Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh

VHO - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi các luật thuế, trong đó đề xuất điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong bối cảnh chi phí gia tăng.

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế giá trị gia tăng, với trọng tâm là điều chỉnh chính sách thuế theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn.

Theo dự thảo, cơ quan này đề xuất sửa đổi quy định về mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng, đồng thời bổ sung chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ. Việc điều chỉnh được đánh giá là cần thiết, đặc biệt với khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, vốn có khả năng chống chịu hạn chế trước biến động kinh tế.

Dự thảo tờ trình cho biết việc sửa đổi các luật thuế có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Về chính trị, nội dung này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4.5.2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi để hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, thúc đẩy số hóa, minh bạch và đơn giản hóa thủ tục thuế, kế toán.

Đồng thời, Kết luận số 18-KL/TW ngày 2.4.2026 của Hội nghị Trung ương cũng đặt ra yêu cầu phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số” giai đoạn 2026 - 2030.

Về cơ sở pháp lý, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 quy định cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Tương tự, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (đã sửa đổi tại Luật số 149/2025/QH15) cũng quy định ngưỡng 500 triệu đồng/năm là mức không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

Trên thực tế, từ đầu năm 2026, biến động địa chính trị tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu trong nước tăng cao, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất và đời sống. Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ triển khai nhiều chính sách tài khóa nhằm ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, do chi phí đầu vào vẫn tăng, cơ quan này cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế để hỗ trợ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như hộ kinh doanh nhỏ.

Trước đó, Quốc hội đã nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng, và ngưỡng không chịu thuế giá trị gia tăng từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng. Việc điều chỉnh này đã được tính toán kỹ lưỡng và nhận được sự đồng thuận cao.

Song song, chính sách thuế cũng đang chuyển từ phương pháp khoán sang kê khai từ ngày 1.1.2026. Trong giai đoạn đầu, xuất hiện tình trạng một số hộ kinh doanh ưu tiên giao dịch tiền mặt nhằm che giấu doanh thu. Dù vậy, cơ quan quản lý cho rằng đây chỉ là xu hướng ngắn hạn, do tâm lý e ngại ban đầu.

Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt vẫn tiếp tục mở rộng nhờ sự phát triển của hạ tầng số như QR code, ví điện tử, ngân hàng số và thương mại điện tử. Bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo ngành thuế tăng cường quản lý rủi ro bằng phân tích dữ liệu lớn từ hóa đơn điện tử, dòng tiền và nền tảng số, qua đó hạn chế hành vi trốn thuế.

Trong bối cảnh sức mua suy giảm và chi phí gia tăng, việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được kỳ vọng sẽ giúp hộ kinh doanh duy trì hoạt động, nhất là ở các ngành có biên lợi nhuận thấp.

Đối với doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đã đưa ra nhiều ưu đãi như miễn thuế 2 năm cho doanh nghiệp mới thành lập từ hộ kinh doanh, áp dụng thuế suất 15% với doanh thu không quá 3 tỉ đồng và 17% với doanh thu đến 50 tỉ đồng.

Tuy nhiên, hiện chưa có quy định về ngưỡng thu nhập miễn thuế không giới hạn thời gian cho doanh nghiệp nhỏ như với hộ kinh doanh. Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung chính sách này để đảm bảo đồng bộ và công bằng giữa các mô hình kinh doanh.

Việc điều chỉnh ngưỡng thuế không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ vượt qua khó khăn mà còn tạo động lực để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế.