Xác định bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển con người Việt Nam

VHO - Chiều 25.6, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về trẻ em, chủ trì Hội nghị toàn quốc về bảo vệ trẻ em.

Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ; lãnh đạo Bộ, ngành và các tổ chức quốc tế.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đạt nhiều kết quả tích cực, song cũng đặt ra yêu cầu mới trước những nguy cơ ngày càng phức tạp như bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích, đặc biệt là những rủi ro trên môi trường mạng.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định trẻ em là đối tượng được ưu tiên bảo vệ, chăm sóc và đầu tư phát triển. Hệ thống chính sách, pháp luật về trẻ em ngày càng được hoàn thiện, tạo nền tảng để bảo đảm quyền trẻ em trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội và bảo vệ khỏi các nguy cơ tổn hại.

Đến năm 2025, cả nước có gần 25 triệu trẻ em. Nhiều chỉ tiêu quan trọng đạt kết quả tích cực: Tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi được đăng ký khai sinh đạt 99,3%; tỉ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ đạt khoảng 97%; 100% trẻ em 5 tuổi được học mẫu giáo.

Hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em theo 3 cấp độ gồm phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp tiếp tục được củng cố. Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 trở thành địa chỉ tin cậy trong tiếp nhận thông tin, tư vấn và hỗ trợ xử lý các vụ việc liên quan đến quyền trẻ em.

Cùng với đó, các mô hình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em được triển khai, tạo điều kiện để trẻ em được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ thông tin về công tác phòng, chống bạo lực gia đình; Bộ GD&ĐT chia sẻ các giải pháp phòng, chống bạo lực học đường; Bộ Tài chính báo cáo về việc bố trí, huy động và sử dụng nguồn lực tài chính cho công tác trẻ em.

Đại diện các địa phương cũng trao đổi kết quả thực hiện công tác trẻ em trên địa bàn, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trong thời gian tới.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại Hội nghị, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam nhấn mạnh, một hệ thống bảo vệ trẻ em hiệu quả cần được xây dựng trên nền tảng pháp luật đồng bộ, dịch vụ chuyên nghiệp, đội ngũ nhân lực đủ năng lực, dữ liệu đầy đủ và nguồn lực tài chính bền vững.

UNICEF khuyến nghị Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về trẻ em, tăng cường phối hợp liên ngành; đầu tư phát triển đội ngũ công tác xã hội, nhất là ở cấp cơ sở; chuyển mạnh sang phòng ngừa với các chương trình hỗ trợ cha mẹ, thúc đẩy phương pháp nuôi dạy tích cực, không bạo lực.

Đồng thời, cần tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, kết hợp trách nhiệm của các nền tảng công nghệ với việc trang bị kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em và cha mẹ.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thời gian qua đạt nhiều kết quả quan trọng trong bối cảnh đất nước đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, trong đó có sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Phó Thủ tướng, một trong những kết quả nổi bật là hệ thống thể chế, chính sách về trẻ em tiếp tục được hoàn thiện; quyền cơ bản của trẻ em ngày càng được bảo đảm tốt hơn; công tác phối hợp liên ngành có chuyển biến tích cực.

Hiện nay, 34/34 tỉnh, thành phố đã thiết lập tổ chức phối hợp liên ngành về công tác trẻ em. Công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực trẻ em được thúc đẩy, cơ sở dữ liệu trẻ em từng bước được xây dựng, phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều vấn đề đáng lo ngại. Trong đó, tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em vẫn diễn biến phức tạp; việc lợi dụng môi trường mạng để dụ dỗ, thao túng trẻ em ngày càng tinh vi; tai nạn thương tích, đặc biệt là đuối nước, tiếp tục là vấn đề nhức nhối.

Bên cạnh đó, mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em tại một số địa phương còn hạn chế; đội ngũ làm công tác trẻ em, nhất là ở cơ sở, chưa đáp ứng yêu cầu; hỗ trợ tâm lý học đường còn thiếu; công tác truyền thông, giáo dục kỹ năng bảo vệ trẻ em cần được đổi mới mạnh mẽ hơn.

Nhấn mạnh định hướng trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, trẻ em là nguồn lực quan trọng của đất nước, vừa mang ý nghĩa cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Theo Phó Thủ tướng, một đất nước phát triển bền vững phụ thuộc rất lớn vào việc chăm lo, giáo dục, bảo vệ thế hệ tương lai. Vì vậy, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm chính trị của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương; xác định bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển con người Việt Nam.

Các địa phương phải đưa mục tiêu, chỉ tiêu về trẻ em vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm chính về công tác trẻ em trên địa bàn, không được xem đây là nhiệm vụ của riêng một ngành, một cơ quan.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, trong đó nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em để đáp ứng yêu cầu mới, tạo hành lang pháp lý đồng bộ trong bảo vệ quyền trẻ em.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là chuyển mạnh từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa; xây dựng "lá chắn" bảo vệ trẻ em từ gia đình, nhà trường, cộng đồng; giảm thiểu tối đa các nguy cơ xâm hại, tai nạn thương tích và những rủi ro đối với trẻ em.

Đối với môi trường mạng, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ, hỗ trợ trẻ em; đồng thời đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông, giáo dục kỹ năng làm cha mẹ trong thời đại mới, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em trong mọi tình huống.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị củng cố hệ thống quản lý nhà nước về trẻ em từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt ở cấp xã; nghiên cứu bố trí cán bộ chuyên trách về trẻ em để làm nòng cốt trong phối hợp liên ngành, gắn kết giữa chính quyền, cộng đồng và gia đình.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục huy động nguồn lực, xây dựng chiến lược phát triển trẻ em giai đoạn mới, tăng cường hợp tác quốc tế, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp trong chăm lo cho trẻ em.

"Chúng ta cần dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em, yêu thương, che chở và tạo điều kiện tốt nhất để trẻ em được phát triển toàn diện, có đủ hành trang vững bước vào tương lai, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.