(Emagazine) Lễ Cúng bản của người Thái tỉnh Điện Biên là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

QUỲNH VY; thiết kế: MẠNH LÊ

VHO - Ngày 2.4, UBND xã Thanh Yên đã tổ chức lễ công bố và trao Quyết định của Bộ VHTTDL công nhận “Lễ Cúng bản của người Thái tỉnh Điện Biên” là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Sự kiện không chỉ khẳng định giá trị đặc sắc của lễ hội, mà còn mở ra cơ hội bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển văn hóa, du lịch địa phương.

Lễ Cúng bản của người Thái Điện Biên được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ Cúng bản của người Thái là một nghi lễ văn hóa độc đáo, đặc sắc, mang đậm dấu ấn tín ngưỡng của cộng đồng dân tộc Thái sinh sống tại Điện Biên.

Lễ Cúng bản không chỉ là nghi lễ tín ngưỡng dân gian thể hiện đời sống tâm linh phong phúmà còn là một di sản quý giá của cộng đồng người Thái được lưu truyền qua nhiều thế hệNghi lễ gắn liền với quá trình lập bản, dựng mường, bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên, cầu mong bình yên, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Trao Quyết định công nhận Lễ Cúng bản là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại xã Thanh Yên
Trao quyết định và chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ Cúng bản của người Thái tỉnh Điện Biên

Lễ Cúng bản cũng là dịp giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống "uống nước nhớ nguồn", ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên, giữ gìn bản sắc văn hóa và củng cố tinh thần đoàn kết, truyền thống lâu đời của dân tộc Thái.

Việc duy trì nghi lễ này tại 18 xã, phường, với sự tham gia của cộng đồng dân tộc Thái đang sinh sống tại 71 bản trên địa bàn tỉnh Điện Biên là minh chứng cho sức sống mãnh liệt và sự gắn bó sâu sắc của di sản với đời sống cộng đồng dân tộc Thái.

Các hoạt động dân ca, trò chơi dân gian trong Lễ Cúng bản
Lễ hội là không gian văn hóa đặc sắc, nơi hội tụ các làn điệu dân ca, trò chơi dân gian góp phần củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng

Ngay sau lễ công bố và trao giấy chứng nhận, UBND xã Thanh Yên và cộng đồng dân tộc Thái đã tổ chức tái hiện Lễ Cúng bản "Xên bản" của dân tộc Thái đen bản U Va, giới thiệu đến người dân và du khách nét đẹp văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái trên địa bàn.

Các hoạt động của Lễ hội Cúng bản nhằm thực hiện hiệu quả công tác “Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể”, đẩy mạnh và nâng cao chất lượng Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, góp phần quảng bá, tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, thu hút sự hưởng ứng, đồng hành của nhân dân các dân tộc trên địa bàn xã Thanh Yên và du khách gần xa.

Tái hiện nghi lễ Xên bản của người Thái đen bản U Va, Điện Biên
“Lễ Cúng bản người Thái Điện Biên được công nhận di sản quốc gia”
Các hoạt động của Lễ hội Cúng bản góp phần thực hiện hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể các dân tộc trên địa bàn xã Thanh Yên

Đến nay, tỉnh Điện Biên đã có 24 di sản văn hóa phi vật thể được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó dân tộc Thái sở hữu 5 di sản gồm: Nghệ thuật Xòe Thái, Lễ Kin Pang Then, nghề làm bánh Khẩu Xén và Chí Chọp, kỹ thuật đan mây tre và Lễ Cúng bản vừa được vinh danh. Đặc biệt, Nghệ thuật Xòe Thái và Thực hành Then đã được UNESCO ghi danh, khẳng định giá trị độc đáo, tiêu biểu của văn hóa các dân tộc Điện Biên trong kho tàng di sản văn hóa nhân loại.

Việc Lễ Cúng bản của người Thái được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự ghi nhận giá trị văn hóa đặc sắc, mà còn là minh chứng sống động, góp phần gìn giữ bản sắc, nuôi dưỡng tâm hồn cộng đồng dân tộc Thái nói riêng, các dân tộc nói chung, từ đó cùng chung tay xây dựng quê hương Điện Biên ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Toàn cảnh bản người Thái tại Điện Biên, nét đẹp văn hóa và cảnh quan truyền thống