Lần đầu tiên quy định khái niệm “tố tụng điện tử”

VHO - Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) hoàn thiện thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực và bảo đảm quyền con người; lần đầu tiên quy định khái niệm “tố tụng điện tử” và nguyên tắc bảo đảm thực hiện hoạt động tố tụng trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật.

Sáng 20.8, tiếp tục kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình, Báo cáo thẩm tra về dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Trình bày tóm tắt Tờ trình dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, dự án Bộ luật được xây dựng theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu quả, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân và tăng cường kiểm soát quyền lực.

Dự thảo Bộ luật gồm 514 điều, đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đơn giản hóa một số thủ tục, giảm giấy tờ, yêu cầu chứng thực không cần thiết và chuẩn hóa quy trình tố tụng.

Đặc biệt, đổi mới và mở rộng thủ tục rút gọn, trong đó quy định thủ tục rút gọn bắt buộc, rút gọn trong giai đoạn xét xử phúc thẩm và bổ sung trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để được hưởng chính sách khoan hồng.

Việc áp dụng phải bảo đảm tự nguyện, được giải thích đầy đủ về quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý; lời nhận tội phải phù hợp với các chứng cứ khách quan khác và không được là chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.

Cùng với đó, tăng cường phân hóa và thực hiện chính sách khoan hồng. Dự thảo bổ sung nguyên tắc phân hóa thủ tục tố tụng, cho phép lựa chọn thủ tục phù hợp với tính chất, mức độ hành vi, nhân thân, thái độ khai báo, mức độ hợp tác và việc khắc phục hậu quả.

Dự thảo Bộ luật cũng hoàn thiện thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực và bảo đảm quyền con người; lần đầu tiên quy định khái niệm “tố tụng điện tử” và nguyên tắc bảo đảm thực hiện hoạt động tố tụng trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật.

Trình bày Báo cáo thẩm tra tóm tắt, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự.

Dự thảo Bộ luật sửa đổi 5 nguyên tắc và bổ sung 3 nguyên tắc vào hệ thống các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự. Ủy ban nhận thấy, các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự là vấn đề quan trọng, có tính xuyên suốt, chi phối toàn bộ quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm các nguyên tắc cơ bản đúng nghĩa là những tư tưởng chỉ đạo cho việc xây dựng các quy định cụ thể của Bộ luật Tố tụng hình sự, cũng như có giá trị chỉ đạo trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử; bảo đảm thực hiện đúng yêu cầu tại Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam.