Tầm nhìn chiến lược từ Ngày Văn hóa Việt Nam đầu tiên
Chỉ còn hơn 10 ngày nữa, cả nước sẽ trang trọng kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 lần đầu tiên theo Nghị quyết của Quốc hội, đánh dấu mốc son tròn 80 năm kể từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (1946 - 2026). Tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu “phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của nhân dân”.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng chỉ rõ: “Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” chính là minh chứng sinh động để đưa chủ trương ấy vào thực tiễn đời sống. Thay vì đi tìm những giọng ca đỉnh cao theo khuôn mẫu, chương trình mở ra một sân chơi chưa từng có tiền lệ – nơi mỗi người dân đều là tác giả, không phân biệt tuổi tác hay vùng miền, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh là có thể gửi gắm câu hát, tiếng ru hay âm thanh cuộc sống của quê hương mình”.
Sau một tháng triển khai, chương trình đã gặt hái những con số ấn tượng với gần 1,3 triệu lượt trả lời câu hỏi đố vui, gần 4.000 video cảm nhận và gần 3.000 tác phẩm sáng tạo được gửi về hệ thống. “Lần đầu tiên, sáng tác của người dân được gắn mã định danh, ghi tên tác giả ngay từ khi gửi về, để cùng nhau hình thành một ngân hàng thanh âm chung của đất nước,” Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Đưa công nghệ đến gần người dân
Hội nghị được phát trực tuyến trên toàn quốc, đến hơn 2.600 điểm cầu, bao gồm UBND tỉnh/thành, Sở VHTTDL, Sở Văn hóa và Thể thao, các xã, phường và cá nhân. Đó là sự kiện minh chứng bước chuyển mình quan trọng, đưa công nghệ số trở thành cầu nối đánh thức và lưu giữ những giá trị văn hóa ngàn đời từ các làng quê, thôn bản.
Làm rõ thêm về phương thức triển khai để đưa chương trình đến tận tay đồng bào vùng sâu, vùng xa – nơi người cao tuổi ít tiếp cận thiết bị thông minh, ông Chu Tiến Đạt, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty VTC, Phó Trưởng Ban Tổ chức Chương trình đã có những chia sẻ thấu đáo tại hội nghị.
Trả lời các thắc mắc từ các điểm cầu cơ sở, ông Chu Tiến Đạt khẳng định: Ban Tổ chức thiết kế nền tảng số thanham.vn với giao diện tối ưu, thao tác ghi hình, ghi âm đơn giản, không đòi hỏi thiết bị chuyên nghiệp. Tuy nhiên, chìa khóa thành công cốt lõi nằm ở đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở.
"Với những địa bàn khó khăn, vai trò của đội ngũ tuyên truyền viên là vô cùng quan trọng. Đề nghị các đồng chí chủ động hướng dẫn trực tiếp, 'cầm tay chỉ việc' cho bà con; tận dụng các buổi sinh hoạt cộng đồng, nhà văn hóa thôn bản để hỗ trợ theo nhóm," ông Chu Tiến Đạt nhấn mạnh.
Đại diện Ban Tổ chức cũng lưu ý, chính đồng bào vùng sâu, vùng xa lại là những người đang lưu giữ nhiều làn điệu dân ca, nhạc cụ và thanh âm nguyên bản nhất. Mỗi bài hát ru, điệu then hay tiếng khèn được ghi lại đều là viên gạch quý xây đắp nên Ngân hàng Thanh âm Việt Nam.
Bên cạnh đó, để tạo động lực mạnh mẽ cho người tham gia, ông Chu Tiến Đạt cũng công bố cơ cấu giải thưởng hấp dẫn (giá trị giải thưởng tiền mặt lên đến 30 triệu đồng), đồng thời khẳng định các tác phẩm hợp lệ sẽ được hỗ trợ đăng ký bản quyền, kết nối thương mại hóa qua các tổ chức, doanh nghiệp trên tinh thần thúc đẩy công nghiệp văn hóa theo Nghị quyết số 80-NQ/TW.
Đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở - Những "cánh tay nối dài"
Việt Nam hiện sở hữu kho tàng với gần 70.000 di sản văn hóa phi vật thể, nhưng phần lớn vẫn chưa được số hóa và kết nối thành cơ sở dữ liệu dùng chung. Kho tàng ấy đang hiện hữu sống động qua lời ca của các mẹ, tiếng khèn của các nghệ nhân ở từng thôn bản.
Tuy nhiên, để đưa những giá trị mộc mạc ấy vươn xa đến công chúng cả nước, không thể thiếu vai trò tiên phong của đội ngũ hơn 120.000 cán bộ thông tin và tuyên truyền viên cơ sở.
Chia sẻ tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa thông tin cơ sở và Gia đình Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh: “Trong thời đại số hóa, người làm thông tin cơ sở không chỉ đơn thuần là đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân qua hệ thống hơn 150.000 cụm loa truyền thanh, mà còn gánh vác sứ mệnh đưa những giá trị văn hóa cộng đồng hòa vào dòng chảy xã hội. Họ chính là những người gần dân nhất, hiểu rõ nhất góc bản nào còn nghệ nhân giữ lửa, khu phố nào còn lưu giữ nét đẹp truyền thống”.
Đặc biệt, với tinh thần “dân vận khéo” và phương châm không để ai bị bỏ lại phía sau, các tuyên truyền viên chính là cầu nối giúp đồng bào vùng sâu, vùng xa, người cao tuổi – những người ít tiếp cận mạng xã hội nhưng lại lưu giữ nhiều thanh âm quý giá nhất – có cơ hội cất lên tiếng nói tự hào của quê hương mình.
Kế hoạch hành động thiết thực ngay từ Hội nghị
Ngay tại hội nghị trực tuyến kết nối từ điểm cầu trung tâm đến hàng ngàn điểm cầu địa phương trên toàn quốc, Ban Tổ chức đã trực tiếp hướng dẫn quy trình thao tác kỹ thuật, cách thức tham gia 3 cấu phần thi (Đố vui, Cảm nhận Thanh âm qua Vodcast, và Sáng tạo thanh âm).
Đồng thời, một bộ cẩm nang truyền thông số hóa gồm tài liệu hướng dẫn, file MP3 phát thanh, video trailer và mẫu tin nhắn Zalo đã được cung cấp trực tiếp để các địa phương triển khai ngay xuống tận các tổ dân phố.
Không khí hội nghị càng thêm phần sôi nổi với phiên đua top Minigame "Đố vui Thanh âm" trực tiếp ngay trong phiên họp, thu hút sự hưởng ứng nhiệt tình của các điểm cầu và tìm ra những gương mặt xuất sắc để trao giải thưởng động viên. Theo ghi nhận từ nền tảng số thanham.vn, có thời điểm lượt truy cập chạm mốc 10.000 người dùng cùng lúc.
Khép lại hội nghị, thông điệp “Mỗi người đóng góp một thanh âm, triệu người cùng viết tiếp giai điệu của Tổ quốc” một lần nữa được thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết. Với sự chung sức của mạng lưới tuyên truyền viên cơ sở, Ngày Văn hóa Việt Nam đầu tiên hứa hẹn sẽ vang lên bản hòa ca tự hào, đậm đà bản sắc của mọi miền quê trên dải đất hình chữ S.