Các lĩnh vực thuộc Bộ VHTTDL quản lý đã có nhiều chuyển biến tích cực

VH- Hôm qua 19.4, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương đã có buổi làm việc với Bộ VHTTDL dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng.

 Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư TƯ Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo TƯ Võ Văn Thưởng phát biểu tại buổi làm việc Ảnh: Trần Huấn

 Tham dự buổi làm việc còn có Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiêu niên và Nhi đồng của QH Phan Thanh Bình. Về phía Bộ VHTTDL có Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện và các Thứ trưởng: Đặng Thị Bích Liên, Lê Khánh Hải, Vương Duy Biên, Trịnh Thị Thủy và lãnh đạo các cơ quan trực thuộc Bộ.

Nhận thức thay đổi nhưng đầu tư chưa đúng tầm

Đánh giá việc thực hiện và phát triển quan điểm của Đảng về văn học, nghệ thuật (VHNT) trong Nghị quyết số 23-NQ/TW, Bộ VHTTDL cho biết Nghị quyết này được ban hành đã đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với VHNT nước nhà, tạo tâm lý phấn khởi, có sức động viên to lớn đối với đội ngũ văn nghệ sĩ. Tuy nhiên, hệ thống văn bản pháp luật và chính sách quản lý, hỗ trợ của Nhà nước đã bộc lộ những hạn chế, cần được sửa đổi. Một số chính sách về đầu tư kinh phí cho lĩnh vực VHNT chưa đúng tầm, còn bất cập về tiến độ ở nhiều ngành, cấp. Hoạt động VHNT có nhiều chuyển biến nhưng chưa đồng bộ giữa các khâu sáng tác, phổ biến, lưu giữ tác phẩm. Loại hình nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là sân khấu truyền thống đang bị khủng hoảng lực lượng sáng tạo (biên kịch, đạo diễn). Công tác tuyển sinh và đào tạo trong lĩnh vực VHNT còn gặp nhiều khó khăn…

Trong thời gian qua Bộ VHTTDL đã mạnh dạn đổi mới tư duy, thay đổi phương thức đặt hàng, sản xuất phim từ nguồn ngân sách nhà nước với việc hợp tác đầu tư vốn sản xuất của cơ sở điện ảnh tư nhân và đạt thành công lớn. Nhưng theo Cục trưởng Cục Điện ảnh Ngô Phương Lan, từ năm 2015- 2017 Nhà nước không cấp kinh phí đặt hàng sản xuất phim nữa. Gần đây đã đặt hàng trở lại thì thủ tục lại rất khó khăn, làm xong dự án thì hết nguồn kinh phí. Ngay cả việc phổ biến phim cũng phải cạnh tranh rất khốc liệt. Từ khi Việt Nam gia nhập WTO, không có hạn ngạch cho phim, chúng ta buộc phải cấp phép phổ biến cho khoảng hơn 200 phim mỗi năm, trong khi chúng ta chỉ sản xuất được khoảng 40 phim. Phim nhập vì thế chiếm tới 70% thị phần ở Việt Nam.

Rạp chiếu phim nhà nước hầu hết đều xuống cấp, và từ lâu chưa có rạp nào được Nhà nước đầu tư nâng cấp, chứ chưa nói đến xây mới. “Quỹ Hỗ trợ phát triển điện ảnh” đã được quy định trong Luật Điện ảnh, đề án cũng làm nhiều lần nhưng đến giờ vẫn chưa được thông qua, chưa xác định được nguồn thu và vì vướng các luật khác.

Trước vấn đề này, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng đề nghị: “Bộ VHTTDL nên nghiên cứu xem ở Hà Nội, TP.HCM đã mất đi bao nhiêu rạp chiếp bóng, rạp chiếu phim. Từ năm 1975 đến nay TP.HCM chỉ xây thêm được nhà hát Bến Thành, nhà hát Hòa Bình trong khi đó rất nhiều nhà hát, rạp chiếu phim đã trở thành nơi tổ chức tiệc cưới”.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của QH Phan Thanh Bình đưa ra lời cảnh báo việc sử dụng các thiết chế văn hóa hiện nay: “Trung tâm chiếu phim lớn thì biến mất, chuyển hết sang cao ốc. Xây dựng thiết chế văn hóa mới là nhà cấp 4 và chưa phát huy tốt ở cơ sở. Trong khi đó, kinh phí dành cho văn hóa từ ngân sách chưa được 2% thì quá khó để làm”.

