Chuyên đề

VHO- Khó khăn lớn nhất của ngành bảo tàng hiện nay là xã hội chưa quan tâm đến di sản, đặc biệt là di sản văn hóa. Bên cạnh đó, ngành bảo tàng chưa được tạo cơ chế để hội nhập với nền kinh tế thị trường nên còn trì trệ. Do đó cần có sự điều chỉnh về các quy định, văn bản quy phạm pháp luật để ngành Bảo tàng vừa bảo tồn, phát huy các giá trị, vừa phát triển tương xứng.

VHO- Việc thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên đang từng bước góp phần và các nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học tại TP Đà Nẵng. Trong thời gian qua đã có rất nhiều cá thể động vật hoang dã quý hiếm được trở lại rừng sau khi được người dân cũng như các lực lượng chức năng cứu hộ và chăm sóc.

VHO- Vừa qua, Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành Hướng dẫn số 13-HD/BTGTW về tăng cường tuyên truyền việc thực hiện không săn, bắt, mua, bán, vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ, tàng trữ, quảng cáo, xâm hại động vật, thực vật hoang dã, nguy cấp, quý hiếm. Theo đó, Bộ VHTTDL chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức tốt các hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan, nhất là trên panô, áp phích, bảng điện tử, tranh ảnh và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục – thể thao…

VHO- Sau 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020, sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam đạt được nhiều thành tựu, góp phần quan trọng vào thành công của công cuộc đổi mới.

VHO-Quan hệ giữa nghệ sĩ và công chúng hiện nay ở Việt Nam, đặc biệt là giới nghệ sĩ biểu diễn (truyền thông vẫn gọi là showbiz), đang có vấn đề “trục trặc kỹ thuật” và vấn đề này hiện gây ra nhiều ồn ào, thị phi với những luồng dư luận trái chiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng, nhất là mạng xã hội. Đó là ứng xử văn hóa giữa đôi bên. Câu chuyện ứng xử này được phơi bày và luận bàn, đã cho thấy một mối quan hệ đang ở tình trạng đáng lo ngại và rất đáng đặt thành vấn đề phải giải quyết, bởi sự “đồng sàng dị mộng”.

VHO - Trong phát biểu bế mạc Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 3 (khóa XIII), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: “Vừa qua, chúng ta tập trung vào phát triển kinh tế, tăng trưởng nhanh là tốt rồi, nhưng vấn đề văn hóa, giáo dục nếu không cẩn thận là xuống cấp… Hình như lĩnh vực này chưa được quan tâm đúng mức lắm (?)”. Có thể nói, đây là sự “cảm nhận” chuẩn xác theo cách đặt vấn đề của một nhà lý luận, nhà báo đã từng có những phát biểu, bài viết có giá trị cả về khoa học lẫn thực tiễn. Vậy “quan tâm văn hóa” là gì, có ý nghĩa ra sao trong lịch sử và thực tiễn đời sống từ góc nhìn “chiến lược văn hóa” của đại cuộc xây dựng, phát triển đất nước ở giai đoạn hiện nay?

VHO- Ngày nay, xu thế hội nhập đang nắm giữ vai trò chủ đạo trong đời sống kinh tế quốc tế, sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng rõ nét thì chủ động hội nhập, giao lưu văn hóa ngày càng trở nên quan trọng và được quan tâm hơn bao giờ hết. Quảng bá văn hoá nhằm tăng cường “sức mạnh mềm” ngày càng được các nước khai thác triệt để nhằm tạo dựng nền móng và điều kiện để thể hiện uy lực trên trường quốc tế. Trong thời đại ngày nay, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò cầu nối giữa các dân tộc, nâng cao hiểu biết lẫn nhau, góp phần hoà giải các xung đột, mâu thuẫn, tạo tiền đề thúc đẩy hợp tác phát triển.

VHO - Nói tới truyền thống là nói đến những giá trị văn hoá kết tinh qua những thử thách lịch sử nhất định để hợp thành những “dòng chảy” mang tính chất nguồn mạch văn hóa - xã hội trong đó gia đình, dòng họ chính là thành tố đóng vai trò quan trọng mà gia phả như là một bộ “gia sử”, đồng thời có thể là bộ phận của sử liệu địa phương, quốc gia, dân tộc.

VHO - Trong phát biểu bế mạc Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 3 (khóa XIII), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong khi đang đọc văn bản đến nội dung liên quan mục tiêu, phương hướng về xây dựng văn hóa-xã hội đã dừng lại để nói thêm rằng: “Vừa qua chúng ta tập trung vào phát triển kinh tế, tăng trưởng nhanh là tốt rồi, nhưng mà… đặc biệt là vấn đề văn hóa, giáo dục nếu không cẩn thận là xuống cấp…”. Và, khi đề cập “nói tới văn hóa là nói tới bản sắc dân tộc…”, Tổng Bí thư đã nhấn mạnh: “Hình như lĩnh vực này chưa được quan tâm đúng mức lắm (?)”. Với tư cách người lãnh đạo cao nhất hệ thống chính trị và quản lý, lãnh đạo đất nước hiện nay, chắc chắn đó không phải là phát biểu “bất chợt” mà là một sự “cảm nhận” theo cách đặt vấn đề của một nhà lý luận và nhà báo đã từng có những phát biểu, bài viết có giá trị khoa học lẫn thực tiễn. Vậy, “quan tâm văn hóa” là gì, ý nghĩa vấn đề ra sao trong lịch sử, trong thực tế đời sống từ góc nhìn “chiến lược văn hóa” với tư cách một bộ phận của đại cuộc xây dựng, phát triển đất nước ở giai đoạn hiện nay?

VHO - Theo Dự thảo Chiến lược phát triển văn hóa 2030, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cần tập trung xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, trong từng cộng đồng làng, bản, khu phố, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi gia đình... Bài viết nhằm đưa ra một vài giải pháp cụ thể nhằm góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh đến năm 2030.

VHO - Chiến lược phát triển văn hóa đến 2030, đề ra 12 nhiệm vụ lớn, trong đó nhiệm vụ thứ 3 về "Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh" có đề cập đến  xây dựng văn hóa gia đình. Trong lĩnh vực phát triển văn hóa tinh thần, nhiệm vụ xây dựng văn hóa gia đình có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hầu hết các nhiệm vụ khác- vì con người từ các gia đình có mặt ở tất cả các mặt của đời sống kinh tế xã hội. Do đó xây dựng văn hóa gia đình có thể được coi là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển văn hóa.

VHO - Ở bất cứ quốc gia nào, nền văn hoá nào, yếu tố con người luôn được xem là quan trọng nhất cho sự phát triển. Trong Dự thảo “Chiến lược phát triển văn hoá Việt Nam đến năm 2030” cũng đã xác định mục tiêu “Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Các vấn đề liên quan đến chiến lược con người kết hợp với giải pháp phát triển văn hóa, nếu được thực hiện tốt sẽ là một chính sách phát triển, cải thiện tiêu chuẩn trí tuệ, là nguồn lực lớn để hiện thực hóa mục tiêu công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

VHO- Chúng ta thường gặp các luận điểm được coi như nguyên tắc ứng xử  trong khai thác di sản văn hóa như: khai thác và phát huy giá trị văn hóa để bảo tồn di tích; cần làm cho di tích “sống”, hòa vào với cuộc sống của xã hội đương đại, có tác dụng giáo dục và nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân, góp phần phát triển kinh tế, tạo nguồn sinh lợi để bảo tồn di tích… Những luận điểm đó nghe mãi thành quen, nhưng được cụ thể hóa trên thực tế như thế nào thì vẫn là câu chuyện cần bàn.

VHO- Trong phát triển kinh tế - xã hội của một đất nước, việc xây dựng và ban hành các chiến lược đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng chung, mang tính dài hạn cho một lĩnh vực trọng yếu nào đó. Nhờ có chiến lược, Chính phủ mới có thể có kế hoạch, lộ trình, phân bổ nguồn lực để thực hiện những công việc lớn liên quan đến lĩnh vực đó. Văn hoá là một trong những lĩnh vực then chốt trong phát triển đất nước, vì vậy, việc xây dựng chiến lược phát triển văn hoá chắc chắn phải được xem là một nhiệm vụ trọng tâm.

VHO - Thực tế hiện nay cho thấy, trong âm nhạc, xuất bản liên tiếp xảy ra những vụ vi phạm bản quyền. Trong điện ảnh, người xem phim lậu là chuyện bình thường. Trong quảng cáo, khách hàng mượn ý tưởng của các agency thua thầu là hiện tượng phổ biến. Trong nhiếp ảnh, sản phẩm của tác giả tha hồ bị chôm chỉa, đăng tải vô tội vạ, không xin phép… Trong ngành công nghiệp văn hoá – công nghiệp sáng tạo, vi phạm bản quyền là nỗi đau nhức nhối chưa có hồi kết.

VHO- Dự thảo Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030 do Bộ VHTTDL soạn thảo để trình Chính phủ phê duyệt đã khẳng định Đảng và Nhà nước rất coi trọng văn hóa, đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội… Trong Dự thảo, vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa được coi trọng, thể hiện qua việc có riêng một mục chiến lược, mục tiêu cụ thể. Ngoài ra, di sản văn hóa còn được lồng ghép trong rất nhiều nội dung quan trọng khác của dự thảo. Đây thực sự là điều rất đáng mừng.

VHO- Văn hoá là nền tảng tinh thần và là mục tiêu, động lực điều tiết các mối quan hệ trong doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Đó cũng là những tiêu chí tiên quyết trong việc xây dựng thương hiệu cho một doanh nghiệp, giá trị sản phẩm cho người tiêu dùng, từ đó quyết định đời sống của doanh nghiệp cũng như đời sống sản phẩm được người tiêu dùng sử dụng lâu hay chóng.

VHO - CHANGE vừa phát động chiến dịch toàn cầu "Ngày Trái đất quá tải" 2021 (Earth Overshoot Day), nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tình trạng  khai thác, tiêu thụ các nguồn tài nguyên quá mức dẫn đến các ảnh hưởng tiêu cực lên môi trường, trong đó đặc biệt là các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu.

VHO- Xây dựng hệ thống du lịch gắn liền với thiên nhiên, môi trường không rác thải là điều mà những người làm du lịch phải hướng tới. Đặc biệt Đà Nẵng là địa phương có nhiều ưu đãi về thiên nhiên thì việc phát triển và giữ gìn môi trường sạch đẹp để thu hút, phục vụ du lịch là điều rất quan trọng.

VHO- Ở Việt Nam, khái niệm công nghiệp văn hóa manh nha từ đầu những năm 2000. Nhưng cột mốc quan trọng cho việc định hướng xây dựng công nghiệp văn hóa là Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020, trong đó khẳng định phát triển công nghiệp văn hóa đang là xu thế lớn và quan trọng trong chính sách văn hóa của các nước trên thế giới, đồng thời nhận thức rõ về xu thế tất yếu phải phát triển công nghiệp văn hóa, những điều kiện phát triển công nghiệp văn hóa và nhiệm vụ tập trung xây dựng cơ chế, chính sách, môi trường kinh doanh để phát triển ngành công nghiệp văn hóa ở nước ta.