Chủ tịch Quốc hội yêu cầu kiên quyết thay thế cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm

VHO - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiên quyết thay thế cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ; gắn trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu, với kết quả công việc cụ thể và thời hạn hoàn thành rõ ràng.

Sáng 18.10, Quốc hội thảo luận tại Tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Không để biến động giá cả gây sức ép lên lạm phát

Phát biểu tại Tổ 2 (Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các đại biểu không chỉ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2026 mà cần tập trung phân tích, hiến kế những giải pháp thực sự đột phá, tạo nền tảng để đất nước đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.

Đánh giá bức tranh kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ phấn khởi trước những kết quả tích cực đạt được.

Tăng trưởng kinh tế đạt 9,01%, mức tăng rất đáng ghi nhận trong khoảng 15 năm qua. Các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị và công tác đối ngoại đều đạt được những kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, bên cạnh những thành tựu đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, khó khăn, thách thức của nền kinh tế. Những vấn đề này đã được Trung ương, Bộ Chính trị phân tích, đánh giá và có các nghị quyết, kết luận liên quan.

Điều quan trọng là phải tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn của các đại biểu Quốc hội để đóng góp những giải pháp cụ thể, thiết thực, khả thi, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 theo nghị quyết của Trung ương và Quốc hội, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bứt phá trong năm 2027.

Chỉ rõ bảy nhóm tồn tại, hạn chế cần đặc biệt quan tâm, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, trước hết, nền tảng tăng trưởng kinh tế chưa thực sự vững chắc, tính bền vững chưa cao. Cùng với đó, áp lực lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh giá cả hàng hóa thế giới diễn biến phức tạp, có thể tác động trực tiếp đến thị trường trong nước.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, công tác điều hành giá cả từ nay đến cuối năm phải hết sức thận trọng, chủ động kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu, không để biến động giá cả gây sức ép lên lạm phát, ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống nhân dân.

Một hạn chế khác được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt quan tâm là đầu tư tư nhân chưa có sự bứt phá mạnh mẽ, hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực còn thấp.

Đầu tư tư nhân chiếm khoảng 53% tổng vốn đầu tư nhưng chỉ tăng khoảng 14%, thấp nhất trong ba khu vực.

Đối với đầu tư công, tỉ lệ giải ngân mới đạt khoảng 63%, trong khi vốn tạm ứng chưa thu hồi còn cao.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát việc tạm ứng vốn cho các nhà thầu; bảo đảm giải ngân phải gắn với khối lượng công việc thực tế, có đầy đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán, tránh tình trạng giải ngân trên sổ sách nhưng không tương xứng với kết quả thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý thực trạng nhiều dự án chậm triển khai do vướng mắc về thủ tục, trong khi nguồn lực đầu tư lớn nhưng chậm được chuyển hóa thành năng lực sản xuất mới.

Đề cập những khó khăn của cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, khả năng tiếp cận vốn, mặt bằng lãi suất, những vướng mắc về đất đai, chi phí đầu vào, logistics và chi phí tuân thủ đang tạo sức ép lớn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường còn cao, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu giải pháp giảm lãi suất cho vay, tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận vốn, phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Giải quyết tình trạng thiếu trường lớp, sách giáo khoa, phát triển nhà ở xã hội

Từ việc phân tích những tồn tại, hạn chế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tạo nền tảng thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trước hết, phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết; tạo đột phá trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng, hiệu quả, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng; đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật.

Đồng thời, phải đặc biệt quan tâm phát triển con người, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, giải quyết tình trạng thiếu trường lớp, sách giáo khoa, phát triển nhà ở xã hội, giảm nghèo; tăng cường bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đề cập vấn đề huy động và sử dụng nguồn lực, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, không chỉ cần giải quyết bài toán về vốn mà quan trọng hơn là phải nâng cao khả năng hấp thụ, giải ngân và sử dụng vốn hiệu quả, bảo đảm nguồn lực được chuyển hóa thành các công trình, dự án, năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tạo chuyển biến thực chất, đột phá mạnh mẽ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2027.