“Quản gì và buông gì?”

Đó là vấn đề mà ông Võ Văn Thưởng đặt ra đối với Bộ VHTTDL và những người làm công tác quản lý trong các lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, lễ hội, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, di sản văn hóa… Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết: “Là một bộ đa ngành, quản lý nhiều lĩnh vực, khối lượng công việc nhiều và rất nhạy cảm. Những năm qua, Bộ VHTTDL đã có rất nhiều nỗ lực, thu được nhiều thành tựu nhưng đúng là công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa vẫn còn gặp không ít bất cập, cần sự tháo gỡ ở tầm vĩ mô”.

Hiện nay thực trạng đạo đức xã hội đang có những biểu hiện rất đáng lo ngại. Đồng tiền và lợi ích vật chất thâm nhập, chi phối vào mọi tầng lớp trong xã hội, đi ngược lại những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Bạo lực gia đình, trường học, bệnh viện gia tăng; gian dối, lường gạt ở nhiều nơi. “Sự xuống cấp đạo đức này thuộc về trách nhiệm chung của xã hội nhưng có trách nhiệm của cả Bộ VHTTDL và của cả Chính phủ”, Phó Thủ tướng nói.

Văn hóa có tính đặc thù vì không phải là việc cháy nhà chết người nên mặt xấu nhiều năm sau mới bộc lộ và cũng phải mất nhiều năm mới khắc phục được. Vì thế nên nhiều người coi nhẹ văn hóa. Phó Thủ tướng cho rằng: “Nhận thức về văn hóa, VHNT hiện nay đã được nâng lên nhưng thực ra vẫn chưa tương xứng với vai trò đã được Đảng xác định là nền tảng tinh thần, là động lực phát triển của xã hội và chắc chắn khâu tổ chức thực hiện có vấn đề. Trong quản lý cần có những thay đổi phù hợp với thực tiễn cuộc sống. Những vấn đề gì cơ quan quản lý nhà nước cần nắm? Những vấn đề cần để thị trường, xã hội tự điều tiết? Có nên chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không?”.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng đánh giá cao những thành tựu mà Bộ VHTTDL đã đạt được trong việc thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng; ghi nhận VHNT, Thể thao thành tích cao, Du lịch có những tiến bộ tích cực. Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị Bộ VHTTDL triển khai mạnh mẽ hơn Nghị quyết 33- NQ/TW và chuẩn bị tổng kết sau gần 5 năm thực hiện. “Sự xuống cấp đạo đức trong xã hội hiện nay đến mức báo động, trách nhiệm thuộc cả hệ thống chính trị nhưng Bộ phải đưa ra những giải pháp liên quan đến những nhiệm vụ, vấn đề, lĩnh vực mà Bộ chịu trách nhiệm. Bộ cũng cần có giải pháp để phát triển VHNT nước nhà, quản lý chặt, tuân thủ đúng pháp luật nhưng phải thông thoáng, cởi mở. Cái gì cần quản lý? Cái gì cần “buông”? Quản thì quản như thế nào cho phù hợp với cuộc sống và đúng quy định của pháp luật? Ban Tuyên giáo Trung ương cũng cùng Bộ VHTTDL tháo gỡ từng vấn đề vướng mắc”, ông Võ Văn Thưởng nhấn mạnh. 

​Bộ VHTTDL sẽ nghiêm túc thực hiện những ý kiến chỉ đạo tại cuộc họp này vào quá trình tổ chức, triển khai các nhiệm vụ của Bộ. Trong hoàn cảnh xã hội đất nước có nhiều thay đổi, lĩnh vực mà Bộ quản lý cũng có nhiều thay đổi, có một số vấn đề không còn phù hợp với thực tiễn. Trong quá trình quản lý, Bộ luôn thực hiện nghiêm quy định của pháp luật nhưng cũng không xơ cứng và luôn trên tinh thần cởi mở. Bộ mong nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Ban Tuyên giáo Trung ương, Chính phủ, Quốc hội trong công tác quản lý của ngành trong thời gian tới để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. (Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện)

Thúy Hà