Chủ hộ kinh doanh dưới 1 tỉ đồng được dừng đóng BHXH bắt buộc từ năm 2026

VHO - Từ ngày 1.1.2026, chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. BHXH Việt Nam đã hướng dẫn cách xử lý đối với người đã và đang tham gia, đồng thời nêu rõ quyền bảo lưu hoặc chuyển sang BHXH tự nguyện.

Bước sang năm 2026, chính sách BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh có sự thay đổi khi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Theo đó, chỉ chủ hộ kinh doanh có doanh thu kê khai trên 1 tỉ đồng/năm mới thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc đối với bản thân. Các trường hợp có doanh thu dưới mức này được dừng đóng theo quy định mới, góp phần giảm áp lực tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ.

Cụ thể, theo Công văn số 2220/BHXH-QLT của BHXH Việt Nam, cơ quan BHXH chỉ tiếp nhận đăng ký tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm. Đối với chủ hộ có doanh thu dưới ngưỡng này, cơ quan BHXH hướng dẫn chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện nếu có nhu cầu, nhằm tiếp tục tích lũy thời gian đóng và bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội về sau.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cách xử lý đối với chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng nhưng đã tham gia BHXH bắt buộc trước thời điểm chính sách mới có hiệu lực.

Sau khi dừng tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng để làm căn cứ cộng nối khi tiếp tục tham gia BHXH sau này, hoặc chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện để tiếp tục tích lũy thời gian đóng, hướng tới đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.

Quy định này được xây dựng trên cơ sở Điều 71 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, theo đó trường hợp người tham gia BHXH dừng đóng khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa nhận BHXH một lần thì thời gian đã đóng được bảo lưu. Thời gian này là căn cứ để tính hưởng các chế độ BHXH khi tiếp tục tham gia và đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Đáng lưu ý, việc không phải tham gia BHXH bắt buộc chỉ áp dụng đối với nghĩa vụ BHXH của chính chủ hộ kinh doanh. Nếu hộ kinh doanh có sử dụng người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ vẫn phải thực hiện trách nhiệm đăng ký và đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo quy định, không phụ thuộc vào doanh thu của hộ kinh doanh dưới hay trên 1 tỉ đồng/năm.

Theo lộ trình quy định tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, nhóm chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nhưng chưa thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc từ năm 2026 sẽ tiếp tục được mở rộng đối tượng tham gia từ ngày 1.7.2029. Lộ trình này hướng tới mở rộng diện bao phủ BHXH, đồng thời bảo đảm phù hợp với khả năng đóng góp của từng nhóm đối tượng, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững trong dài hạn.