ATK Thái Nguyên góp sức làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

VHO - Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ATK Thái Nguyên vừa là căn cứ địa, vừa dồn sức người, sức của góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ.

An toàn khu (ATK) Thái Nguyên giữ vị trí chiến lược đặc biệt trong căn cứ địa Việt Bắc, nơi các cơ quan đầu não của Đảng và Chính phủ đứng chân, chỉ đạo phong trào cách mạng và cuộc kháng chiến.

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cuộc “di đô” lịch sử lên Việt Bắc, xây dựng căn cứ địa đáp ứng yêu cầu “toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh”.

Trong 9 năm kháng chiến, các địa danh Phú Đình, Điềm Mặc, Thanh Định, Định Biên, Bình Thành, Trung Lương, Phượng Tiến và Bảo Biên trở thành nơi chở che, bảo vệ các cơ quan của Trung ương.

Ngày 6.12.1953, tại Tỉn Keo, Phú Đình, ATK Định Hóa (Thái Nguyên), Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí trong Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ảnh: Tư liệu

Tại những địa danh này, Trung ương Đảng, Chính phủ, Quốc hội, Bộ Tổng tham mưu và Chủ tịch Hồ Chí Minh có nơi ở, làm việc và đưa ra những quyết sách quan trọng lãnh đạo toàn dân kháng chiến.

Cuối năm 1953, sau nhiều thất bại liên tiếp, quân Pháp tại Đông Dương lâm vào thế bị động trên chiến trường. Để cứu vãn tình thế, ngày 20.11.1953, quân Pháp đổ quân bằng đường không xuống Điện Biên Phủ.

Quân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một căn cứ kiên cố để nhử lực lượng chủ lực Việt Minh tấn công, tạo điều kiện cho quân Pháp tìm cách xoay chuyển thế trận tại Đông Dương.

Đúng 16 ngày sau khi quân Pháp đổ bộ xuống Điện Biên Phủ, tại một căn lán nhỏ giữa núi rừng ATK Định Hóa, phương án tác chiến quan trọng được chuẩn bị để trình Bộ Chính trị.

Phương án tác chiến của Tổng Quân ủy xác định quân số tham gia chiến đấu, trang bị vũ khí, thời gian tác chiến, số lượng dân công, kế hoạch bảo đảm hậu cần và lương thực, thực phẩm.

Phương án dự kiến đánh Điện Biên Phủ được xây dựng theo tinh thần “đánh chắc, tiến chắc”, sau đó trình Bộ Chính trị xem xét trước khi chiến dịch được triển khai trên chiến trường Tây Bắc.

Ngày 6.12.1953, tại đồi Tỉn Keo, xã Phú Đình (Thái Nguyên), Bộ Chính trị họp dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh để nghe Tổng Quân ủy báo cáo kế hoạch tác chiến.

Cuộc họp ngày 6.12.1953 duyệt lần cuối kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953 - 1954, đồng thời quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ với quyết tâm tiêu diệt bằng được tập đoàn cứ điểm này.

 

Chiến dịch được đặt bí danh “Trần Đình”. Đồng thời, Bộ Chính trị nhất trí thông qua phương án tác chiến của Tổng Quân ủy và quyết định thành lập Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ, trực tiếp tổ chức lực lượng và chỉ huy chiến dịch trên chiến trường Tây Bắc.

Trước lúc lên đường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lên Khuôn Tát chào Chủ tịch Hồ Chí Minh và được Bác căn dặn: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng, không đánh”.

Ngày 5.1.1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lên đường ra Mặt trận Điện Biên Phủ, mở đầu cuộc chuyển quân lớn với sự tham gia của bộ đội, dân công và hậu phương cả nước.

Một cuộc chuyển quân vĩ đại nhất trong lịch sử chiến tranh cách mạng đã bắt đầu, trên những con đường ngược dốc, những đoàn dân công gồng gánh, khiêng vác bằng xe đạp nối nhau lên Điện Biên.

Cả nước hành quân lên Tây Bắc, những đoàn dân công nối nhau vận chuyển hàng hóa, trong khi bộ đội căng sức kéo pháo qua đèo, chuẩn bị cho trận chiến quyết định vận mệnh dân tộc.

Cùng cả nước hướng về Điện Biên Phủ, Đảng bộ, toàn dân, toàn quân tỉnh Thái Nguyên tập trung sức lực và của cải, thực hiện khẩu hiệu “Tất cả vì tiền tuyến, tất cả để đánh thắng”, “Tất cả cho chiến dịch Điện Biên Phủ”.

Tỉnh Thái Nguyên đã huy động 671 tấn gạo, hơn 28,7 tấn thịt lợn, trâu, bò cùng 10 tấn lạc, đỗ, vừng để cung cấp cho mặt trận Điện Biên Phủ trong chiến dịch.

Cuối năm 1953, tỉnh Thái Nguyên huy động gần 6.000 dân công, 450 xe đạp thồ và 200 xe trâu kéo để vận chuyển hơn 500 tấn lương thực từ các kho phía Nam lên phía Bắc tỉnh.

Tiếp đó, đông đảo dân công và người dân dùng xe đạp thồ, xe trâu vận chuyển hàng hóa xuyên rừng, vượt núi, trèo đèo, lội suối đến Điện Biên Phủ, phục vụ bộ đội chiến đấu.

Những chuyến vận chuyển còn mang theo hàng nghìn lá thư của những người bố, người mẹ và các tổ chức đoàn thể trong tỉnh gửi tới các chiến sĩ đang chiến đấu ngoài mặt trận.

Các đoàn dân công Thái Nguyên bắc nhịp cầu nặng trĩu tình cảm, nối liền hậu phương ATK với tiền tuyến Điện Biên Phủ, góp phần vào thắng lợi của quân và dân ta trong chiến dịch.

Qua 3 đợt tấn công, bắt đầu ngày 13.3.1954 và kết thúc ngày 7.5.1954, quân và dân ta giành thắng lợi trong trận quyết chiến chiến lược, đập tan tập đoàn cứ điểm mang đầy tham vọng giành phần thắng của Pháp cùng giới quân sự thực dân, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Sau thắng lợi tại Điện Biên Phủ, thực dân Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán và ký Hiệp định Geneva ngày 21.7.1954, kết thúc chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ tạo ra vị thế mới cho cách mạng Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

 

Thắng lợi này cũng có ý nghĩa thời đại sâu sắc, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc trên thế giới trong thế kỷ XX.

Với truyền thống cách mạng và vị thế Thủ đô kháng chiến, ATK Thái Nguyên ngày nay tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát huy truyền thống ấy, Thái Nguyên phấn đấu trở thành một trong những trung tâm kinh tế công nghiệp hiện đại của khu vực trung du, miền núi phía Bắc và vùng Thủ đô Hà Nội.

Những địa danh, di tích tại ATK Thái Nguyên hôm nay tiếp tục lưu giữ ký ức về một thời kỳ lịch sử, nhắc nhớ giá trị của căn cứ địa cách mạng và sức mạnh hậu phương.

Với niềm tin và khát vọng về một Thái Nguyên giàu mạnh, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, địa phương tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo.

Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên quyết tâm chung sức, đồng lòng vượt qua khó khăn, thách thức, xây dựng tỉnh giàu đẹp, bình yên, hạnh phúc, sung túc và phát triển.