Tạo lập khuôn khổ pháp lý để xây dựng nền xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn

VHO - Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, việc sửa đổi Luật Xuất bản không chỉ nhằm khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành mà quan trọng hơn là tạo lập khuôn khổ pháp lý để xây dựng nền xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn, có năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Chiều 30.7, tại Hà Nội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên họp toàn thể lần thứ ba. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh dự phiên họp.

Hoàn thiện hồ sơ các dự án Luật trình Quốc hội 

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao những nỗ lực, tinh thần trách nhiệm và kết quả hoạt động của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội từ phiên họp toàn thể lần thứ nhất đến nay.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, kể từ sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, Ủy ban đã nhanh chóng ổn định tổ chức, chủ động đổi mới phương thức làm việc, phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và trí tuệ tập thể để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Nhiều nội dung do Ủy ban chủ trì thẩm tra, tham mưu được Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao.

Đặc biệt, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 28 về phát triển văn hóa Việt Nam, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, khẳng định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước ngay tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI.

Bên cạnh đó, Ủy ban đã tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng với nhiều chính sách mới có ý nghĩa thiết thực, tiếp tục cụ thể hóa chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về chăm lo người có công.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng ghi nhận và đánh giá cao chất lượng công tác tham mưu, thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban đối với ba dự án luật sẽ được cho ý kiến tại phiên họp lần này, gồm: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Thường trực Ủy ban đã chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan, phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong tham mưu với Đảng ủy Quốc hội về các chủ trương, định hướng lớn trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, lao động, việc làm, an sinh xã hội và phát triển con người Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, mặc dù mới thực hiện thẩm tra sơ bộ, ba dự án luật dự kiến được thẩm tra toàn diện tại phiên họp lần này đã được đánh giá có nhiều quan điểm, chính kiến rõ ràng, sâu sắc và đưa ra nhiều gợi mở để cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu.

Tại phiên họp toàn thể lần thứ ba, Ủy ban Văn hóa và Xã hội sẽ xem xét, cho ý kiến đối với ba dự án luật này.

Dù số lượng không nhiều, đây đều là các dự án luật quan trọng, tác động trực tiếp đến phát triển nguồn nhân lực, phát triển văn hóa, bảo đảm an ninh, an toàn và tạo sự đồng thuận của nhân dân trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, trong bối cảnh vừa sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đồng thời là bước chuẩn bị quan trọng để hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội.

Hoàn thiện dự án Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, thảo luận kỹ lưỡng các nội dung đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết luận, đồng thời quan tâm một số vấn đề trọng tâm.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng; hoàn thiện thể chế theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành.

Quan trọng hơn, việc sửa đổi luật phải tạo bước chuyển mới trong phát triển thị trường lao động ngoài nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đất nước.

Trong quá trình hoàn thiện dự án luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung vào hai nhóm nội dung trọng tâm đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh trong quá trình thảo luận.

Thứ nhất, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch nhằm nâng cao chất lượng, kỷ luật lao động, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn nhân lực có kỹ năng, kinh nghiệm sau khi người lao động trở về phục vụ phát triển đất nước.

Thứ hai, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình đi làm việc ở nước ngoài; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước để người lao động thực sự được bảo vệ, đồng hành và tạo điều kiện phát triển.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để phát triển ngành xuất bản hiện đại trong kỷ nguyên số

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, xuất bản là lĩnh vực đặc biệt, vừa là hoạt động văn hóa, tư tưởng, vừa là một ngành kinh tế thuộc công nghiệp văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi luật không chỉ nhằm khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành mà quan trọng hơn là tạo lập khuôn khổ pháp lý để xây dựng nền xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn, có năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ tinh thần Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư và các chủ trương, định hướng mới của Đảng về phát triển hoạt động xuất bản trong kỷ nguyên số; phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc và xây dựng ngành xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp.

Thứ hai, nghiên cứu, hoàn thiện các quy định đối với hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng.

Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện các quy định về mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản; hoạt động xuất bản trong môi trường số và xuất bản ra nước ngoài; bảo vệ bản quyền; phát triển thị trường xuất bản lành mạnh, hiện đại.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này phải đáp ứng yêu cầu khắc phục những vướng mắc từ thực tiễn, đồng thời đáp ứng yêu cầu xây dựng nền xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại trên môi trường số trong bối cảnh phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh đó, việc sửa Luật Xuất bản cần tạo cơ sở để ngành xuất bản trở thành một trong những ngành công nghiệp văn hóa, góp phần phát huy vai trò của văn hóa như một nguồn sức mạnh nội sinh, sức mạnh mềm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Phát huy vai trò hòa giải ở cơ sở

Đối với dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, hòa giải ở cơ sở không chỉ là phương thức giải quyết tranh chấp mà còn là một thiết chế giàu tính nhân văn, góp phần giữ gìn sự đoàn kết trong cộng đồng và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền cơ sở.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc sửa đổi luật có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy vai trò tự quản của cộng đồng, giải quyết hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về tổ chức và hoạt động của tổ hòa giải; tiêu chuẩn và cơ chế phát huy đội ngũ hòa giải viên; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhưng vẫn bảo đảm tính gần dân, linh hoạt và nhân văn của hoạt động hòa giải.

Đồng thời, cần quán triệt tinh thần lấy người dân làm trung tâm, tăng cường đối thoại, tạo đồng thuận xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, phiên họp của Ủy ban lần này diễn ra trong bối cảnh Quốc hội đang khẩn trương chuẩn bị cho kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội khóa XVI với khối lượng công việc rất lớn.

Phó Chủ tịch Quốc hội mong muốn các thành viên Ủy ban không chỉ tập trung hoàn thành tốt nhiệm vụ thẩm tra các dự án luật thuộc lĩnh vực phụ trách mà còn tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm của đại biểu Quốc hội; nghiên cứu kỹ hồ sơ, tích cực tham gia thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến xác đáng đối với các vấn đề lớn của đất nước, góp phần nâng cao chất lượng các đạo luật sẽ được Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.

Ngay sau phát biểu chỉ đạo của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã cho ý kiến thẩm tra với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.