương trong vùng Thủ đô, qua đó tăng khả năng liên kết giữa khu vực cảng biển, công nghiệp, logistics của Hải Phòng với các trung tâm sản xuất và tiêu dùng phía Bắc.

Khi kết nối với hệ thống cao tốc và các tuyến vành đai khác được hoàn thiện, tuyến đường được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả mạng lưới logistics và vai trò đầu mối giao thương của Hải Phòng.