Đề xuất trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản

VHO - Đề xuất này phù hợp với thực tế hiện nay nhằm rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt và vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Hồ sơ dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Trong đó, dự thảo Luật đã đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với các hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ… nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm trên cơ sở dữ liệu, chứng cứ điện tử, đồng thời bảo đảm tính chính xác, khách quan trong quá trình xử phạt.

Tại điểm d khoản 1 Điều 44 dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) (sửa đổi) đã đề xuất bổ sung trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ. Đề xuất này xuất phát từ các lý do sau:

Thứ nhất, ngày 14.6.2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 151/NQ-CP về việc thông qua chính sách Luật XLVPHC, trong đó có nội dung về rà soát, cắt giảm những thủ tục không cần thiết trong quy trình xử phạt, gây mất thời gian, công sức, phát sinh thêm chi phí cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quy trình xử phạt vi phạm hành chính.

Dự thảo Luật đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với các hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ...

Thứ hai, hiện nay, các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (như cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới; phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở; hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, điều hành giao thông…) đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu để ra quyết định xử phạt. Cụ thể:

Kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải được ghi nhận bằng văn bản, gồm các thông tin cơ bản sau: tên cơ quan, đơn vị và chữ ký, họ tên của người sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm (trường hợp xác minh được); bản ảnh, hình ảnh (đối với thiết bị ghi hình, phương tiện đo tốc độ phương tiện giao thông có ghi hình ảnh); âm thanh (đối với thiết bị ghi âm); chỉ số đo, phân tích (đối với phương tiện, thiết bị có chức năng đo lường, phân tích, kiểm định); thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định; các thông tin khác liên quan đến hành vi vi phạm (nếu có). Các thông tin nêu trên đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính.

Khi có kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền thụ lý giải quyết vụ việc xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật XLVPHC và thực hiện theo các bước sau: xác định thông tin về tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính; gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền để giải quyết vụ việc, trừ trường hợp người có thẩm quyền đã xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) tại địa điểm, tuyến, địa bàn xảy ra hành vi vi phạm; ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tổ chức thi hành quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.

Như vậy, trường hợp này không cần thiết phải lập biên bản vi phạm hành chính để rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt và vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan. Việc phải lập biên bản vi phạm hành chính trong các trường hợp này làm tăng thủ tục xử phạt không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.