Chuyện gì xảy ra khi Trái Đất đón siêu El Nino mạnh nhất lịch sử?

VHO - Cơ quan khí tượng Bắc Mỹ và châu Âu đồng loạt đưa ra cảnh báo về nguy cơ xuất hiện hiện tượng siêu El Nino với cường độ mạnh chưa từng có trong nhiều thập kỷ, có khả năng vẽ lại bản đồ thời tiết toàn cầu và đẩy nhiệt độ Trái Đất lên mức kỷ lục mới.

Theo cập nhật mới nhất từ Cơ quan Khí tượng và Đại dương Mỹ (NOAA), xác suất xảy ra El Nino ở cường độ "siêu mạnh" hiện đã lên tới 25%. Đây là hiện tượng cực kỳ hiếm gặp, mới chỉ được ghi nhận ba lần trong vòng bốn thập kỷ trở lại đây.

Giới khí tượng dự báo hiện tượng này sẽ trở nên rõ nét trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 với xác suất lên đến 61%, khung thời gian được đánh giá là sớm hơn so với các tính toán trước đó. Phân tích tổng hợp dữ liệu từ Hệ thống Dự báo theo mùa Bắc Mỹ (bao gồm NOAA, NASA) và Trung tâm dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) đều nghiêng về một kịch bản Trái Đất sắp trải qua đợt siêu El Nino dữ dội bậc nhất.

Siêu El Nino được định nghĩa là pha ấm của chu kỳ ENSO (Dao động nam El Nino) khi nhiệt độ bề mặt đại dương tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương tăng ít nhất 2 độ C so với mức trung bình. Lịch sử từng ghi nhận các đợt siêu El Nino vào các năm 1982 - 1983, 1997 - 1998 và 2015 - 2016.

Các nhà khoa học lưu ý rằng ngay cả khi chưa đạt đến ngưỡng "siêu", El Nino gần đây cũng đã góp phần đưa năm 2024 trở thành năm nóng kỷ lục của hành tinh. Với cường độ mạnh hơn lần này, hệ quả được dự báo là vô cùng khốc liệt. Siêu El Nino có thể vẽ lại bản đồ thời tiết toàn cầu, kéo theo lũ lụt thảm khốc ở vài nơi trong khi những vùng khác lại hứng chịu hạn hán và cháy rừng kéo dài.

Nền nhiệt đại dương tăng cao còn hình thành những cơn bão dữ dội hơn ở trung tâm Bắc Thái Bình Dương, đồng thời làm suy giảm quần thể động vật hoang dã như chim cánh cụt Galápagos do nguồn thức ăn cạn kiệt.

Về mặt khí hậu dài hạn, siêu El Nino hoạt động như một cơ chế giải phóng lượng nhiệt khổng lồ từ đại dương vào bầu khí quyển. Điều này đẩy nhanh tốc độ ấm lên toàn cầu một cách đột biến.

Giới chuyên gia ví von nếu biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ tăng đều như đi thang cuốn thì một năm El Nino cực đoan chính là cú "nhảy cóc" khiến kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ trong thời gian ngắn. Nếu hiện tượng mạnh này kéo dài qua mùa đông, các năm 2026 và 2027 hoàn toàn có khả năng thiết lập những đỉnh nóng mới.

Dù vậy, nhà khí tượng học Nat Johnson của NOAA vẫn nhấn mạnh rằng các mô hình dự báo mùa xuân thường có độ bất định cao hơn và cơ quan này sẽ tiếp tục cập nhật những thông tin chính xác hơn về chu kỳ ENSO trong tháng tới.