Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV: “Lò” chống tham nhũng đang cháy ngùn ngụt nhưng hy vọng nó sẽ vào bảo tàng

VH- Chiều qua 31.5, Quốc hội đã thảo luận ở tổ về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng. Trước đó Quốc hội đã nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý; Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật này.

Một trong những vấn đề của dự thảo Luật được các đại biểu quan tâm là vấn đề xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực hoặc tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được một cách hợp lý, theo quy định ở Điều 59 và về mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật ra khu vực ngoài nhà nước. Tán thành với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật ra khu vực ngoài nhà nước, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho rằng: “Hôm nay tôi là cán bộ thường nhưng có thể 5 – 10 năm, 20 năm sau tôi là cán bộ lãnh đạo. Do đó việc theo dõi tài sản cán bộ lãnh đạo phải theo dõi ngay từ đầu để nắm được diễn biến hằng năm sau này lấy đó làm cơ sở để xử lý vi phạm. Hiện nay chúng ta có công nghệ, toàn bộ các dữ liệu đều có thể lưu trữ một cách dễ dàng. Vì thế chúng ta theo dõi cán bộ từ lúc cán bộ bắt đầu vào làm việc tại các cơ quan nhà nước, có liên quan tới tài sản, ngân sách nhà nước. Nếu mà chúng ta có được những dữ liệu lớn như vậy thì công tác phòng chống tham nhũng những năm sau này sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Việc giải trình của cán bộ cũng căn cứ vào bản kê khai hằng năm khi mà có một dữ liệu lớn như vậy, các cơ quan phòng chống tham nhũng căn cứ vào một số đối tượng có dấu hiệu cho thấy tài sản tăng bất thường hoặc có dư luận nghi vấn thì tiến hành xem xét tài sản của cán bộ đó. Còn nếu không để đến lúc là cán bộ quản lý mới kê khai tài sản thì sẽ là một khoảng trống lớn”.

Trong khi đó đại biểu Tô Ái Vang (Sóc Trăng) lại cho rằng cần phải cân nhắc thận trọng khi mở rộng phạm vi điều chỉnh bởi như thế đối tượng phải kê khai tài sản là rất lớn trong khi năng lực của các cơ quan thực hiện nhiệm vụ kê khai tài sản lại thấp, sẽ làm giảm lòng tin của nhân dân. Vì thế đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị cần phải làm từng bước, khoanh vùng lại, trước mắt là ở các đối tượng có chức vụ dễ bị tha hóa, rồi sau đó hãy tính tới chuyện mở rộng phạm vi điều chỉnh.

Theo đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) thì việc xác định một tài sản là bất minh cần hết sức cân nhắc vì việc này thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng. Phải qua một bản án của toà tuyên bố tài sản của một người là bất minh thì mới tiến hành tịch thu được chứ không thể áp dụng cách thu thuế hay là phạt tiền (đều ở mức 45%) được. Cũng theo đại biểu này thì nên nghiên cứu các biện pháp thu hồi thông qua thủ tục tố tụng cho phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp chứ nếu vấn đề này mà giải quyết không căn cơ vô tình lại hợp thức hoá cho những tài sản bất minh khi có khả năng tài sản do phạm tội mà có lại được giữ 55%.

Còn đại biểu Dương Trung Quốc lại cho rằng, trong điều kiện hiện nay cơ quan kiểm tra còn mỏng không nên mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật ra khu vực ngoài nhà nước.“Những người không có quyền lực thì không bao giờ lấy tài sản của Nhà nước được, người không phải cán bộ nhà nước muốn lấy tài sản nhà nước chỉ có thể trộm cắp và cướp, việc này đã có Bộ luật Hình sự điều chỉnh. Còn lợi dụng quyền lực để chiếm công vi tư mới là tham nhũng”, đại biểu Quốc nói.

Cũng theo đại biểu Dương Trung Quốc thì điều quan trọng của công tác phòng, chống tham nhũng là phải đạt mục tiêu cuối cùng: “Tôi nghĩ chúng ta đang rất hào hứng với hình tượng lò cháy ngùn ngụt, nhưng chúng ta cũng phải mong muốn ngày nào đó lò phải vào bảo tàng. Bởi lò nóng không chỉ thiêu cháy phẩm chất chính trị của những cán bộ hư hỏng mà đằng sau đó là khối tài sản lớn của người dân, điều đó mới là xót xa. Trong công tác phòng chống tham nhũng cần đi đến nguyên lý lâu nay nhiều người vẫn nói, đó làm sao để cán bộ không dám tham nhũng, nghĩa là có chế tài mạnh mẽ; thứ hai không thể tham nhũng, nghĩa là có sự quản lý chặt chẽ; thứ ba không muốn tham nhũng, nghĩa là cán bộ có đời sống đảm bảo…

Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại Hội trường về dự án này trong phiên họp vào ngày 13.6 tới.

 THU SÂM