Học sinh địa phương nào được miễn phí SGK từ năm học 2026 - 2027?

VHO - Từ năm học 2026 - 2027, nhiều địa phương triển khai chính sách miễn phí hoặc cho học sinh mượn SGK, sớm hơn lộ trình miễn phí SGK trên cả nước từ năm học 2029 - 2030.

Từ năm học 2026 - 2027, nhiều địa phương trên cả nước triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa (SGK) cho học sinh bằng nguồn ngân sách địa phương và xã hội hóa. Mỗi nơi có lộ trình, nhóm đối tượng và cách thức thực hiện khác nhau, nhưng đều hướng đến giảm chi phí đầu năm học và tăng hiệu quả sử dụng sách.

Theo Nghị định số 271/2026/NĐ-CP của Chính phủ ngày 3.7.2026, từ năm học 2029 - 2030, học sinh cả nước được miễn phí SGK. Tuy nhiên, một số địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội đã chủ động thực hiện sớm hơn lộ trình.

Nhiều mô hình được triển khai

Tại Cà Mau, chính sách miễn phí SGK dự kiến được thực hiện theo từng cấp học. Năm học 2026 - 2027, khoảng 157.670 học sinh tiểu học được hưởng chính sách. Từ năm học 2027 - 2028 mở rộng đến THCS và năm học 2028 - 2029 áp dụng với THPT.

Tại kỳ họp thứ 5 (chuyên đề) HĐND tỉnh Cà Mau khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra ngày 17.8 vừa qua, nghị quyết quy định chính sách miễn phí SGK đã được thông qua.

Kinh phí thực hiện ở cấp tiểu học trong năm học 2026 - 2027 dự kiến gần 29 tỉ đồng; cấp THCS từ năm học 2027 - 2028 tăng thêm hơn 27 tỉ đồng và cấp THPT từ năm học 2028 - 2029 tăng thêm gần 37 tỉ đồng. SGK được cung cấp qua thư viện trường học theo hình thức mượn - trả.

Mỗi học sinh được mượn một bộ sách tương ứng với chương trình giảng dạy và hoàn trả sau khi kết thúc năm học. Trường hợp thất thoát, hư hỏng do nguyên nhân chủ quan phải bồi thường theo quy định.

Tại TP.HCM, chính sách miễn phí SGK dự kiến được thực hiện từ năm học 2026 - 2027 theo hình thức mượn - trả để tái sử dụng. Đối tượng thụ hưởng là tất cả học sinh phổ thông, người học có nhu cầu tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình do Bộ GD&ĐT ban hành, gồm giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và xóa mù chữ.

TP.HCM dự kiến tổng kinh phí thực hiện khoảng 567 tỉ đồng. Chính sách áp dụng cho học sinh không phân biệt trường công lập hay tư thục. Học sinh nhận sách tại thư viện vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc năm học.

Trường hợp làm mất hoặc hư hỏng sách do nguyên nhân chủ quan, phụ huynh phải bồi thường bằng hiện vật hoặc tiền tùy mức độ. Thành phố nghiêm cấm thu các khoản phí đặt cọc, bảo quản, thư viện liên quan đến việc mượn - trả SGK.

Các trường được yêu cầu ưu tiên sử dụng số sách hiện có, huy động sách từ các thư viện trên địa bàn trước khi mua mới. Đối với trường tư thục, SGK được nhà nước hỗ trợ căn cứ nhu cầu thực tế và đề xuất của nhà trường.

Hằng năm, ngành giáo dục sẽ rà soát số sách còn sử dụng được, thống kê nhu cầu mua mới để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp sách hư hỏng do hao mòn tự nhiên hoặc nhu cầu tăng đột xuất, ngân sách có thể hỗ trợ nhưng không vượt quá 10% số SGK hiện có trong thư viện.

Ngoài TP.HCM và Cà Mau, nhiều địa phương khác cũng thực hiện cho mượn SGK miễn phí từ năm học 2026 - 2027 đối với học sinh các cấp học trên địa bàn.

Trước đó, vào tháng 4.2026, xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) là địa phương đầu tiên công bố miễn phí SGK cho khoảng 7.000 học sinh các cấp trên địa bàn. Theo đó, từ năm học 2026 – 2027, 100% học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn xã sẽ được cấp phát SGK miễn phí.

Để triển khai chủ trương này, địa phương đã huy động gần 2 tỉ đồng từ nguồn xã hội hóa, trang bị 91.060 cuốn SGK cho thư viện các trường, đủ phục vụ nhu cầu học tập của gần 7.000 học sinh.

Xã Hòa Vang cũng đã triển khai mô hình “Tủ sách giáo khoa dùng chung”, hỗ trợ cho hơn 1.200 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Với kết quả đạt được, Hòa Vang trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước hoàn thành mục tiêu cung cấp SGK miễn phí cho học sinh, sớm hơn 4 năm so với yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW (đến năm 2030).

