Đại biểu hiến kế phát triển du lịch biển đảo khi sửa Luật Du lịch

VHO - Góp ý sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi (Hà Nội) đề nghị hoàn thiện thể chế để khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển, đảo, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, đưa du lịch phát triển theo hướng xanh, thông minh, bền vững.

Khơi thông tiềm năng du lịch biển, đảo bằng cơ chế phù hợp

Chiều 20.10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật thuộc lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch, các đại biểu Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ.

Góp ý đối với những nội dung sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Tạ Đình Thi tập trung vào hai vấn đề: tạo cơ chế khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển, đảo và thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).

Đánh giá cao định hướng sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục công nhận điểm du lịch, khu du lịch và xếp hạng cơ sở lưu trú sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc, tạo điều kiện thu hút đầu tư, nhất là các dự án nghỉ dưỡng, du lịch tàu biển và du lịch đảo quy mô lớn.

Tuy nhiên, theo đại biểu, để du lịch biển, đảo thực sự trở thành động lực tăng trưởng, những lợi thế về tài nguyên, cảnh quan và vị trí địa lý cần được chuyển hóa thành các chính sách phát triển cụ thể.

Đại biểu dẫn số liệu từ các báo cáo cho thấy, du lịch biển hiện chiếm khoảng 65% lượng khách và đóng góp hơn 70% tổng thu nhập của ngành du lịch Việt Nam. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, khai thác tốt hơn tiềm năng của lĩnh vực này.

Trên tinh thần đó, ông đề nghị cụ thể hóa các định hướng của Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28.7.2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Nghị quyết số 139/2024/QH15 về Quy hoạch không gian biển quốc gia và Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Theo đại biểu Tạ Đình Thi, Luật cần bổ sung khái niệm “du lịch biển, đảo”, “sản phẩm du lịch biển, đảo”; đồng thời có chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các khu du lịch quốc gia ven biển, hải đảo.

Cùng với phát triển du lịch tàu biển, du lịch sinh thái gắn với bảo tồn hệ sinh thái, cần chú trọng các tuyến du lịch kết nối đất liền với đảo gần bờ, xa bờ và khuyến khích mô hình du lịch cộng đồng tại Cô Tô, Vân Đồn, Cát Hải, Lý Sơn, Phú Quý, Kiên Hải, Phú Quốc.

Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch biển phải gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biển, đảo và gìn giữ đa dạng sinh học. Việc khai thác tài nguyên phục vụ du lịch cần đặt trong tầm nhìn dài hạn, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng đơn thuần.

Tạo hành lang pháp lý cho những mô hình du lịch mới

Bên cạnh du lịch biển, đảo, đại biểu Tạ Đình Thi dành nhiều sự quan tâm đến yêu cầu đổi mới phương thức quản trị và kinh doanh du lịch trong bối cảnh chuyển đổi số.

Ông ghi nhận những thay đổi tích cực của dự thảo Luật, như công nhận chương trình du lịch dưới dạng dữ liệu điện tử, thẻ hướng dẫn viên điện tử có giá trị pháp lý tương đương thẻ vật lý và đơn giản hóa hồ sơ điện tử.

Tuy nhiên, theo đại biểu, chuyển đổi số trong du lịch không chỉ dừng ở số hóa thủ tục hành chính mà cần trở thành động lực đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng trải nghiệm của du khách.

Để đáp ứng yêu cầu này, ông đề nghị bổ sung nguyên tắc phát triển du lịch gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, du lịch thông minh và du lịch xanh, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Một trong những kiến nghị đáng chú ý là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới.

Theo đề xuất, cơ chế này cho phép thí điểm có thời hạn, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý đối với các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới, kinh tế chia sẻ trong lưu trú, kinh tế đêm, tổ hợp du lịch - văn hóa - thể thao - giải trí - mua sắm, du lịch y tế, du lịch thể thao mạo hiểm cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản trị điểm đến.

Để bảo đảm tính khả thi, đại biểu đề nghị quy định rõ phạm vi, thời hạn thử nghiệm, thẩm quyền phê duyệt, tiêu chí đánh giá, trách nhiệm giám sát và xử lý rủi ro. Kết quả thử nghiệm cần được tổng kết, đánh giá để làm cơ sở hoàn thiện quy định pháp luật.

Cùng với đó, đại biểu kiến nghị xây dựng nền tảng số và cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Các tiện ích như bản đồ du lịch số, vé điện tử, trợ lý du lịch ảo đa ngôn ngữ cũng cần được khuyến khích triển khai nhằm nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Về nguồn lực thực hiện, đại biểu đề nghị có chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai, hỗ trợ doanh nghiệp du lịch chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng công nghệ và phát triển sản phẩm sáng tạo; đồng thời làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các bộ, ngành.

Từ những kiến nghị trên, đại biểu Tạ Đình Thi đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Du lịch không chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc trước mắt mà còn phải tạo dư địa cho những phương thức phát triển mới.

Trong đó, khai thác bền vững tài nguyên biển, đảo và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là những hướng đi quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.