Nghị quyết 57 đóng vai trò một “động cơ cải cách”, vượt ra ngoài phạm vi khoa học và công nghệ

VHO - Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh cho rằng, Nghị quyết 57 đang đóng vai trò là một "động cơ cải cách" có sức lan tỏa lớn, vượt ra ngoài phạm vi khoa học và công nghệ.

Chiều 1.7, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Hội nghị.

Đồng chủ trì Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo.

Tham dự Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư; Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương…

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu Trung tâm - Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội tới 3.662 điểm cầu tại các ban, bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị với tổng số 568.384 đại biểu tham dự.

Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Trình bày tóm tắt Báo cáo sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57 và quán triệt chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết triển khai thực hiện Nghị quyết 57 tại Hội nghị, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh cho biết, tính đến ngày 29.6, Ban Chỉ đạo đã giao 1.937 nhiệm vụ; các cơ quan đã hoàn thành 84,8% nhiệm vụ có thời hạn, xử lý 1.009/1.071 phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp (đạt 94,2%).

Về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, các cơ quan đã xây dựng, trình cơ quan, người có thẩm quyền ban hành hơn 400 văn bản, bao gồm có 13 văn bản của Ban Bí thư, 30 luật, hơn 170 văn bản QPPL của Thủ tướng Chính phủ, hơn 80 thông tư có liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (KHCN, ĐMST, CĐS).

Tư duy quản lý KHCN đã chuyển từ "chú trọng quản lý hoạt động khoa học, công nghệ" sang "kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo"; một số chính sách mang tính đột phá được ban hành như: Thử nghiệm có kiểm soát; khoán chi, chấp nhận rủi ro; sở hữu trí tuệ; thương mại hóa kết quả nghiên cứu; thu hút nhân tài.

Về chuyển đổi số quốc gia, ngay khi mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, công tác chuyển đổi số đã được Ban Chỉ đạo Trung ương và các cơ quan, địa phương chỉ đạo quyết liệt, kịp thời, bước đầu đã đạt một số kết quả tích cực trong toàn hệ thống chính trị.

Theo Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh, quá trình triển khai thực tế cho thấy, một số mô hình tiêu biểu cần tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng như: Đề án 06 của Chính phủ, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID - hơn 71 triệu tài khoản kích hoạt, dùng trong dịch vụ công, tài chính, ngân hàng, hàng không, y tế.

Mạng bảo mật liên thông và nền tảng số dùng chung - cơ bản hoàn thành 98% với 7.137 điểm kết nối, Hệ thống Điều hành tác nghiệp của Đảng đã triển khai tới toàn bộ xã, phường, đặc khu.

Phong trào "Bình dân học vụ số" - năm 2026 đạt hơn 880.000 lượt học, gần 27.000 cán bộ cấp xã hoàn thành. Mô hình Hà Nội về quản trị thực thi trên môi trường số đến cấp xã với nền tảng HanoiWork gắn với đo lường mục tiêu, kết quả và bảo đảm thiết bị, đường truyền, chữ ký số.

Một số mô hình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo địa phương gắn với chuỗi giá trị như: Thái Nguyên (sản phẩm chè), Cà Mau (tôm tuần hoàn), Lâm Đồng (nông nghiệp công nghệ cao), Đà Nẵng (sâm Ngọc Linh), Gia Lai (Graphene), Lạng Sơn (Công viên logistics Viettel)...

Mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước

Đánh giá tổng thể, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, Nghị quyết 57 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Điều có ý nghĩa chiến lược nhất không chỉ là các kết quả cụ thể đạt được mà là việc Nghị quyết đã xác lập một mô hình phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng, thay thế dần mô hình phát triển dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động chi phí thấp.

Đây là sự chuyển đổi tư duy phát triển có tính nền tảng, tạo tiền đề để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và năng suất.

Đồng thời, qua triển khai thực hiện Nghị quyết đã tạo được sự chuyển biến mang tính hệ thống trong toàn bộ nền quản trị quốc gia.

Lần đầu tiên, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn được xem là lĩnh vực chuyên ngành mà trở thành nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị. Từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến doanh nghiệp, từ xây dựng thể chế đến tổ chức thực thi đều đang được điều chỉnh theo tư duy số, tư duy đổi mới và tư duy phát triển dựa trên dữ liệu. Đây là sự thay đổi có tính hệ thống, tạo ra năng lực thích ứng của quốc gia trước những biến động nhanh của thế giới.

Đồng thời đã hình thành động lực cải cách mạnh mẽ. Nghị quyết 57 đang tạo ra sức ép và đồng thời là động lực thúc đẩy cải cách trên nhiều lĩnh vực như cải cách thể chế; cải cách quản trị nhà nước; cải cách môi trường đầu tư kinh doanh; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng hạ tầng số và dữ liệu quốc gia.

Có thể nói, Nghị quyết 57 đang đóng vai trò là một "động cơ cải cách" có sức lan tỏa lớn, vượt ra ngoài phạm vi khoa học và công nghệ.

