Dị ứng thời tiết: Khi cơ thể “lên tiếng” trước những đổi thay của khí hậu

VHO - Những ngày nắng nóng chuyển mưa, trời hanh khô đột ngột hoặc nhiệt độ thay đổi thất thường không chỉ khiến sinh hoạt bị đảo lộn mà còn làm nhiều người rơi vào tình trạng ngứa ngáy, nổi mẩn, hắt hơi, sổ mũi, mệt mỏi. Dị ứng thời tiết vì thế đang trở thành một vấn đề sức khỏe quen thuộc trong đời sống hiện đại, nhất là vào thời điểm giao mùa.

Không chỉ là chuyện “trái gió trở trời”

Dị ứng thời tiết là phản ứng của cơ thể khi gặp sự thay đổi đột ngột của môi trường, đặc biệt là nhiệt độ, độ ẩm, nắng nóng, lạnh khô hoặc mưa ẩm kéo dài. Khi cơ thể chưa kịp thích nghi, làn da và hệ hô hấp thường là những nơi phản ứng sớm nhất.

Với nhiều người, biểu hiện ban đầu có thể chỉ là vài nốt mẩn đỏ, cảm giác châm chích, ngứa râm ran ở tay, chân, mặt, cổ. Nhưng cũng có trường hợp xuất hiện mề đay, da sưng phù, tấy đỏ, kèm theo hắt hơi, sổ mũi, ho khan, đau đầu hoặc mệt mỏi.

Theo thông tin từ Bệnh viện Vinmec, dị ứng thời tiết là tình trạng khá phổ biến, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và không phải bệnh lây truyền từ người này sang người khác.

Thời tiết nóng khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi, da luôn trong tình trạng ẩm ướt, dễ bị kích ứng, viêm nhiễm. Ngược lại, thời tiết lạnh hoặc hanh khô làm da mất nước, thô ráp, lớp bảo vệ tự nhiên suy yếu. Những biến đổi này có thể khiến cơ thể phản ứng quá mức, gây phù, ngứa, nổi mẩn hoặc mề đay.

Những người có cơ địa dị ứng cần đặc biệt lưu ý

Không phải ai gặp thay đổi thời tiết cũng bị dị ứng. Tuy nhiên, nguy cơ thường cao hơn ở những người có cơ địa dị ứng sẵn, từng bị dị ứng thức ăn, dị ứng thuốc, dị ứng phấn hoa, viêm da tiếp xúc, viêm mũi dị ứng hoặc hen phế quản. Với nhóm này, mỗi đợt giao mùa, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc tiếp xúc với khói bụi, phấn hoa, lông chó mèo đều có thể trở thành yếu tố khởi phát.

Điều đáng nói là nhiều người vẫn xem dị ứng thời tiết là chuyện nhỏ, tự mua thuốc uống hoặc bôi ngoài da theo kinh nghiệm. Cách xử lý này có thể giúp giảm triệu chứng nhất thời nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ dùng thuốc sai, nhất là với các loại thuốc chứa corticoid hoặc thuốc chống dị ứng cần có chỉ định phù hợp.

Các bác sĩ khuyến cáo, nếu triệu chứng chỉ nhẹ, người bệnh có thể theo dõi, giữ ấm hoặc làm mát cơ thể hợp lý, tránh gãi mạnh, hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích ứng. Nhưng khi mề đay lan rộng, phù môi, phù mắt, khó thở, choáng váng, tụt huyết áp hoặc lơ mơ, cần đến cơ sở y tế ngay vì đó có thể là biểu hiện nặng, thậm chí liên quan đến sốc phản vệ.

Chủ động phòng ngừa từ những thói quen hằng ngày

Dị ứng thời tiết không thể phòng tránh tuyệt đối, nhưng có thể giảm nguy cơ tái phát nếu mỗi người biết lắng nghe cơ thể và duy trì lối sống phù hợp. Vào thời điểm giao mùa, cần chú ý giữ nhiệt độ cơ thể ổn định, không để cơ thể chuyển từ nóng sang lạnh hoặc từ lạnh sang nóng quá đột ngột. Khi dùng điều hòa, không nên để nhiệt độ quá thấp, nhất là khi vừa đi ngoài trời nắng về.

Bên cạnh đó, chế độ ăn uống cũng có vai trò quan trọng. Uống đủ nước, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, hạn chế rượu bia, thuốc lá, tránh khói bụi và những môi trường ô nhiễm sẽ giúp cơ thể có nền tảng miễn dịch tốt hơn. Việc tập luyện thể thao đều đặn, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần cân bằng cũng là cách giúp cơ thể thích nghi tốt hơn trước biến động thời tiết.

Với người có tiền sử dị ứng, nên chủ động theo dõi các dấu hiệu quen thuộc của cơ thể, chuẩn bị thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và đi khám khi triệu chứng tái phát nhiều lần, kéo dài hoặc ngày càng nặng. Dị ứng thời tiết tuy không phải bệnh hiếm gặp, nhưng nếu chủ quan, những phản ứng tưởng như nhẹ ngoài da có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống, công việc và sinh hoạt hằng ngày.

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng thất thường, chăm sóc sức khỏe trước những biến đổi của môi trường không còn là việc chỉ làm khi đã có bệnh. Điều đó cần trở thành một thói quen sống chủ động, để mỗi người không bị động trước những cơn “trái gió trở trời” tưởng nhỏ mà không hề nhỏ.