Chăm lo sức khỏe người lao động là đầu tư cho năng suất và phát triển bền vững

VHO - Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định sức khỏe của người lao động là vốn quý nhất và là yếu tố cốt lõi bảo đảm hoạt động sản xuất an toàn, hiệu quả; do đó, việc chăm lo, bảo vệ và nâng cao sức khỏe công nhân lao động chính là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động quốc gia.

Ngày 5.6, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội đã ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết liên quan đến đời sống, việc làm và các chính sách dành cho người lao động. Trong đó, vấn đề chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người lao động được nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm.

Phát biểu tại phiên thảo luận, bà Trần Thị Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty New Wing, Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh cho rằng, bên cạnh các vấn đề về tiền lương, bảo hiểm xã hội và phúc lợi, sức khỏe là mối quan tâm hàng đầu của người lao động bởi đây là điều kiện tiên quyết để duy trì năng suất và hiệu quả làm việc.

Từ thực tiễn hoạt động công đoàn tại doanh nghiệp, bà Trần Thị Chi cho biết người lao động hiện đang đối mặt với nhiều nguy cơ về bệnh nghề nghiệp, trong khi việc khám sức khỏe định kỳ ở một số nơi chưa được thực hiện đầy đủ. Bên cạnh sức khỏe thể chất, các vấn đề về sức khỏe tinh thần như căng thẳng, áp lực công việc cũng đang trở thành thách thức đáng quan tâm.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, nhất là đối với bữa ăn ca và các dịch vụ ăn uống quanh khu công nghiệp; đẩy mạnh phòng, chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe không rõ nguồn gốc; nâng cao chất lượng các chương trình khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh nghề nghiệp và tư vấn sức khỏe tinh thần cho công nhân lao động. Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện các chính sách liên quan đến lao động nữ, khuyến khích hoạt động thể dục giữa giờ và xem xét giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn 44 giờ mỗi tuần.

Trao đổi về những kiến nghị trên, theo sự phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan khẳng định, sức khỏe của người lao động là vốn quý nhất, là yếu tố cốt lõi để bảo đảm hoạt động sản xuất an toàn, hiệu quả trong doanh nghiệp cũng như nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Theo Bộ trưởng, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân nói chung, người lao động nói riêng. Những chính sách này không chỉ hướng tới bảo đảm an sinh xã hội mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Liên quan đến việc triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Bộ trưởng cho biết đây là chủ trương lớn nhằm bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe toàn dân theo vòng đời, hướng tới quản lý sức khỏe liên tục cho mỗi người dân.

Đối với người lao động, việc khám sức khỏe định kỳ không phải là nhiệm vụ mới. Từ nhiều năm nay, các quy định của pháp luật về lao động và an toàn, vệ sinh lao động đã yêu cầu doanh nghiệp tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động. Theo quy định hiện hành, người lao động được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm; đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc người khuyết tật, việc khám sức khỏe được thực hiện tối thiểu sáu tháng một lần.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, qua theo dõi quá trình thực hiện, hiện khoảng 70% doanh nghiệp đã triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, tỉ lệ này cao hơn nhiều so với các giai đoạn trước đây. Nhiều doanh nghiệp không chỉ thực hiện khám sức khỏe định kỳ mà còn chủ động kết hợp theo dõi các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường để quản lý sức khỏe cho người lao động một cách toàn diện hơn.

Cùng với đó, nhiều chương trình chăm sóc và quản lý bệnh nghề nghiệp cũng đã được triển khai tại các doanh nghiệp, góp phần hạn chế các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn không ít khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện. Một số doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, các cơ sở sản xuất ở nông thôn và làng nghề vẫn chưa quan tâm đúng mức đến công tác chăm sóc sức khỏe người lao động. Tai nạn lao động vẫn xảy ra ở nhiều nơi; việc bảo đảm môi trường làm việc an toàn và quan trắc môi trường lao động chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Theo Bộ trưởng, hiện mới có khoảng 5.800 doanh nghiệp thực hiện quan trắc môi trường lao động. Con số này đã tăng so với trước nhưng vẫn còn thấp so với quy mô của thị trường lao động hiện nay, cho thấy còn rất nhiều việc cần tiếp tục triển khai trong thời gian tới.

Đề cập đến vấn đề an toàn thực phẩm, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết hằng năm Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Y tế triển khai nhiều hoạt động hưởng ứng Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, qua đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người lao động và cải thiện môi trường lao động.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục tập trung triển khai đồng bộ Nghị quyết số 20 và Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị. Một trong những giải pháp trọng tâm là kết nối việc khám sức khỏe định kỳ với Sổ sức khỏe điện tử nhằm theo dõi đầy đủ tình trạng sức khỏe của người lao động.

Theo Bộ trưởng, việc tích hợp dữ liệu lên Sổ sức khỏe điện tử sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện những trường hợp chưa được khám sức khỏe định kỳ để có biện pháp đôn đốc, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe một cách liên tục và hiệu quả hơn.

Bộ Y tế đang phối hợp với Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cùng các địa phương, tổ chức công đoàn để đẩy mạnh triển khai giải pháp này, hướng tới mục tiêu bảo đảm 100% người lao động được khám sức khỏe định kỳ và được quản lý sức khỏe trên nền tảng số.

Để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ sức khỏe người lao động, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị tổ chức công đoàn tiếp tục phát huy vai trò giám sát việc thực thi pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đặc biệt trong quá trình xây dựng và thực hiện thỏa ước lao động tập thể.

Bộ trưởng cũng khuyến khích công đoàn phối hợp với người sử dụng lao động đưa các nội dung về khám sức khỏe, chăm sóc bệnh nghề nghiệp, tổ chức hoạt động thể thao giữa giờ vào các thỏa ước lao động tập thể nhằm tạo điều kiện tốt hơn cho người lao động nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần.

Đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm, đồng thời phối hợp với các địa phương tăng cường kiểm soát chất lượng bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố. Theo Bộ trưởng, nếu các giải pháp này được triển khai hiệu quả sẽ tạo chuyển biến tích cực trong công tác chăm sóc sức khỏe người lao động tại các khu công nghiệp.

Liên quan đến vấn đề thuốc giả, thực phẩm giả và mỹ phẩm giả, Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai nhiều giải pháp quyết liệt. Thời gian qua, nhiều vụ việc vi phạm đã được phát hiện và xử lý nghiêm nhằm răn đe các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người dân.

Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, Bộ Y tế sẽ tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp quản lý để ngăn chặn hiệu quả tình trạng thuốc giả, thực phẩm giả lưu thông trên thị trường.

Đối với các kiến nghị liên quan đến chế độ khám thai và thời giờ làm việc của người lao động, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ trong quá trình rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan. Đồng thời nghiên cứu, đề xuất sửa đổi những nội dung thuộc chính sách bảo hiểm xã hội và chế độ thai sản nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động, nhất là lao động nữ.

Khẳng định quan điểm nhất quán của ngành y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, chăm lo sức khỏe người lao động là giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.