Ngành tài chính xứng đáng là người "gác kho" trung thành, "bộ não" tinh nhuệ

VHO - Chiều 6.1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Hội nghị tổng kết công tác tài chính, ngân sách, đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Tài chính. Hội nghị do Bộ Tài chính tổ chức tại Hà Nội, trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá năm 2025, trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chúng ta đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng.

Trong đó, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn của nền kinh tế, an sinh xã hội được bảo đảm; kiểm soát tốt bội chi, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài trong bối cảnh thế giới nhìn chung lạm phát tăng cao và tăng trưởng chậm lại.

Khẳng định trong thành tựu chung của đất nước có đóng góp rất quan trọng của ngành tài chính, Thủ tướng khái quát những kết quả mà ngành bằng 8 cụm từ với 32 từ: "Tham mưu chính xác - Bộ máy tinh gọn - Thể chế hoàn thiện - Thu chi có dư - Doanh nghiệp đổi mới - Vĩ mô ổn định - Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển".

Về tham mưu chính xác, với vai trò cơ quan tham mưu chiến lược, Bộ đã kịp thời tham mưu cho Chính phủ các kịch bản tăng trưởng phù hợp, góp phần giúp tăng trưởng GDP năm 2025 ước đạt 8,02%; tham mưu ban hành một số nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, trong đó có nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước…; tham mưu thành lập trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, các khu thương mại tự do, các khu kinh tế…

Về bộ máy tinh gọn, đã hợp nhất Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước và Bảo hiểm xã hội Việt Nam thành một cơ cấu thống nhất. Nhờ đó đã cắt giảm hơn 3.600 đầu mối (giảm 37%), tinh giản trên 10% biên chế so với năm 2021 nhưng hiệu năng tăng mạnh mẽ. Bộ máy vận hành thông suốt, xử lý kỷ lục 230.000 văn bản; thực hiện chuyển đổi số, nhất là trong thu – chi ngân sách.

Thể chế hoàn thiện gắn với cắt giảm thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền, chuyển từ quản lý sang phục vụ và kiến tạo phát triển, tháo gỡ nhiều nút thắt, tham mưu trình Quốc hội khối lượng lớn gồm 15 dự án luật và nghị quyết (trong đó 11 luật đã được thông qua ngay trong năm); ban hành hàng trăm nghị định và thông tư.

Bộ cung cấp hơn 468 dịch vụ công trực tuyến toàn trình, gắn kết với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua Đề án 06, đã cắt giảm và đơn giản hóa hơn 30% điều kiện kinh doanh. Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2025; thanh khoản thị trường tăng khoảng 42% so với năm trước.

 Đặc biệt, việc chuẩn bị kịp thời các cơ sở pháp lý để triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam và thí điểm xây dựng thị trường tài sản mã hóa (Sandbox) đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bắt nhịp với các xu thế tài chính toàn cầu.

Thu chi có dư với việc thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; thu ngân sách nhà nước đến ngày 31.12.2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỉ đồng, vượt dự toán tới hơn 34,74% và tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024; trong cơ cấu thu thì khoảng 86% là thu nội địa; trong khi miễn, giảm, giãn, hoãn gần 251 nghìn tỉ đồng thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất để tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Chi ngân sách năm 2025 hiện đã đạt 2,4 triệu tỉ đồng, đạt 94,1%, trong đó chi đầu tư phát triển đạt 82,7% và cuối tháng 1/2026 có thể đạt 100%. Tiết kiệm chi ấn tượng với 5,3 nghìn tỉ trong 7 tháng cuối năm và dành để xây dựng trường học nơi biên giới.

Doanh nghiệp đổi mới, số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường trong năm 2025 đạt mức kỷ lục với gần 297,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024. Trong 564 dự án lớn khởi công, khánh thành trong năm 2025 với 5,14 triệu tỉ đồng thì nguồn vốn tư nhân chiếm hơn 70%. Các doanh nghiệp trưởng thành, một số doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Giải ngân FDI cao nhất trong 15 năm vừa qua với 27,6 tỉ USD.

Kinh tế vĩ mô ổn định với tăng trưởng GDP ước đạt khoảng 8,02%; lạm phát được kiểm soát ở mức 3,3%; xuất siêu đạt trên 21 tỉ USD; kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 930 tỉ USD.

Nhân dân hạnh phúc; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân tăng lên, củng cố, tăng cường niềm tin của người dân với Đảng, Nhà nước; Chỉ số hạnh phúc của Việt Nam tăng 37 bậc, từ xếp hạng 83 năm 2020 lên xếp hạng 46 năm 2025. Bảo đảm an sinh xã hội với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau; chi an sinh xã hội lớn nhất từ trước tới nay với 1,1 triệu tỉ đồng, chiếm 17% tổng chi ngân sách nhiệm kỳ này.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trước 5 năm 4 tháng; triển khai chiến dịch Quang Trung xây, sửa lại nhà cho người dân miền Trung bị thiệt hại do mưa lũ với nguồn lực quan trọng từ ngân sách nhà nước. Ngành đã tham mưu điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân lên 15,5 triệu đồng/tháng, trực tiếp giảm bớt gánh nặng chi phí cho hàng triệu người lao động.

Đất nước phát triển với quy mô GDP đạt 514 tỉ USD, GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, chính thức vượt ngưỡng 5.000 USD, đưa quốc gia bước vào nhóm thu nhập trung bình cao; diện mạo đất nước, diện mạo đô thị, nông thôn đổi mới, nhiều công trình hạ tầng lớn được khởi công, khánh thành.

Thủ tướng nhấn mạnh, với truyền thống 80 năm, ngành tài chính đã khẳng định xứng đáng là người "gác kho" trung thành, là "bộ não" tinh nhuệ và là "nguồn lực phát triển", cùng cả nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ rõ những hạn chế, tồn tại trong hoạt động của ngành tài chính liên quan giải ngân vốn đầu tư công, giải phóng mặt bằng cho các dự án; phát triển doanh nghiệp; phối hợp chính sách điều hành kinh tế vĩ mô; sử dụng hiệu quả trụ sở dôi dư trong sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; phát triển thị trường tài sản mã hóa…

Sau khi phân tích nguyên nhân của tồn tại, hạn chế, Thủ tướng nhấn mạnh các bài học kinh nghiệm về củng cố, phát huy đoàn kết, thống nhất; nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách phù hợp, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hài hoà với chính sách tiền tệ và các chính sách khác…

Nêu rõ năm 2026 phải đột phá, bứt phá, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Thủ tướng nêu phương châm 24 từ với ngành tài chính: "Khát vọng hùng cường – Thể chế tiên phong – Điều hành hiệu quả - Số hóa đi đầu – Thu chi đột phá - Tài chính bền vững".

Cụ thể hơn, Thủ tướng cho rằng Bộ, ngành tài chính phải có khát vọng với tầm nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn; tiên phong tháo gỡ nút thắt thể chế cho doanh nghiệp, người dân; điều hành từ lãnh đạo Bộ tới địa phương, ban ngành phải lấy hiệu quả làm đầu; đi đầu trong số hóa, chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu và điều hành dựa trên dữ liệu; đột phá thu chi trong thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ, đẩy mạnh tiết kiệm chi ngay từ đầu năm để tăng chi cho đầu tư phát triển và chi cho con người; tài chính quốc gia phải bền vững, thu đủ chi, chi đúng, chi hiệu quả, đầu tư phát triển có trọng tâm, trọng điểm.