Cởi bỏ cà sa khoác chiến bào

VHO - Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc, có một chương sử rất đặc biệt, một biểu tượng cao đẹp cho tinh thần “Phật pháp bất ly thế gian pháp”, khi đạo đời hòa quyện trước vận mệnh sinh tử của Tổ quốc. Đó là bản hùng ca anh dũng về 27 nhà sư dưới mái chùa Cổ Lễ (Ninh Bình) đã cởi bỏ cà sa khoác chiến bào ra trận chống thực dân Pháp vào mùa xuân năm 1947.

 Chùa Cổ Lễ hay còn gọi là Thần Quang Tự, thuộc xã Cổ Lễ (Ninh Bình). Chùa được khởi dựng từ thời Lý khoảng thế kỷ XII gắn liền với công lao của Đức Thánh tổ Nguyễn Minh Không.

“Gậy thiền quét sạch loài xâm lược”

Chùa Cổ Lễ từ lâu đã nổi tiếng là một ngôi cổ tự với lối kiến trúc nghệ thuật độc đáo, hài hòa giữa kiến trúc phương Đông với kiến trúc Gothic phương Tây. Nhưng điều làm nên giá trị bất tử của ngôi chùa này lại nằm ở tinh thần yêu nước quật cường của các thế hệ tăng ni, phật tử nơi đây.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ ác liệt trên khắp cả nước, vùng đất Nam Định xưa cũng là một trong những trọng điểm đánh phá của địch. Đứng trước cảnh quê hương đất nước bị giày xéo, đình chùa bị đốt phá, chúng sinh chìm trong binh đao khói lửa, đặc biệt trước “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 19.12.1946, Hòa thượng Thích Thế Long, Viện chủ chùa Cổ Lễ bấy giờ đã có một quyết định lay động lòng người. Đó là kêu gọi các nhà sư, tăng ni cởi áo cà sa, xếp lại kinh Phật để lên đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Thượng tọa Thích Thanh Hùng, Ủy viên Thường trực Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình, Trưởng ban đại diện Giáo hội Phật giáo liên xã Cổ Lễ xúc động khi kể về thời khắc thiêng liêng ấy: “Ngày 27.2.1947, dưới mái chùa Cổ Lễ linh thiêng, Hòa thượng Thích Thế Long đã chủ trì buổi lễ đặc biệt để tiễn các nhà sư, tăng ni nhập thế. Trong 27 nhà sư anh dũng ấy có hai ni cô Đàm Nhung, Đàm Lân, tất cả đều khoác áo nâu sòng xếp hàng ngay ngắn dưới mái chùa Cổ Lễ. Trước chính điện chùa Cổ Lễ năm ấy, ni cô Đàm Nhung đã có lời phát nguyện mang khí phách sáng ngời lý tưởng cao đẹp của Phật giáo và vẫn còn vẹn nguyên giá trị đến ngày hôm nay: Cởi áo cà sa khoác chiến bào, Việc quân đâu có quản gian lao, Gậy thiền quét sạch loài xâm lược, Theo gót Trưng Vương tỏ nữ hào”.

Sau lời phát nguyện đanh thép ấy, 27 nhà sư đồng loạt cởi bỏ áo cà sa, đội mũ, mặc áo trấn thủ, lưng đeo ba lô, tay cầm súng và chính thức tạm rời chốn thiền môn để gia nhập Trung đoàn 34. Họ bước vào quân ngũ với tâm thế của những người chiến sĩ phật tử, sẵn sàng hy sinh thân mình để đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi, hộ quốc, an dân.

Đoàn quân đặc biệt ấy đã góp mặt ở những chiến trường ác liệt, gian khổ nhất, từ Tây Bắc, trung du Bắc Bộ đến những trận đánh càn quét ngay trên quê hương Nam Định xưa. Trong đó, đã có 12 người anh dũng hy sinh, máu của họ đã hòa vào lòng đất mẹ để dệt nên khúc ca chiến thắng.

Thượng tọa Thích Thanh Hùng chia sẻ: “Nhiều người sau khi đất nước giải phóng vẫn tiếp tục cống hiến trong lực lượng quân đội để bảo vệ bình yên cho nhân dân, và cũng có nhiều người lặng lẽ trở lại dưới mái chùa, tham gia Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Họ lại khoác lên mình tấm áo nâu sòng, gõ mõ, tụng kinh cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nguyện cầu cho những anh linh nghĩa sĩ đã ngã xuống trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc”.

Bản hùng ca dưới mái chùa Cổ Lễ

Bà Vũ Thanh Lịch, Phó Giám đốc Sở VHTT tỉnh Ninh Bình khẳng định: “Sự kiện 27 nhà sư, tăng ni chùa Cổ Lễ cởi áo cà sa khoác chiến bào ra trận góp sức vào thành công của cách mạng, giải phóng dân tộc, không đơn thuần là một câu chuyện lịch sử, mà đã trở thành một bản hùng ca bất tử, thể hiện sâu sắc tinh thần nhập thế của đạo Phật Việt Nam.

Khi đất nước lâm nguy, lòng từ bi không chỉ là cứu giúp con người trong đời sống thường ngày mà còn được biểu hiện bằng ý chí đứng lên chống giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc. Hình ảnh người tu hành tạm gác đời sống thiền môn để cầm súng ra trận đã làm sáng rõ sự thống nhất giữa “đạo pháp” và “dân tộc”, giữa lý tưởng phụng sự chúng sinh với trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc. Góp phần tô đậm dấu son trong lịch sử Phật giáo Việt Nam và truyền thống cách mạng của quê hương Ninh Bình”.

Thượng tọa Thích Thanh Hùng chia sẻ: Xuyên suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, Phật giáo luôn đồng hành cùng dân tộc, đất nước. Với truyền thống xả thân cứu quốc, hộ quốc, an dân, chùa Cổ Lễ thường xuyên tuyên truyền, giảng dạy cho các thế hệ trẻ, các phật tử về sự “từ bi”, “bác ái”, “bao dung” nhưng cũng phải thể hiện tinh thần nhà Phật đó là “đại hùng”, “đại lực”.

Chị Lê Thị Phương Anh (du khách đến từ Thanh Hóa) cho biết: “Mỗi năm vào các ngày lễ lớn của dân tộc và Phật giáo, tôi cùng gia đình đều về với chùa Cổ Lễ. Ở đây, ngoài tham quan vãn cảnh chùa, thưởng ngoạn kiến trúc nghệ thuật cổ kính, nguyện cầu bình an, còn là dịp cho các con tôi tìm hiểu về lịch sử hào hùng của các chiến sĩ phật tử chùa Cổ Lễ”.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ nhưng những ký ức về những nhà sư, chiến sĩ phật tử vẫn luôn sống mãi dưới mái chùa Cổ Lễ. Những kỷ vật đơn sơ như balo, bình tông, lời phát nguyên của ni cô Đàm Nhung, danh sách 27 vị sư trong đoàn phật tử quân… vẫn được nhà chùa gìn giữ trang trọng, cẩn thận như những báu vật thiêng liêng.

Trong tiết trời mùa thu tháng 8 lịch sử, tiếng chuông chùa Cổ Lễ lại ngân vang mang theo thông điệp về lòng từ bi, bác ái và lòng yêu nước bất diệt. Bản hùng ca về 27 nhà sư bước ra từ chốn thiền môn cầm súng ra trận bảo vệ Tổ quốc sẽ mãi là biểu tượng cao quý nhất của Phật giáo Việt Nam, một Phật giáo luôn sống trọn vẹn trong lòng dân tộc, vì đất nước và vì sự bình yên của muôn đời.