Thanh niên Việt Nam tiên phong trong kỉ nguyên số

VHO - Trong khuôn khổ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, chiều 24.6, các đại biểu đã tham gia diễn đàn “Thanh niên Việt Nam tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Anh Bùi Hoàng Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ và anh Đỗ Tuấn Hanh, Phó Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi, Trung ương Đoàn chủ trì diễn đàn.

Phát biểu tại diễn đàn, anh Bùi Hoàng Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ khẳng định: “Trong suốt tiến trình lịch sử dựng nước và giữ nước, thanh niên - thế hệ trẻ luôn giữ vị trí quan trọng, được ví như rường cột quyết định sự hưng thịnh của dân tộc”.

Anh Bùi Hoàng Tùng cho biết: “Nhiệm kì vừa qua, toàn Đoàn đã hỗ trợ hiện thực hóa 156.291 ý tưởng, sáng kiến với tổng giá trị hỗ trợ là 388 tỉ đồng, giá trị làm lợi là trên 642 tỉ đồng.

Toàn Đoàn duy trì và triển khai mới 13.124 đội hình thanh niên tình nguyện ‘Bình dân học vụ số’ trên cơ sở Tổ Công nghệ số cộng đồng do thanh niên làm nòng cốt, tổ chức 18.166 hoạt động hỗ trợ tập huấn, phổ cập kĩ năng số cho 1.234.422 người dân”.

Để tiếp nối những thành quả đó, anh Bùi Hoàng Tùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập trung thảo luận vào các giải pháp trọng tâm nhằm định hình vai trò của thế hệ trẻ trong giai đoạn tới, đồng thời đề nghị các đại biểu đóng góp trí tuệ vào bốn đột phá chiến lược.

Thứ nhất, đột phá về tư duy. Thay đổi nhận thức về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thanh niên Việt Nam phải nhận thức sâu sắc về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sự phát triển của đất nước và tương lai của chính mình.

Thứ hai, đột phá về thể chế, chính sách. Xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, khuyến khích đầu tư và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò tổ chức Đoàn trong việc đề xuất cơ chế đặc thù về “Không gian thử nghiệm chính sách”.

Thứ ba, đột phá về nguồn nhân lực. Phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Thanh niên Việt Nam cần hăng hái học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ, năng lực số, chuẩn bị hành trang vững chắc để tham gia vào quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Thứ tư, đột phá về hạ tầng. Tổ chức Đoàn khẳng định vai trò tiên phong trong thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin từ Trung ương đến cơ sở; nâng cao năng lực ứng phó và bảo mật dữ liệu của đội ngũ cán bộ Đoàn trước các thách thức về an toàn, an ninh mạng.

Tham luận tại diễn đàn, Thượng tá Nguyễn Biên Cương, Trưởng ban Công tác quần chúng, Cục Chính trị, Binh chủng Đặc công, Bộ Quốc phòng kiến nghị tổ chức Đoàn cần trang bị cho thanh niên bộ “Đề kháng số”.

Theo Thượng tá Nguyễn Biên Cương, việc này không chỉ dừng lại ở hướng dẫn cách dùng ứng dụng, mà quan trọng hơn là dạy thanh niên cách nhận diện các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng dụng AI tự động hóa công việc.

Đây là định hướng cấp thiết trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống trọng yếu gia tăng, trong khi lực lượng thanh niên có kĩ năng số bậc cao hiện nay mới chỉ đáp ứng được chưa tới 40% nhu cầu.

Khẳng định tầm quan trọng của việc làm chủ công nghệ đối với quân đội, Thượng tá Nguyễn Biên Cương nhấn mạnh: “Đối với lực lượng vũ trang, khoa học công nghệ là yếu tố sống còn quyết định năng lực bảo vệ Tổ quốc”.

Từ thực tiễn triển khai tại các đơn vị như việc xây dựng mô hình “Tổ hỗ trợ số” hay đưa nội dung “Đề kháng số” vào sinh hoạt chính trị thường kì, Thượng tá Nguyễn Biên Cương cho rằng, giải pháp cốt lõi để thúc đẩy thanh niên dấn thân vào các lĩnh vực siêu khó nằm ở việc khơi dậy tinh thần tự tôn dân tộc và xây dựng môi trường trao quyền cho người trẻ.

Thượng tá Nguyễn Biên Cương khẳng định, thanh niên phải đi đầu, lấy ý chí và trí tuệ Việt Nam làm “vũ khí” để bù đắp cho những thiếu thốn về cơ sở vật chất.

Từ tấm gương nữ Anh hùng Lê Thị Hằng và tập thể Viettel, Thượng tá Nguyễn Biên Cương kiến nghị tổ chức Đoàn cần mạnh dạn đề xuất các cấp lãnh đạo hình thành các “Quỹ nghiên cứu rủi ro cao”, dám tài trợ cho trí thức trẻ thực hiện dự án công nghệ lõi và chấp nhận rủi ro để tìm ra sự bứt phá.

Thượng tá Nguyễn Biên Cương cũng khẳng định việc tiên phong phát triển khoa học công nghệ là sứ mệnh thiêng liêng để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền của Tổ quốc trong kỉ nguyên mới.

Cùng chung quan điểm về sự dấn thân, đại biểu Nguyễn Đức Phú, nghiên cứu sinh tại Trung Quốc nhấn mạnh, thanh niên cần chuyển dịch tư duy từ “học để biết” sang “học để tạo ra giá trị”, từ “ứng dụng công nghệ” sang “làm chủ công nghệ”.

Đặc biệt, đại biểu khẳng định một ý tưởng nghiên cứu chỉ thực sự có giá trị khi có khả năng tạo ra tác động thực tế cho xã hội.

Từ trải nghiệm tại Trung Quốc, nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Phú chia sẻ bài học về việc xây dựng con người có tư duy công nghệ và khát vọng sáng tạo. Để phát triển mạnh mẽ, cần hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước - trường đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp - thị trường, biến nghiên cứu khoa học thành năng lực cạnh tranh thực tế.

Để thực sự tiên phong trong khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Nguyễn Đức Phú đã đề xuất ba nội dung hành động trọng tâm.

Trước hết, cần chú trọng xây dựng tinh thần đổi mới sáng tạo trong mỗi người trẻ. Hành trình này cần bắt đầu từ việc mỗi thanh niên dám thay đổi tư duy, dám suy nghĩ khác biệt và sẵn sàng tìm kiếm giải pháp mới để giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội.

Song song đó, việc tăng cường kết nối mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam trong và ngoài nước là yêu cầu cấp thiết.

Theo đại biểu, cần tạo ra các mạng lưới kết nối để sinh viên, nghiên cứu sinh và các nhà khoa học trẻ có môi trường chia sẻ tri thức, cùng phối hợp thực hiện các dự án và hướng tới mục tiêu chung là đóng góp cho sự phát triển của quê hương.

Cuối cùng, đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Theo đó, thanh niên cần đặc biệt quan tâm và tham gia sâu rộng hơn vào những lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, công nghệ xanh và công nghệ sinh học, bởi đây chính là những ngành nghề sẽ định hình năng lực phát triển của Việt Nam trong tương lai.