Từ năm học 2026 - 2027, học sinh lớp 1 đến lớp 12 tại TP. Huế được miễn phí SGK và tài liệu Giáo dục địa phương. Thành phố dự kiến chi khoảng 52,8 tỉ đồng để mua sách, cấp cho học sinh theo hình thức mượn - trả hằng năm qua thư viện trường học.

Tại TP. Đồng Nai, 5 phường, xã đã tiên phong triển khai cho học sinh mượn SGK miễn phí theo mô hình thư viện SGK dùng chung, sử dụng nguồn ngân sách địa phương hoặc xã hội hóa.

Tỉnh Khánh Hòa dự kiến miễn phí SGK cho học sinh từ năm học 2026 - 2027 bằng nguồn cân đối ngân sách địa phương.

Nghệ An dự kiến miễn phí SGK cho hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên, theo hình thức mượn - trả để sách được tái sử dụng nhiều lần.

Từ năm học 2026 - 2027, tỉnh Quảng Ninh cho mượn SGK miễn phí với toàn bộ học sinh phổ thông và học viên GDTX cấp THPT đang theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh.

Tại Gia Lai, chủ trương cho mượn SGK được đề xuất đối với một số nhóm học sinh như học sinh dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật, thuộc hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng và một số đối tượng chính sách. Dự kiến 182.207 học sinh thuộc diện được mượn sách miễn phí từ năm học 2026 - 2027, với tổng kinh phí khoảng 42,29 tỉ đồng từ ngân sách địa phương.

Giải đáp tình trạng thiếu sách cục bộ

Theo NXB Giáo dục Việt Nam, tính đến ngày 15.8, đơn vị cùng hệ thống các công ty phát hành đã cung ứng 220 triệu bản SGK và 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Sản lượng SGK đạt 148% so với cùng kỳ năm 2025; sách bài tập và sách tham khảo đạt 119%.

Ngoài số sách đã cung ứng, 8 triệu bản SGK và 2 triệu bản sách bài tập đang được điều chuyển, chuẩn bị cung ứng theo nhu cầu thực tế, nhằm bảo đảm học sinh có đủ sách trước ngày khai giảng.

Dù lượng SGK in và cung ứng ra thị trường tăng so với cùng kỳ năm trước, một số cửa hàng bán lẻ vẫn xảy ra tình trạng thiếu cục bộ trong từng thời điểm. Theo NXB Giáo dục Việt Nam, tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân.

Theo đó, nhiều phụ huynh có thói quen mua thêm bộ SGK thứ hai để ở lớp cho con, giúp học sinh không phải mang vác nặng; hoặc muốn trang bị sách sớm để các con tham khảo trước năm học, dẫn đến nhu cầu tại cửa hàng lẻ tăng đột biến trong giai đoạn cuối tháng 7, đầu tháng 8.

Bên cạnh đó, một số trường học chưa đặt mua sách tập trung qua các đơn vị phát hành của NXB Giáo dục Việt Nam để chờ đợi chính sách miễn phí, khiến học sinh không nhận được sách từ trường mà phải tự đi mua lẻ, gây nên tâm lý hoang mang và áp lực lên hệ thống bán lẻ.

“Nhiều phụ huynh không được cập nhật thông tin chính xác về việc sử dụng SGK cho năm học mới, dẫn đến việc không tiếp nhận các SGK có logo bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Thậm chí, có trường hợp dù đã mua nhưng vẫn nhất quyết đòi trả lại vì lầm tưởng sách không dùng được”, NXB Giáo dục Việt Nam cho biết.

Một số tên sách có các nội dung cập nhật, điều chỉnh đã được thông báo và đăng tải nội dung cập nhật trên trang điện tử taphuan.nxbgd.vn. Tuy nhiên, do chưa nắm thông tin này, một số khách hàng kiên quyết từ chối mua sách khi thấy thông tin trong sách giấy chưa được chỉnh sửa in ấn trực tiếp.

Ngoài ra, các chương trình trao tặng SGK cho thư viện trường học của nhiều Mạnh Thường Quân và tổ chức xã hội thường thu mua số lượng lớn SGK tại các cửa hàng bán lẻ, vô tình tạo ra sự khan hiếm tạm thời tại một số điểm bán. Khách hàng có thể gặp khó khăn khi tìm mua tại các nhà sách không thuộc hệ thống của NXB Giáo dục Việt Nam do không phải cửa hàng nào cũng nhập SGK để bán.

NXB Giáo dục Việt Nam khuyến nghị phụ huynh tra cứu hệ thống phân phối chính thức để tìm điểm bán phù hợp. Học sinh, giáo viên có thể sử dụng SGK điện tử miễn phí trên taphuan.nxbgd.vn. Đơn vị cũng khuyến khích tận dụng SGK Kết nối tri thức với cuộc sống còn sử dụng tốt từ năm học trước nhằm tiết kiệm và hạn chế lãng phí.

NXB Giáo dục Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi nhu cầu thực tế tại các địa phương để điều phối sách kịp thời, bảo đảm học sinh có đủ SGK trước năm học mới.