Du xuân, rước lộc đầu năm ở phiên chợ độc nhất của Việt Nam

VHO - Là một trong 100 phiên chợ độc đáo nhất Việt Nam, chợ Gò ở xã Tuy Phước (tỉnh Gia Lai) đã trở thành điểm truyền thống ngày đầu xuân của người dân.

Bao đời nay người dân địa phương luôn tâm niệm đi chợ Gò không chỉ để du xuân mà còn lấy lộc, cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với gia đình.

Đi chợ Gò để đón lộc

Đã thành nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân tỉnh Gia Lai, hàng năm, vào đúng mùng 1 Tết Nguyên đán, người dân ở khắp nơi lại nô nức đi chợ Gò xã Tuy Phước. Chợ họp từ rất sớm, khoảng 3 - 4 giờ sáng đã có người tất tả gánh rau, xách cá, ôm buồng cau, xấp trầu ra bày bán. Đến lúc trời vừa ửng sáng, cả khu chợ đã ken kín người.

Tương truyền rằng, phiên chợ Gò có hàng trăm năm từ thời nhà Tây Sơn. Trải bao thăng trầm, phiên chợ vẫn giữ nguyên nét mộc mạc của chợ quê truyền thống, mang theo những ước vọng về một năm mới an vui, hạnh phúc, may mắn nhiều như lộc xuân. 

Bao đời nay, người dân luôn tâm niệm đi chợ Gò là để đón lộc, cầu duyên ngày đầu năm mới. Người mua, người bán đều chúc phúc, cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với mọi gia đình nên không có chuyện thách giá.

Không chỉ người dân ở Tuy Phước, người dân ở các vùng lân cận cũng đem sản vật nuôi trồng được như rau củ, trái cây, thịt lợn, tôm, cá… đến chợ Gò bán lấy hên đầu năm. Trong đó, một mặt hàng không thể thiếu là trầu, cau và muối.

Bà Nguyễn Thị Dung (54 tuổi, xã Tuy Phước) cho biết, dù không phải người buôn bán, năm nào bà cũng chuẩn bị ít lá trầu, buồng cau mang ra chợ. “Bán được bao nhiêu không quan trọng, chủ yếu là lấy lộc, cầu cho gia đình mạnh khỏe, làm ăn thuận lợi”, bà Dung cho hay.

Theo mẹ từ năm lên 14 tuổi, bà Trần Thị Nga (50 tuổi, xã Tuy Phước Tây) kể: “Người ta mua trầu cau như một lễ đầu năm, thêm bó rau muống với mong ước vạn điều như ý. Đi chợ không chỉ để mua bán mà còn để gặp gỡ, chúc tụng nhau”.

Bà Trần Thị Hường (53 tuổi, phường Quy Nhơn Đông) chia sẻ: "Năm nào cũng vậy, cứ sáng mùng 1 là cả gia đình tôi lại cùng nhau ra chợ Gò mua chút lộc đầu năm, rồi thong thả dạo quanh vui xuân. Thành quen mất rồi, thiếu phiên chợ ấy là thấy Tết chưa trọn vẹn".

Điểm đến văn hóa tinh thần đặc sắc

Năm nay, hội xuân chợ Gò còn được mở rộng quy mô với nhiều điểm nhấn mới, nổi bật là phần trẩy hội đậm sắc màu truyền thống.

Đoàn rước trong trang phục xưa vừa di chuyển vừa trình diễn hát bội, bài chòi, bả trạo, đồng thời tái hiện hình ảnh người dân quang gánh mang hàng về chợ.

Những hoạt động ấy không chỉ làm phong phú không khí lễ hội mà còn góp phần khơi gợi, tái hiện sinh động nét văn hóa của phiên chợ Gò thuở trước.

Bí thư Đảng ủy xã Tuy Phước Lê Thị Vinh Hương cho biết: “Hội xuân chợ Gò là điểm đến văn hóa tinh thần đặc sắc, mang ý nghĩa sâu sắc đối với người dân Tuy Phước nói chung và xã Tuy Phước nói riêng mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Phát huy những nét đẹp của hội xuân chợ Gò đã hình thành hơn 300 năm qua, xã Tuy Phước tiếp dục duy trì, tổ chức hội xuân chợ Gò đặc sắc, đậm nét truyền thống”.

Theo bà, sau khi khắc phục hậu quả thiên tai, địa phương đã chỉnh sửa, nâng cấp một số hạng mục tại khu vực chợ, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, bảo đảm tính khoa học, chỉn chu. Đồng thời đa dạng hóa các hoạt động, góp phần xây dựng không gian lễ hội ngày càng ấm áp, phục vụ tốt hơn nhu cầu vui xuân của người dân và du khách thập phương.

Bên cạnh mua bán, nhiều trò chơi dân gian như cướp cờ, u quạ, nhảy bao bố, bắt chạch trong chum, đập ấm… diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo người dân tham gia, tạo nên bầu không khí giao lưu sôi nổi, đậm đà bản sắc quê hương.

Năm 2011, chợ Gò được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xếp vào danh sách "100 phiên chợ độc đáo nhất Việt Nam". 

Trước đây, chợ chỉ họp một lần vào mùng 1 Tết Nguyên đán, nay mở rộng thêm nhiều hoạt động dân gian vào ngày mùng 2, tạo nên không gian lễ hội rộn ràng suốt những ngày đầu năm.