Cuộc bãi công lịch sử của công nhân Nhà máy Sợi Nam Định

VHO - Ngày 2.2 gắn với nhiều dấu mốc đáng chú ý của lịch sử Việt Nam và thế giới. Trong đó, cuộc bãi công của công nhân Nhà máy Sợi Nam Định năm 1937 được xem là điểm nhấn tiêu biểu, phản ánh rõ tinh thần đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam trong cao trào dân chủ trước Cách mạng Tháng Tám.

Công nhân Nhà máy Sợi Nam Định đồng loạt bãi công

Đêm 2.2.1937, tại Nhà máy Sợi Nam Định - một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất Bắc Kỳ thời kỳ thuộc địa - tên đốc công người Pháp Forôt đã vô cớ đánh đập công nhân.

Hành vi đàn áp này khiến toàn thể công nhân các phân xưởng dệt, tơ, nhuộm đồng loạt hãm máy, đình công, đưa ra các yêu sách cụ thể như chấm dứt đánh đập, thực hiện luật lao động, cải thiện điều kiện làm việc và tăng lương.

Theo các tài liệu lịch sử, lực lượng tham gia cuộc đấu tranh lên tới khoảng 7.000 người. Đây được xem là cuộc bãi công lớn nhất, kéo dài nhất và đạt kết quả tiêu biểu nhất của công nhân Nhà máy Sợi Nam Định trong giai đoạn trước năm 1945. Trước sức ép mạnh mẽ và có tổ chức của công nhân, chủ nhà máy buộc phải nhượng bộ một số yêu sách.

Thắng lợi của cuộc bãi công không chỉ cải thiện điều kiện lao động trước mắt mà còn có ý nghĩa chính trị sâu sắc, cổ vũ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân toàn tỉnh Nam Định, góp phần thúc đẩy cao trào cách mạng những năm cuối thập niên 1930.

Tạ Hiện - thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp cuối thế kỷ XIX

Tạ Hiện (tên thật Tạ Quang Hiện), sinh năm 1841 tại Thái Bình, là một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX. Ông đỗ tú tài võ, từng giữ chức Đốc binh Tuyên Quang, phối hợp cùng Lưu Vĩnh Phúc dẹp các toán thổ phỉ ở miền núi phía Bắc.

Năm 1882, Tạ Hiện được thăng chức Đô đốc. Sau khi thực dân Pháp gây sức ép buộc triều đình Huế bãi binh (năm 1883), ông kiên quyết không tuân lệnh, tập hợp nghĩa quân đứng lên kháng chiến. Tạ Hiện sát cánh cùng Nguyễn Thiện Thuật tổ chức các cuộc tập kích quân Pháp tại Tuyên Quang, Thái Nguyên, gây nhiều tổn thất cho đối phương.

Ngày 2.2.1887, ông bị quân Pháp bắt. Tuy nhiên, ông đã vượt ngục thành công, tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân hoạt động tại khu vực Đông Triều, Móng Cái (nay thuộc tỉnh Quảng Ninh). Sau một thời gian chiến đấu gian khổ, ông qua đời.

Tạ Hiện được lịch sử ghi nhận là một trong những võ tướng kiên trung, tiêu biểu cho tinh thần bất khuất của sĩ phu, nghĩa quân Việt Nam trước ách xâm lược.

Ngày sinh Nguyễn Đức Cảnh - người đặt nền móng cho phong trào công hội cách mạng

Nguyễn Đức Cảnh sinh ngày 2.2.1908 tại Thái Bình (cũ), là một trong những nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối, gắn liền với sự ra đời của phong trào công hội Việt Nam. Thuở nhỏ, ông học tập tại Nam Định (cũ), sớm tham gia các hoạt động yêu nước, chống thực dân Pháp.

Tháng 9.1927, Nguyễn Đức Cảnh sang Trung Quốc, gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin. Năm 1928, ông được cử vào Kỳ bộ Bắc Kỳ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đến năm 1929, ông đứng ra thành lập Tổng Công hội Bắc Kỳ, đặt nền móng cho tổ chức công đoàn cách mạng ở Việt Nam.

