Chuyển mạnh tư duy từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển“

VHO - Báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn, là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”.

Sáng 1.7, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị.

Cùng chủ trì Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết Nguyễn Duy Ngọc.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc, với tổng số 557.099 đại biểu tham dự.

Chuyển mạnh tư duy từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”

Trình bày Báo cáo tóm tắt sơ kết 01 năm mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, ngày 1.7.2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình vận hành 03 cấp (Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã).

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đã được Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp uỷ, tổ chức đảng ở Trung ương và địa phương triển khai quyết liệt với quyết tâm chính trị cao, hành động mạnh mẽ. Chỉ trong thời gian ngắn các cơ quan đã hoàn thành một khối lượng công việc đặc biệt lớn, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để ngày 1.7.2025, cả nước đã đồng loạt tổ chức Lễ công bố các nghị quyết, quyết định về bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp.

Công tác chính trị, tư tưởng, thông tin tuyên truyền được triển khai quyết liệt, tạo được sự đồng thuận, thống nhất cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định ngay sau khi công bố, bảo đảm hoạt động liên tục, thông suốt, không để khoảng trống quyền lực, không để gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, sau 1 năm thực hiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, quyết liệt của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả đã rất thành công, đạt được những kết quả mang tính đột phá, được cán bộ, đảng viên, Nhân dân đồng tình ủng hộ, dư luận quốc tế đánh giá cao.

Dù là việc khó, phức tạp, nhạy cảm và chưa từng có tiền lệ, thực tiễn đã chứng minh bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tư duy vượt trước, mang tầm vóc thời đại của Đảng.

Mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn, là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”. Đây là nền tảng trong đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại; gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Bộ máy được tổ chức tinh gọn, hiệu lực, cắt giảm triệt để khâu trung gian, tiết kiệm ngân sách phục vụ phát triển; tối ưu hóa không gian kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiềm lực quốc phòng - an ninh.

Tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm ở cấp cơ sở được phát huy. Các xã, phường, đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới: gần dân, sát dân, giảm thiểu chi phí tuân thủ; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chuẩn bị tâm thế, khát vọng, hành trang đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn tới.

"Có thể khẳng định việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo chuyển biến lớn về cấu trúc hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo, điều hành và phục vụ Nhân dân. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay không dừng ở việc “đã sắp xếp xong” mà bước vào giai đoạn “tiếp tục tinh chỉnh” để đạt hiệu quả cao.

Do đó, phải thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp hiệu quả, khả thi để bảo đảm bộ máy tinh gọn, thực chất hơn, vận hành thông suốt hơn, quyền hạn rõ hơn; trách nhiệm cụ thể hơn; phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp tốt hơn, hướng mạnh về cơ sở, mở ra không gian, động lực phát triển mới cho đất nước", Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc lưu ý.

Chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt, hiệu quả cao”

Để thực hiện có hiệu quả các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV đề ra, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt, hiệu quả cao”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, toàn hệ thống cần tiếp tục đồng bộ hóa thể chế, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác, bảo đảm bộ máy tinh gọn, thông suốt; quyền hạn, trách nhiệm rành mạch; hướng mạnh về cơ sở nhằm kiến tạo không gian, động lực phát triển mới, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Trọng tâm là phân định rõ thẩm quyền liên thông theo mô hình 3 cấp: Trung ương kiến tạo thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp, kiến tạo phát triển.

Trong đó, nhóm giải pháp về tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn mô hình tổ chức.

Cụ thể: Khối Đảng cần đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, thiết kế thể chế và kiểm soát quyền lực. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đồng bộ gắn với mô hình chuyển đổi số; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, mối quan hệ công tác của các cấp ủy, tổ chức đảng theo mô hình mới.

Khối Quốc hội, Hội đồng nhân dân: Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng thể chế và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; giữ vai trò kiến tạo thể chế và kiểm soát quyền lực trong mô hình mới; rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật, không để khoảng trống pháp lý, chồng chéo thẩm quyền, bảo đảm yêu cầu vận hành thống nhất, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ và rõ thẩm quyền của từng cấp chính quyền.

Đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát; thiết lập cơ chế kiểm soát hiệu quả, chia sẻ dữ liệu với Thanh tra, Kiểm toán để hậu kiểm triệt để.

Khối Chính phủ, Ủy ban nhân dân: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy kiến tạo phát triển đồng bộ với xây dựng và thi hành văn bản quy phạm pháp luật; rà soát, bổ sung, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ pháp luật của Nhà nước về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp.

Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền đồng bộ với bảo đảm nguồn lực, đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh giản thủ tục hành chính phù hợp mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; chuẩn hóa, số hóa quy trình, hồ sơ; cắt giảm khâu trung gian, thủ tục không cần thiết.

Khẩn trương rà soát lại toàn bộ các nhiệm vụ đã phân cấp, ủy quyền cho chính quyền cấp xã, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn và định mức theo hướng hiện đại, đồng bộ và linh hoạt, là công cụ để “khoán việc, phân cấp, phân quyền và giao nguồn lực”, trên cơ sở đó xây dựng Bộ tiêu chí là công cụ để “đo lường, nghiệm thu và giám sát”, bảo đảm chính quyền cấp xã có đủ căn cứ pháp lý để tự chủ thực thi, đồng thời cấp tỉnh có đủ “thước đo” để giám sát, điều hành trực tiếp, xuyên suốt đến tận cơ sở. Chuyển mạnh từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, địa giới hành chính và quan hệ cấp bậc sang mô hình quản trị hiện đại.

Khối Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội: Sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản để bảo đảm hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội hướng mạnh về cơ sở, gần dân, sát dân, trọng dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của Nhân dân với cấp ủy, chính quyền. Hoàn thiện cơ chế phối hợp bảo đảm thống nhất, xuyên suốt tới cơ sở.

Về nhóm nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn mô hình tổ chức, báo cáo cũng nêu các giải pháp cụ thể, như khối các cơ quan Đảng nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức đảng, giữ khung 3 cấp từ Trung ương đến cơ sở; đề xuất định danh lại các tổ chức đảng cấp cơ sở; cho phép điều chỉnh cục bộ cơ cấu tổ chức bên trong đối với những nơi có tính đặc thù, tình hình đặc điểm riêng.

Khối Quốc hội, Hội đồng nhân dân tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực giám sát tối cao và giám sát chuyên đề. Rà soát, sắp xếp, cấu trúc lại các bộ phận bên trong để phù hợp với nhiệm vụ chính trị của từng địa bàn, tiếp tục tinh giản mạnh mẽ các khâu trung gian, hiệu quả thấp.  

Khối Chính phủ, Ủy ban nhân dân tiếp tục rà soát toàn diện tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xóa bỏ tổ chức trung gian.

Chính phủ tập trung rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, trọng tâm là tách bạch quản lý nhà nước với cung ứng dịch vụ công và khắc phục chồng chéo, giao thoa tại các lĩnh vực.

Khối Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, thiết lập cơ chế điều hành tập trung, thống nhất, bảo đảm tính trực thuộc của các tổ chức chính trị - xã hội vào Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và bảo đảm các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động theo Luật và Điều lệ của từng tổ chức phù hợp với Điều lệ Đảng; hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo, tạp chí, đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp Trung ương, cấp tỉnh theo các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đồng thời với các nhiệm vụ và định hướng nêu trên, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc lưu ý: "Cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới; Hoàn thiện vị trí việc làm, quản lý biên chế hiệu quả; tăng cường hạ tầng viễn thông, chuyển đổi số và dữ liệu; xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở dôi dư, hồ sơ, lưu trữ và bảo đảm nguồn lực, điều kiện làm việc; xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực, đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát đồng bộ với phân cấp, phân quyền".