Khơi dậy sức mạnh văn hóa trong kỷ nguyên phát triển mới

VHO - Đại hội XIV của Đảng đã mở ra một tầm nhìn chiến lược mới cho đất nước, trong đó văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế và chính trị như một trụ cột của phát triển bền vững. Nhưng tinh thần của Đại hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống xã hội.

Quyết tâm đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, chính là cách chúng ta khơi dậy sức mạnh nội sinh của dân tộc, bồi đắp con người Việt Nam và tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho hành trình phát triển phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

 “Mạch ngầm” nuôi dưỡng sự phát triển bền vững

Kết quả và tinh thần của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vẫn đang lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước. Nhưng hơn tất cả những cảm xúc tự hào, phấn chấn và kỳ vọng, điều quan trọng nhất lúc này chính là quyết tâm chính trị và năng lực hành động để sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống, biến những tư tưởng lớn, tầm nhìn chiến lược và khát vọng phát triển được kết tinh trong văn kiện Đại hội thành những chuyển động cụ thể, bền bỉ và có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Với lĩnh vực văn hóa, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết, bởi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là động lực nội sinh, là “mạch ngầm” nuôi dưỡng sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Điểm mới rất quan trọng của Nghị quyết Đại hội XIV là việc đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế và chính trị trong chiến lược phát triển quốc gia, coi phát triển văn hóa và con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là sự khẳng định về mặt nhận thức, mà còn là một yêu cầu mang tính hành động rất cao: Văn hóa phải được “kéo” ra khỏi vị trí phụ trợ để thực sự trở thành một trụ cột trong tư duy lãnh đạo, quản lý và tổ chức phát triển. Chính vì vậy, đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống, trước hết là phải chuyển hóa tinh thần coi trọng văn hóa thành các quyết sách cụ thể, khả thi và có nguồn lực bảo đảm, từ Trung ương đến địa phương, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực thi.

Trong lĩnh vực văn hóa, quyết tâm đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống cần bắt đầu từ sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý và phát triển. Văn hóa không thể tiếp tục bị nhìn nhận như một lĩnh vực “chi tiêu”, “tiêu dùng ngân sách”, mà phải được nhìn đúng là một lĩnh vực đầu tư cho phát triển lâu dài, cho chất lượng tăng trưởng, cho sự bền vững của xã hội, vì tương lai của dân tộc. Điều này đòi hỏi các cấp, các ngành phải nghiêm túc rà soát, điều chỉnh lại hệ thống chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án về văn hóa theo tinh thần mới của Đại hội XIV; đồng thời khắc phục tư duy nhiệm kỳ, tư duy manh mún, thiếu liên kết - những điểm nghẽn đã tồn tại dai dẳng trong nhiều năm qua.

Đưa Nghị quyết vào cuộc sống cũng là đưa con người - trung tâm của phát triển văn hóa - vào đúng vị trí của mình. Đại hội XIV nhấn mạnh xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có nhân cách, bản lĩnh, trí tuệ, năng lực sáng tạo và khát vọng cống hiến. Với văn hóa, điều đó có nghĩa là mọi chính sách, mọi chương trình hành động phải hướng tới việc nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, bồi đắp các giá trị chân - thiện - mỹ, củng cố niềm tin xã hội, nuôi dưỡng ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm cộng đồng. Không thể nói đến đưa Nghị quyết vào cuộc sống nếu người dân vẫn cảm thấy văn hóa là điều gì đó xa vời, hình thức, hoặc không gắn với những vấn đề thiết thân của đời sống hằng ngày.

Một nội dung đặc biệt quan trọng khác là đưa tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV vào quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về văn hóa. Văn kiện Đại hội đã mở ra một không gian tư duy mới, nhưng nếu không được “thể chế hóa” kịp thời và đồng bộ thì rất dễ bị chậm nhịp so với thực tiễn. Việc sửa đổi, bổ sung các luật liên quan trực tiếp đến văn hóa như Luật Di sản văn hóa, Luật Điện ảnh, Luật Báo chí, cũng như nghiên cứu xây dựng Luật về hoạt động nghệ thuật, phát triển công nghiệp văn hóa, cần được đặt trong mạch tư duy xuyên suốt của Đại hội XIV: Lấy con người làm trung tâm, lấy sáng tạo làm động lực, lấy hội nhập và bản sắc làm hai trụ cột song hành. Đây chính là thước đo rất cụ thể cho quyết tâm đưa Nghị quyết vào cuộc sống trong lĩnh vực văn hóa.

Cần hành động quyết liệt,đồng bộ và bền bỉ

Đặc biệt, Đại hội XIV đặt ra yêu cầu rất cao về tính hành động và hiệu quả thực chất. Với văn hóa, điều này đòi hỏi phải chấm dứt tình trạng nói nhiều, làm ít; chấm dứt những phong trào hình thức, những chương trình nặng về báo cáo mà nhẹ về tác động xã hội. Đưa Nghị quyết vào cuộc sống là phải thấy được sự chuyển biến trong môi trường văn hóa ở cơ sở, trong cách tổ chức lễ hội, trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn, trong đời sống văn hóa cộng đồng, trong không gian mạng, và cả trong văn hóa công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Mỗi chuyển động dù nhỏ nhưng thực chất đều góp phần khẳng định sức sống của Nghị quyết.

Không thể không nhấn mạnh vai trò của đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa trong quá trình hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV. Quyết tâm chính trị chỉ có thể trở thành hiện thực khi được cụ thể hóa bằng những con người cụ thể, có tâm, có tầm và có năng lực hành động. Đưa Nghị quyết vào cuộc sống trong lĩnh vực văn hóa đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ cán bộ văn hóa thực sự am hiểu chuyên môn, có tư duy đổi mới, có khả năng kết nối nguồn lực xã hội và dám chịu trách nhiệm. Đây là khâu then chốt, bởi nếu cán bộ không “thấm” tinh thần Đại hội, không coi văn hóa là sứ mệnh và trách nhiệm, thì mọi chủ trương đúng đắn cũng rất khó đi vào thực tiễn.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với nhiều cơ hội đan xen thách thức, việc quyết tâm đưa Nghị quyết Đại hội XIV sớm vào cuộc sống trong lĩnh vực văn hóa còn mang ý nghĩa sâu xa hơn đó là khẳng định bản lĩnh, bản sắc và sức mạnh mềm của dân tộc Việt Nam. Văn hóa chính là không gian để kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với hiện đại, dân tộc với nhân loại. Khi Nghị quyết Đại hội XIV được hiện thực hóa một cách sinh động trong đời sống văn hóa, đó cũng là lúc khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc không còn chỉ nằm trên những trang văn kiện, mà trở thành cảm nhận sống động trong từng cộng đồng, từng gia đình và từng con người Việt Nam.

Quyết tâm đã có, tầm nhìn đã rõ. Vấn đề còn lại là hành động quyết liệt, đồng bộ và bền bỉ. Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, chính là thước đo sinh động nhất cho bản lĩnh lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, trước lịch sử và trước tương lai của đất nước.