Dẫn chứng từ hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội cho biết, khối lượng công việc lập pháp những năm gần đây tăng rất lớn, đòi hỏi phải liên tục đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Nếu không ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ mới, rất khó đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tiến độ, chất lượng xây dựng pháp luật.

Từ thực tiễn hoạt động của Quốc hội cũng như kinh nghiệm quốc tế, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.

Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải chuyển mạnh trọng tâm triển khai các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sang kết quả, sản phẩm cụ thể.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hiện nay, từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương đều nhấn mạnh yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, điều quan trọng là từng cơ quan, đơn vị phải xác định rõ sản phẩm, kết quả mang lại, hiệu quả ứng dụng trong thực tiễn.

“Không thể chỉ dừng lại ở việc ban hành chủ trương, nghị quyết, chương trình, kế hoạch mà phải có kết quả cụ thể, đo lường được, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Kiên quyết thay thế cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm

Đặc biệt nhấn mạnh những giải pháp cần tập trung thực hiện ngay trong năm 2027, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị đổi mới mạnh mẽ quản lý đầu tư công theo kết quả đầu ra, kiên quyết điều chuyển vốn linh hoạt để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Theo đó, những địa phương, đơn vị, dự án thực hiện tốt, có khả năng giải ngân nhanh, hiệu quả cần được ưu tiên bố trí, điều chuyển vốn phù hợp. Ngược lại, những nơi thực hiện chậm, giải ngân kém, không hoàn thành nhiệm vụ phải kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu quyết tâm đưa các trung tâm tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất; khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc, không để những chủ trương, quyết sách quan trọng chậm đi vào cuộc sống, làm mất cơ hội phát triển.

Cùng với đó, phải đổi mới công tác đánh giá cán bộ, công chức, người đứng đầu, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể; từ năm 2027 đẩy mạnh đánh giá theo các chỉ số kết quả công việc (KPI). Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

“Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiên quyết thay thế cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ; gắn trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu, với kết quả công việc cụ thể và thời hạn hoàn thành rõ ràng”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Nhấn mạnh yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, cán bộ phải "quyết đoán", "quyết liệt", "quyết tâm và phải bằng quyết làm, tạo ra kết quả thực chất".

Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tế vẫn còn tình trạng cán bộ nói hay nhưng triển khai công việc chậm, không có sản phẩm, kết quả cụ thể. Đây là vấn đề phải được khắc phục quyết liệt nếu muốn thực hiện thành công các mục tiêu phát triển.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý vai trò quyết định của công tác cán bộ đối với việc thực hiện nhiệm vụ năm 2027 và những năm tiếp theo; yêu cầu chú trọng đào tạo, quy hoạch, bố trí, phân công, giao việc, đánh giá cán bộ theo hướng thực chất, lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo.

Cùng với giải quyết điểm nghẽn về trách nhiệm cán bộ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung phát triển hệ sinh thái công nghiệp nội địa, nâng cao năng lực sản xuất trong nước, thúc đẩy các mô hình kinh tế mới, trong đó có kinh tế biển.

Đặc biệt, phải chủ động xây dựng các kịch bản điều hành kinh tế năm 2027, tính toán đầy đủ độ trễ và những tác động từ các cú sốc kinh tế trong năm 2026 để có giải pháp ứng phó linh hoạt, hiệu quả.

Nhấn mạnh thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, trong khi khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu đặt ra rất cao, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các đại biểu tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn, tinh thần trách nhiệm, tích cực thảo luận, hiến kế các giải pháp có tính đột phá, thiết thực, khả thi.

Trong đó, cần làm rõ những nhiệm vụ phải triển khai ngay, những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ, những cơ chế, chính sách cần sửa đổi, bổ sung, góp phần hoàn thành cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, tạo nền tảng vững chắc để đất nước đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.