Về Chương trình hành động của Bộ VHTTDL

TS PHAN THANH HẢI

VHO - Nhìn tổng thể, có thể khẳng định Chương trình hành động lần này có tính toàn diện cao, thể hiện rõ tư duy tiếp cận hiện đại, liên ngành và có chiều sâu.

Văn hóa không còn được nhìn như một lĩnh vực biệt lập, mà được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với du lịch, thể thao, thông tin, công nghệ, giáo dục, kinh tế sáng tạo và hội nhập quốc tế. Tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm bao quát từ đổi mới nhận thức, hoàn thiện thể chế, xây dựng con người và môi trường văn hóa, đến phát triển công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Đây là một cách tiếp cận đúng đắn. Văn hóa ngày nay không chỉ là “di sản để giữ gìn”, mà còn là “tài nguyên để phát triển”, “nội lực để cạnh tranh” và “ngôn ngữ để hội nhập”. Việc đưa các nội dung như công nghiệp văn hóa, thị trường bản quyền, dữ liệu văn hóa, nền tảng số, quản trị văn hóa số… vào Chương trình cho thấy bước chuyển rõ rệt từ quản lý sang quản trị, từ hành chính sang kiến tạo. Không chỉ toàn diện về lĩnh vực, Chương trình còn thể hiện tính bao trùm xã hội. Quyền hưởng thụ và sáng tạo văn hóa của nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm; các nhóm yếu thế được quan tâm; không gian văn hóa được mở rộng từ đô thị đến nông thôn, miền núi, biển đảo; giáo dục di sản và nghệ thuật được nhấn mạnh; văn hóa số được định hình như một hạ tầng phổ cập. Đây chính là nền tảng để xây dựng một xã hội phát triển hài hòa, bền vững...

Có thể nói, Chương trình hành động của Bộ VHTTDL là một văn bản có tầm nhìn rộng, thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ. Nhưng để biến tầm nhìn đó thành hiện thực, điều quan trọng không chỉ là làm nhiều việc, mà là làm đúng việc, làm trúng việc và làm đến cùng. Khi các mũi nhọn được xác lập rõ, cơ chế đủ mạnh và hệ thống thực thi vận hành đồng bộ, thì những mục tiêu hôm nay hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.

Trong bối cảnh đó, có thể tin tưởng rằng với một bộ máy lãnh đạo mới của Bộ VHTTDL cùng hệ thống quản lý văn hóa ở các địa phương trong nhiệm kỳ mới, nếu được tổ chức tinh gọn, hiệu lực và đồng bộ, Chương trình hành động này hoàn toàn có khả năng được triển khai hiệu quả và hoàn thành xuất sắc, góp phần đưa văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.