Tháng 2.1930, Nguyễn Đức Cảnh tham gia thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1930, ông được Trung ương Đảng cử vào Trung Kỳ, tham gia Ban Thường vụ Xứ ủy, phụ trách công tác tuyên huấn. Năm 1931, ông bị thực dân Pháp bắt tại Vinh và bị xử chém tại Hải Phòng tháng 7.1932, khi mới 24 tuổi. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng sự nghiệp của ông để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Ngày mất của nhà nghiên cứu văn học Trần Thanh Mại

Nhà nghiên cứu văn học Trần Thanh Mại sinh năm 1911 tại Thừa Thiên Huế, nay là TP. Huế, mất ngày 2.2.1965 tại Hà Nội. Từ những năm 1930, ông đã sáng tác và cộng tác với nhiều tờ báo trong Nam ngoài Bắc, sớm khẳng định tên tuổi trong đời sống văn học.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Trần Thanh Mại tích cực tham gia công tác giáo dục, sau đó công tác tại Viện Văn học, phụ trách bộ phận nghiên cứu văn học Việt Nam cổ - cận đại. Ông là tác giả của nhiều công trình có giá trị như: Trên dòng sông Vị, Tú Xương - con người và nhà thơ, Hàn Mặc Tử, Ngô Vương Quyền, Đời văn…

Các công trình của Trần Thanh Mại thể hiện phương pháp nghiên cứu nghiêm túc, kết hợp giữa tư liệu lịch sử và phân tích văn bản, góp phần đặt nền móng cho nghiên cứu văn học hiện đại ở Việt Nam. Ông được giới nghiên cứu đánh giá là một học giả mực thước, tận tụy và có ảnh hưởng lâu dài.

Nắp chai kim loại “crown cork” được cấp bằng sáng chế

Ngày 2.2.1892, nhà phát minh người Mỹ William Painter chính thức được cấp bằng sáng chế cho nắp chai kim loại, thường được gọi là crown cork. Đây được xem là một trong những phát minh có ảnh hưởng bền bỉ nhất đối với ngành công nghiệp đồ uống trên toàn thế giới.

Trước khi crown cork ra đời, việc đóng kín chai thủy tinh, đặc biệt với các loại đồ uống có gas, gặp nhiều hạn chế do dễ rò rỉ và khó bảo quản. Phát minh của William Painter với cấu trúc nắp kim loại viền răng cưa, kết hợp lớp đệm bên trong, đã giải quyết triệt để vấn đề này, giúp giữ kín khí và đảm bảo chất lượng đồ uống trong thời gian dài.

Nhờ tính đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp, crown cork nhanh chóng được ứng dụng rộng rãi, đặc biệt trong ngành bia và nước giải khát. Hơn một thế kỷ trôi qua, thiết kế cơ bản của nắp chai này hầu như không thay đổi, trở thành minh chứng cho giá trị lâu dài của một phát minh tưởng chừng rất giản dị.

Thành lập Liên đoàn Trượt tuyết Quốc tế

Ngày 2.2.1924, Liên đoàn Trượt tuyết Quốc tế (Fédération Internationale de Ski - FIS) chính thức được thành lập, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình tổ chức và phát triển các môn thể thao mùa đông trên phạm vi toàn cầu.

FIS ra đời trong bối cảnh trượt tuyết ngày càng phổ biến tại châu Âu và Bắc Mỹ, đòi hỏi một tổ chức quốc tế thống nhất nhằm xây dựng luật thi đấu, điều phối các giải đấu và thúc đẩy giao lưu thể thao giữa các quốc gia. Từ những ngày đầu, FIS đã đóng vai trò trung tâm trong việc chuẩn hóa các nội dung thi đấu như trượt tuyết băng đồng, trượt tuyết đổ đèo và nhảy cầu trượt tuyết.

Trải qua một thế kỷ hoạt động, FIS hiện quản lý hàng loạt giải đấu lớn, trong đó có các nội dung thuộc Thế vận hội Mùa đông. Sự ra đời của FIS được đánh giá là nền tảng quan trọng giúp thể thao mùa đông phát triển chuyên nghiệp và lan tỏa rộng khắp thế giới.

Giải bóng chày Quốc gia Mỹ chính thức ra đời

Ngày 2.2.1876, Giải bóng chày Quốc gia Mỹ (National League) được thành lập tại New York, trở thành giải đấu chuyên nghiệp lâu đời nhất của môn bóng chày. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong lịch sử phát triển của môn thể thao được coi là “quốc hồn quốc túy” của nước Mỹ.

National League ra đời nhằm thay thế các mô hình thi đấu mang tính tự phát trước đó, hướng tới xây dựng một giải đấu có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm ngặt và tính chuyên nghiệp cao. Ngay từ mùa giải đầu tiên, National League đã quy tụ nhiều đội bóng đến từ các thành phố lớn như Boston, Chicago, New York hay Philadelphia.

Qua thời gian, National League không chỉ góp phần hoàn thiện luật chơi, mô hình thi đấu bóng chày chuyên nghiệp mà còn đặt nền móng cho hệ thống giải Major League Baseball (MLB) sau này.