Giữ rừng di sản Mỹ Sơn từ sức mạnh cộng đồng

VHO - Với phương châm “phòng là chính, chữa cháy phải kịp thời, hiệu quả”, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn (BQL Mỹ Sơn) đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng và chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng.

Đặc biệt chú trọng việc tuyên truyền, phối hợp và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương nhằm bảo vệ hiệu quả tài nguyên rừng, cảnh quan sinh thái và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản Mỹ Sơn.

Cộng đồng địa phương đồng hành

Ban quản lý Mỹ Sơn (xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng) cho biết, trước diễn biến thời tiết nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng ở mức cao, đơn vị đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng và chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCC) trên toàn bộ diện tích rừng thuộc Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử văn hóa Mỹ Sơn.

Việc phát huy vai trò của cộng đồng địa phương trong công tác bảo vệ rừng được đơn vị đặc biệt chú trọng thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý rừng, chính quyền địa phương và cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rừng, tạo thành mạng lưới giám sát chặt chẽ ngay từ cơ sở. BQL Mỹ Sơn đã phối hợp với BQL rừng đặc dụng Đà Nẵng và nhóm hộ nhận khoán bảo vệ rừng thôn Nhuận Sơn, xã Thu Bồn tổ chức nhiều đợt tuần tra liên ngành tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao. Theo đó, các lực lượng tập trung kiểm tra những khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân, các tuyến đường tuần tra, khu vực thường xuyên có khách tham quan và các điểm dễ phát sinh nguồn lửa trong rừng.

Trong quá trình tuần tra, lực lượng chức năng kết hợp kiểm tra hiện trạng tài nguyên rừng, phát hiện sớm các nguy cơ cháy rừng, kịp thời ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, đồng thời tuyên truyền cho người dân nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng và PCCC rừng. Song song đó, các đơn vị cũng tiến hành rà soát, củng cố lực lượng và phương tiện chữa cháy; kiểm tra các dụng cụ, thiết bị PCCC rừng; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để sẵn sàng ứng phó với các tình huống cháy rừng có thể xảy ra. Đặc biệt, các tổ nhận khoán bảo vệ rừng duy trì chế độ trực, tuần tra thường xuyên, theo dõi sát tình hình thời tiết, cấp dự báo cháy rừng và chủ động báo cáo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

“Sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương được xem là yếu tố quan trọng góp phần giữ gìn màu xanh rừng di sản, bảo vệ cảnh quan sinh thái và giá trị nổi bật toàn cầu của Mỹ Sơn”, ông Nguyễn Công Khiết, Giám đốc BQL Mỹ Sơn cho biết.

Chủ động giữ rừng từ sớm, từ xa

Với hơn 1.160ha rừng nằm trong khu bảo vệ cảnh quan di tích Mỹ Sơn, giáp ranh nhiều khu vực dân cư, thời gian qua, BQL Mỹ Sơn luôn chú trọng công tác bảo vệ rừng, PCCC rừng, bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm, qua đó góp phần bảo vệ, phát huy giá trị khu di tích Mỹ Sơn.

Với phương châm “phòng là chính, chữa cháy phải kịp thời, hiệu quả”, đơn vị luôn xây dựng, triển khai phương án chủ động PPCC rừng, cố gắng để trong bất cứ tình huống, thời điểm nào cũng có thể nhanh chóng huy động được lực lượng ứng cứu. Khi xây dựng phương án chữa cháy chú trọng phương án về đêm với lực lượng nòng cốt là nhân viên phòng an ninh bảo vệ của BQL, kết hợp với lực lượng chức năng của địa phương, đơn vị kiểm lâm trên địa bàn.

Đã thành thông lệ, bắt đầu mỗi mùa nắng nóng, BQL Mỹ Sơn tăng cường triển khai các biện pháp phòng chống rừng cháy, thành lập các tổ kiểm tra rừng hằng ngày tuần tra đến các khu vực rừng, trực báo cháy, xây dựng phương án chữa cháy khi có cháy rừng xảy ra… Lực lượng bảo vệ chuyên trách của BQL Mỹ Sơn cũng tổ chức ra quân phát quang các đường băng cản lửa; huy động phương tiện, lực lượng trực 24/24h tại các vùng trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng, trực tại các chòi canh lửa theo dõi nắm bắt tình hình, kịp thời thông tin đến Ban Chỉ huy PCCCR khi phát hiện sự cố.

Đơn vị luôn chủ động thực hiện phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và chỉ huy tại chỗ) và “5 sẵn sàng” (lực lượng, phương tiện, hậu cần, chỉ huy và thông tin) kiểm soát, ngăn chặn hiệu quả thiệt hại về tài nguyên rừng. Bên cạnh đầu tư mua sắm đầy đủ trang thiết bị PCCC, BQL Mỹ Sơn cũng chủ động dự phòng nguồn nước tại các hồ nước khu vực; bố trí lực lượng sửa chữa đường băng khu vực giáp ranh xã Duy Phú, Duy Hòa; đầu tư tuyến đường lâm sinh phục vụ công tác tuần tra bảo vệ rừng,… Tận dụng công nghệ thông tin như lập nhóm chữa cháy rừng, nhóm hậu cần bằng hệ thống Zalo, Messenger, kết nối thông tin dự báo cháy rừng đến các đơn vị liên quan. Đồng thời nghiên cứu tiến hành lắp đặt hệ thống giám sát cảnh báo sớm cháy rừng bằng công nghệ Camera AI 360 độ.