Đại biểu Trương Trọng Nghĩa: “Lò đã nóng lắm rồi, không ai muốn có thêm nhiều củi”

VH- Đó là nhận định của đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) trong phiên thảo luận sáng 23.5 của Quốc hội về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng, việc thành lập 3 đặc khu nên tiến hành thí điểm không triển khai đồng loạt. Ảnh: Quốc hội

Đại biểu Nghĩa cho rằng dự thảo Luật đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu và đã có nhiều chỉnh sửa. Tuy nhiên việc thành lập các đặc khu kinh tế không chỉ là thành lập các đơn vị hành chính thông thường mà là một trong những dự án đầu tư công rất lớn nên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng.

“Chúng ta dành ra nhiều ngàn km2 đất liền và hàng chục km2 vùng biển với những tài nguyên thiên nhiên thuộc loại giàu đẹp nhất của nước ta và thế giới để mời gọi đầu tư. Tại những khu vực này nhà nước đã đầu tư hàng trăm tỉ đồng vào điện, nước, sân bay, cầu cảng. Theo tài liệu, các đề án sẽ phải đầu tư tiếp thêm hơn 1,5 triệu tỉ đồng vào hạ tầng kỹ thuật trong đó có sự đóng góp không nhỏ của ngân sách nhà nước. Không những thế những ưu đãi hào phóng về thuê đất, thuê mặt nước rồi chính sách thuế như đề xuất của các bộ, ngành và địa phương cũng chính là sự đầu tư về tài chính cực lớn từ ngân sách. Đấy là còn chưa kể đến việc phải kiện toàn toàn bộ tổ chức bộ máy hành chính, sự di dời ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm ngàn dân ở 3 khu vực trên. Tất cả đều phục vụ cho các nhà đầu tư của 3 đặc khu”, đại biểu Nghĩa nêu vấn đề.

Sau đó ông đặt câu hỏi:Vậytrong 10 năm, 20 năm hay 50 năm tới tất cả những khoản đầu tư ấy mang lại lợi ích gì, bao nhiêu và cho ai? Nhiều chuyên gia và cử tri lưu ý rằng đây là những vùng đất tiềm năng lớn, hấp dẫn ngay cả khi chưa có những ưu đãi của Luật này. Đất ở 3 đặc khu hiện nay giá đã cao ngất ngưởng và đã có chủ.Vậy cử tri chờ đợi chúng ta phân tích và trả lời chính xác câu hỏi: Chúng ta hy sinh những ưu đãi ấy để được lợi ích gì, bao nhiêu và cho ai? Ngoài bài toán kinh tế chúng ta sẽ được và mất những gì về văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng?

Ông Nghĩa phân tích tiếp: Câu trả lời tất yếu phải là chúng ta phải được và được nhiều lần so với những chi phí và tổn thất mà chúng ta đã bỏ ra và phải gánh chịu. 3 đặc khu phải góp phần làm cho nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn với công nghệ hiện đại hơn, chất lượng và hiệu quả hơn trong môi trường xanh, sạch hơn, đời sống vật chất, văn hóa của người dân sở tại phải tốt hơn, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền kinh tế phải được bảo vệ vững chắc hơn. Cuối cùng những đặc khu ấy phải tạo ra đượcnhững thành phố văn minh, hiện đại hơn, ngang tầm với khu vực và thế giới.

Đại biểu Nghĩa cũng đề nghị bỏ thời hạn giao đất cho nhà đầu tư lên tới 99 năm:“Không có vòng đời nào của dự án đầu tư hiện nay cần đến 99 năm.Thời hạn này thực chất là ưu đãi bổ sung để nhà đầu tư có thể được chuyển nhượng sau khi khai thác xong hoặc là thay đổi dự án giữa chừng mà không phải trả lại đất. Theo tôi thời hạn này ngang với 3-4 thế hệ con người. Thực chất là hình thức nhượng đất mà hiện nay chỉ những đất nước nghèo đói và hoang sơ mới cần đến.”

Băn khoăn trước việc dự kiến xây tới 3 casino tại 3 đặc khu, đại biểu Nghĩa cho rằng đến ngay cả các nước tiên tiến như Singapore cũng chỉ xây 1 casino thì việc xây tới 3 casino ở 3 đặc khu có thể nảy sinh nhiều hệ lụy. Đại biểu Nghĩa phân tích, việc đề ra các chính sách ưu đãi nhằm phát triển các đặc khu cũng phải cân nhắc đến các yếu tố an ninh, quốc phòng, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ: “Chúng ta phải cân nhắc để sao cho việc mở cửa là chỉ mở cho bạn bè chứ không phải rước kẻ cướp vào nhà. Nếu kể cướp giả làm bạn tốt vào nhà thì chúng ta phải có chế tài, có qui định chặt chẽ để rà soát”.

Cuối cùng đại biểu Nghĩa cho rằng việc thành lập các đặc khu không nên triển khai đồng loạt mà chỉ nên làm trước 1 đặc khu để thí điểm, rút kinh nghiệm rồi triển khai tiếp. “Lò đã nóng lắm rồi và chúng ta không ai muốn có thêm nhiều củi sau khi 3 đặc khu ấy ra đời”, đại biểu Nghĩa kết luận.

Thu Sâm