"Sau 1,5 năm, những nền tảng quan trọng đã được tạo lập, nhưng thành công cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các chủ trương thành kết quả thực chất. Thách thức lớn nhất không còn là điểm nghẽn về thể chế, mà là nâng cao năng lực thực thi; tháo gỡ các 'điểm nghẽn' về tư duy, hành động và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; huy động hiệu quả nguồn lực xã hội; biến đổi mới sáng tạo thành năng suất và sức cạnh tranh quốc gia", Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh phát biểu.

Thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới

Về quán triệt chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh cho biết, ngày 30.6.2026, Văn phòng Trung ương Đảng đã có Công văn số 3428-CV/VPTW thông báo ý kiến của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết 1 năm 6 tháng tình hình triển khai Nghị quyết 57 với 6 định hướng lớn.

Cụ thể, thứ nhất, tiếp tục quán triệt Nghị quyết 57 là một trong những Nghị quyết chiến lược về phát triển đất nước trong giai đoạn mới; nhận thức rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới của đất nước theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, năng lực tự chủ và sức mạnh quốc gia trong thế kỷ XXI.

Thứ hai, tập trung tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện, tạo ra được các sản phẩm, công nghệ, doanh nghiệp và không gian phát triển mới; góp phần nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, công nghiệp chiến lược, công nghiệp công nghệ cao và các động lực tăng trưởng mới của đất nước.

Khẩn trương hoàn thiện các cơ chế thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp công nghệ và hình thành các chuỗi giá trị mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu.

Ưu tiên phát triển khoa học cơ bản với tầm nhìn dài hạn, định hướng từ giáo dục bậc học phổ thông. Nghiên cứu giải pháp, lộ trình cụ thể để phấn đấu đạt mục tiêu về tỉ lệ cán bộ có trình độ chuyên môn khoa học, kỹ thuật trong cấp ủy các cấp trong nhiệm kỳ này.

Nghiên cứu giải pháp huy động mạnh mẽ sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, người dân và toàn xã hội. Xác định rõ trách nhiệm tháo gỡ khó khăn trong mô hình hợp tác 3 nhà để thúc đẩy thực chất, trong đó, xác định doanh nghiệp là trung tâm phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh mới; đầu tư cho nghiên cứu phát triển, tham gia giải quyết các bài toán lớn quốc gia, làm chủ công nghệ chiến lược.

Trong hợp tác quốc tế về khoa học cần xác định rõ nội dung, mục tiêu, kết quả và trách nhiệm của các bên tham gia, đảm bảo đem lại hiệu quả thực chất.

Thứ ba, đẩy nhanh xây dựng nền tảng quản trị quốc gia hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hoàn thiện các hệ thống dữ liệu quốc gia, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, liên thông, tạo cơ sở chuyển mạnh từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và thời gian thực. Đẩy nhanh xây dựng các hoạt động của hệ thống chính trị trên nền tảng số; nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; lấy hiệu quả quản trị quốc gia, mức độ hài lòng của người dân và năng lực điều hành phát triển làm thước đo quan trọng.

Thứ tư, xác định lộ trình 100 ngày tập trung tháo gỡ ngay những điểm nghẽn về chuyển đổi số, khắc phục tình trạng hoàn thành nhiệm vụ nhưng chưa tạo ra sản phẩm; trang thiết bị đầu cuối chưa đáp ứng yêu cầu làm việc tối thiểu; có nguồn lực nhưng giải ngân chậm; có dữ liệu nhưng chưa kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chậm tiến độ, kéo dài, kém hiệu quả. Đầu tư, mua sắm trang thiết bị, bảo đảm chủ động, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu công việc, tránh dàn trải, lãng phí, đáp ứng yêu cầu vận hành của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, quy trình, tiêu chuẩn, định mức để bảo đảm đầy đủ, đồng bộ, khả thi, tạo điều kiện thực hiện thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Thứ năm, bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu, bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu trọng yếu quốc gia và dữ liệu cá nhân; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, ứng phó nhanh, khắc phục kịp thời sự cố. Các cơ quan chủ quản chủ động triển khai các giải pháp và chịu trách nhiệm về bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo mật dữ liệu các hệ thống thuộc phạm vi quản lý; gắn với trách nhiệm người đứng đầu từng cơ quan, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp tham gia thực hiện Nghị quyết 57.

Thứ sáu là đổi mới căn bản phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện; xác định rõ mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, trách nhiệm và chỉ số đánh giá đối với từng nhiệm vụ cụ thể; lấy kết quả cuối cùng, giá trị tạo ra cho người dân, doanh nghiệp và đất nước làm thước đo chủ yếu.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tại các cơ quan, đơn vị, địa phương.

"Văn phòng Trung ương Đảng - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 xin bày tỏ sự tin tưởng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, trực tiếp, thường xuyên của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ tiếp tục phát huy vai trò động lực quan trọng, góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới", Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh bày tỏ