Đề xuất cấm kinh doanh “khí cười” ngoài mục đích y tế

VHO - Chiều 15.7, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện).

Cấm kinh doanh “khí cười” ngoài mục đích y tế

Báo cáo tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Nội dung cơ bản của dự án Luật gồm các vấn đề sau:

Thứ nhất, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O, còn gọi là “khí cười” để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thời gian vừa qua, mặc dù đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng.

Thứ hai, dự thảo Luật thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, khoản 2 Điều 1 của dự thảo Luật quy định thay thế Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư năm 2025.

Thứ ba, về hiệu lực thi hành, dự thảo Luật dự kiến có hiệu lực kể từ ngày 1.9.2026.

Thứ tư, về điều khoản chuyển tiếp, Dự thảo Luật bổ sung quy định tại Điều 3 như sau: Đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 nhưng không còn thuộc Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật này, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc các hình thức văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh khác do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó.

Quy định này nhằm tránh tạo ra khoảng trống pháp lý, đồng thời giải quyết đầy đủ những vấn đề phát sinh, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, mặc dù dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, nhưng các nội dung sửa đổi có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và môi trường đầu tư, kinh doanh.

Do đó, cần bổ sung đánh giá tác động chính sách ở mức độ phù hợp đối với các chính sách được đề xuất; tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động; rà soát kỹ để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay khi có hiệu lực.

Đối với việc tăng cường kiểm soát khí N₂O, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với sự cần thiết tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N₂O, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trật tự và an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng cách tiếp cận cấm kinh doanh khí N₂O dựa trên mục đích sử dụng cuối cùng có thể phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện và xác định trách nhiệm pháp lý trên thực tế.

Hồ sơ dự án Luật cũng chưa làm rõ vì sao các biện pháp quản lý khác, như kiểm soát điều kiện kinh doanh, lưu thông, phân phối hoặc tăng cường hậu kiểm, không còn đáp ứng yêu cầu quản lý.

Một số ý kiến cho rằng khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực nghiệm, kiểm định thực phẩm và một số hoạt động công nghệ khác.

Do đó, cần đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ giữa các hành vi cần cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp, tránh gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các nhu cầu chính đáng của xã hội.

Tại phiên họp, các đại biểu đã cho ý kiến về tính hợp lý và khả thi của việc bổ sung hoạt động kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh; việc đề xuất bổ sung ngành, nghề kinh doanh dịch vụ xác thực điện tử của nhà đầu tư nước ngoài vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; tính đầy đủ, khả thi của các quy định chuyển tiếp, nhất là việc xử lý hồ sơ đang được giải quyết, dự án đang triển khai...

Đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách 

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Luật Đầu tư có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến quyền tự do đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân; đồng thời liên quan chặt chẽ đến yêu cầu bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực.

Vì vậy, việc sửa đổi Luật cần quán triệt tư duy đổi mới nhưng phải hết sức thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu kiến tạo phát triển với quản lý rủi ro; giữa mở rộng không gian đầu tư, kinh doanh với bảo vệ lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và yêu cầu phát triển bền vững.

Để bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là ý kiến phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội tại phiên họp hôm nay và kết luận của phiên họp để hoàn chỉnh hồ sơ dự án Luật theo quy định.

Trong đó, cần lưu ý bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2026-2030, gắn với việc thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số và các nghị quyết có tính chất trụ cột của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Tiếp tục rà soát, bảo đảm thực hiện nghiêm Quy định số 118 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.

Đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách của việc bổ sung ngành, nghề “kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế” vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Cần làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm phân định rõ các hành vi cần cấm với các trường hợp sử dụng hợp pháp; bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện và không gây ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh, nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và các mục đích chuyên môn hợp pháp khác.

Bên cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc tên gọi của Luật; rà soát toàn diện Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trên cơ sở quán triệt tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư tại Kỳ họp không thường lệ của Quốc hội khóa XVI.