Việt Nam - Pháp ra Tuyên bố chung, thúc đẩy bảo tồn và phát huy giá trị di sản, giao lưu nghệ thuật, công nghiệp văn hóa

VHO - Nhân chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân Ngô Phương Ly tới Cộng hòa Pháp từ ngày 10-11.9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp, trong đó thúc đẩy bảo tồn và phát huy giá trị di sản, giao lưu nghệ thuật và các ngành công nghiệp văn hóa.

Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã thăm chính thức Pháp từ ngày 10-11.9.2026. Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về không gian vũ trụ được tổ chức tại Paris.

Đây là lần tiếp xúc thứ ba giữa hai Nhà Lãnh đạo trong gần hai năm qua và là minh chứng cho sự năng động của mối quan hệ song phương và tầm quan trọng mà hai nước Việt Nam và Pháp dành cho việc triển khai đầy đủ khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược toàn diện đã được nâng cấp nhân chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (10.2024).

Các cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo đã khẳng định mức độ tin cậy cao và nhiều điểm tương đồng về quan điểm và lợi ích giữa hai nước trong các lĩnh vực về chủ quyền, phát triển kinh tế bền vững và đề cao chủ nghĩa đa phương.

Theo tinh thần các bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron vào tháng 5 năm 2025 và của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5 năm 2026, Việt Nam và Pháp mong muốn hợp tác với các đối tác từ Liên minh châu Âu và ASEAN, cũng như với các đối tác thân thiết khác ở châu Âu và châu Á để bảo vệ các nguyên tắc về một nền thương mại quốc tế mở và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, phản đối chính trị cường quyền và mọi hình thức đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế.

Nhằm tăng cường khả năng tự cường của xã hội hai nước, hai nhà lãnh đạo đã kêu gọi cùng vun đắp tinh thần độc lập và thiện chí hợp tác. Đây là cơ sở nền tảng cho Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2028 nhằm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Pháp được hai nhà lãnh đạo nhiệt liệt hoan nghênh thông qua.

Trong một thế giới bất ổn sâu sắc, gia tăng các cuộc khủng hoảng và thách thức đối với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Việt Nam và Pháp tái khẳng định thiện chí cùng hành động để khôi phục một trật tự thế giới ổn định và thịnh vượng, tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Đây là điều thiết yếu để giúp hai nước ứng phó với 3 cuộc khủng hoảng toàn cầu mà chúng ta đang phải đối mặt: biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và cuộc chiến chống ô nhiễm; đồng thời đảm bảo bảo vệ sức khỏe toàn cầu và khắc phục các thách thức của phát triển bền vững. Hai nước cũng tái khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người và các quyền tự do cơ bản đối với sự phát triển của mỗi quốc gia.

Việt Nam và Pháp đều nhấn mạnh vai trò thiết yếu của Liên Hợp Quốc trong cấu trúc quốc tế, đồng thời công nhận sự cần thiết phải cải cách thể chế của tổ chức này. Hai nhà lãnh đạo ủng hộ sáng kiến UN80 của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Việt Nam ủng hộ sáng kiến của Pháp và Mexico về việc điều chỉnh quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đối với các tội ác hàng loạt.

Hai bên cũng cam kết tăng cường tham vấn và phối hợp tại các diễn đàn khu vực, ủng hộ việc tăng cường hợp tác giữa ASEAN và EU. Pháp hoan nghênh việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam vào tháng 1.2026.

Việt Nam ủng hộ Pháp tăng cường quan hệ với ASEAN, đánh giá cao tiến triển trong quan hệ Đối tác phát triển ASEAN-Pháp và ủng hộ đề xuất của Pháp trở thành Đối tác đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN. Việt Nam và Pháp ủng hộ việc tăng cường hợp tác giữa Liên minh châu Âu và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà Việt Nam đang giữ chức Chủ tịch trong năm 2026.

Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác trong khuôn khổ Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, dựa trên những gắn kết đối với tiếng Pháp và trong bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 20 sẽ được tổ chức tại Phnom Penh vào tháng 11.2026. Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc sự kiện quan trọng này được đăng cai tổ chức lần thứ 2 tại châu Á kể từ sau Hội nghị Thượng đỉnh tại Hà Nội năm 1997 và bày tỏ hy vọng Hội nghị sẽ giúp lan tỏa trong khu vực ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ tư trên thế giới, hứa hẹn nhiều cơ hội hợp tác về văn hóa và kinh tế.

Hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác trong Cộng đồng Pháp ngữ, trong đó có hợp tác giáo dục-đào tạo, khoa học-công nghệ. Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông và sự tôn trọng đầy đủ Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Hai nước nhấn mạnh UNCLOS thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện cho tất cả các hoạt động trên biển và đại dương; ủng hộ nguyên tắc giải quyết hòa bình các tranh chấp; kiên quyết phản đối bất kỳ hành động nào đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế và tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không, thương mại không bị cản trở, cũng như quyền qua lại vô hại ở Biển Đông và trên toàn thế giới. Hai nước ủng hộ các nỗ lực khu vực nhằm xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Việt Nam và Pháp kêu gọi các bên liên quan sớm tiến hành các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến sự và đạt được một nền hòa bình toàn diện, công bằng và bền vững tại Ukraine, phù hợp với luật pháp quốc tế và trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc. Việt Nam và Pháp tái khẳng định việc sẵn sàng tham gia vào các nỗ lực quốc tế và phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan nhằm thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình để sớm chấm dứt xung đột hiện nay và tái thiết Ukraine.

Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng thiết yếu của việc tôn trọng độc lập chính trị, toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của tất cả các quốc gia.

Lãnh đạo hai nước bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình hình hết sức đáng lo ngại ở khu vực Cận và Trung Đông. Hai lãnh đạo kêu gọi tất cả các bên giảm leo thang, kiềm chế và hướng tới một giải pháp ngoại giao cho các cuộc xung đột đang diễn ra.

Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định sự gắn kết tới tự do hàng hải trên các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế trên toàn thế giới, kêu gọi khôi phục việc qua lại an toàn, liên tục và không bị cản trở của tàu thuyền và phương tiện bay qua eo biển Hormuz, phù hợp với luật pháp quốc tế, như được thể hiện trong UNCLOS, Pháp đã nhắc lại sáng kiến Pháp-Anh về tự do hàng hải tại eo biển Hormuz mà Việt Nam đã tham dự tại cuộc họp khởi động.

Việt Nam và Pháp bày tỏ quan ngại về tình hình ở Gaza, Jerusalem, Bờ Tây và các điểm nóng xung đột khác đang diễn ra ở Trung Đông, đồng thời nhắc lại cam kết đối với giải pháp Hai nhà nước, giải pháp duy nhất có khả năng đáp ứng những nguyện vọng chính đáng về hòa bình và an ninh của cả người Palestine và Israel.

Hai nhà lãnh đạo kêu gọi các bên chấm dứt ngay những hành động leo thang căng thẳng, nghiêm túc thực thi các lệnh ngừng bắn đã đạt được, đồng thời, thiết lập các lệnh ngừng bắn lâu dài để tạo điều kiện cho giải pháp ngoại giao tại Gaza, Liban và các điểm nóng tại Trung Đông; tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, trong đó có nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, vì hoà bình, ổn định của khu vực và thế giới.

Tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện thông qua các dự án song phương cụ thể và mang tính cấu trúc

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc, hai nhà lãnh đạo một lần nữa khẳng định quyết tâm trong việc phát triển các quan hệ đối tác kinh tế tin cậy và cùng có lợi, đẩy mạnh khả năng tự cường trong các chuỗi cung ứng và xúc tiến các hoạt động đầu tư bền vững trong các lĩnh vực chiến lược, qua đó góp phần vào hòa bình, ổn định, phát triển tại khu vực và an ninh kinh tế toàn cầu.

Đặc biệt, hai bên thúc đẩy giao lưu nhân dân, bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là bảo tồn và phát huy giá trị di sản, giao lưu nghệ thuật và các ngành công nghiệp văn hóa, cũng như trong các lĩnh vực thể thao, khoa học và đổi mới sáng tạo, đặc biệt thông qua các chương trình trao đổi sinh viên, các nhà nghiên cứu trẻ, bao gồm các nghiên cứu sinh tiến sĩ và sau tiến sĩ trong khuôn khổ Chương trình chung hỗ trợ hợp tác khoa học Hubert Curien (PHC Hoa Sen Lotus) mới. Hai bên cam kết tiếp tục triển khai hiệu quả các văn bản hợp tác đã ký về giáo dục và đào tạo; đặc biệt nhằm hỗ trợ việc giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam.

Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc Pháp trao trả cho các cơ quan chức năng Việt Nam chiếc trống đồng Đông Sơn trong khuôn khổ cam kết của hai bên về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa.

*Trước đó, như tin đã đưa, sáng 10.9.2026 (theo giờ Paris), Lễ bàn giao trống đồng Đông Sơn cho Việt Nam đã được tổ chức trọng thể tại trụ sở Bộ Văn hóa Cộng hòa Pháp.

Tham dự và chứng kiến Lễ bàn giao có bà Ngô Phương Ly, phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp Catherine Pégard; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Việt Nam Tạ Quang Đông; Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris Nguyễn Thị Vân Anh.

Lễ bàn giao là minh chứng sinh động cho mối quan hệ hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu giữa Việt Nam và Pháp trong lĩnh vực bảo tồn di sản, đồng thời thể hiện nỗ lực cam kết của hai bên về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa.