Tạo cơ chế đột phá, động lực to lớn để du lịch Việt Nam phát triển
Tại phiên thảo luận ở tổ cũng như thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội đã dành sự quan tâm đặc biệt đối với dự thảo.
Với 65 lượt ý kiến phát biểu tại tổ và 13 lượt ý kiến phát biểu tại hội trường, nhiều vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách phát triển du lịch đã được phân tích, thảo luận từ góc độ thực tiễn và yêu cầu hoàn thiện thể chế.
Các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, cho rằng đây là cơ sở quan trọng để kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, tạo động lực đưa du lịch phát triển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk bày tỏ tán thành với việc ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ chế đột phá cho ngành du lịch Việt Nam. Theo đại biểu, Nghị quyết sau khi được ban hành sẽ là động lực to lớn để du lịch Việt Nam phát triển.
Cùng quan điểm, đại biểu Đặng Ngọc Huy, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo điều kiện đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Bên cạnh sự đồng thuận về chủ trương, quá trình xây dựng và hoàn thiện dự thảo cũng nhận được sự ghi nhận của các đại biểu. Nhiều ý kiến đánh giá cao tinh thần cầu thị, nghiêm túc tiếp thu, giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo trước những góp ý tại các phiên thảo luận.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai đánh giá rất cao nội dung tiếp thu, chỉnh lý của cơ quan soạn thảo đối với dự thảo Nghị quyết. Đây cũng là sự ghi nhận đối với nỗ lực của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc khẩn trương nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện các quy định trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội.
Sự đồng thuận và những đánh giá tích cực từ nghị trường có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hoàn thiện dự thảo.
Bởi bên cạnh yêu cầu sớm ban hành một cơ chế chính sách đặc thù, các đại biểu cũng đặt ra yêu cầu chính sách phải thực sự giải quyết được những vấn đề đang cản trở sự phát triển của du lịch, phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư và tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp, người dân cùng tham gia vào quá trình phát triển ngành.
Thực sự phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Một trong những nội dung được đại biểu quan tâm là làm thế nào để các cơ chế, chính sách đặc thù thực sự chuyển hóa tiềm năng, lợi thế của du lịch Việt Nam thành nguồn lực và giá trị kinh tế.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh bày tỏ đồng tình với những nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là mục tiêu cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Theo đại biểu, mục tiêu đến năm 2030 đưa du lịch đóng góp trực tiếp từ 10-12% GDP, tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỉ USD, gấp đôi so với mức 38 tỉ USD hiện nay, là những mục tiêu rất cao. Để hiện thực hóa những kỳ vọng này, việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, có tính đột phá là yêu cầu cần thiết.
Đại biểu cho rằng, điều quan trọng là các chính sách phải phát huy được những tiềm năng, lợi thế sẵn có của đất nước. Việt Nam có bờ biển dài, hơn 4.000 hòn đảo, 9 di sản thế giới được UNESCO vinh danh, hàng nghìn di tích lịch sử cùng nền văn hóa đa dạng, đặc sắc của 54 dân tộc.
Bên cạnh đó là lợi thế về vị trí địa lý, khả năng kết nối với các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản; nền ẩm thực phong phú, giá cả du lịch cạnh tranh và môi trường chính trị, kinh tế ổn định.
Theo đại biểu, đây là những lợi thế phi tài chính có giá trị lớn đối với ngành du lịch. Nếu được bổ sung bằng các cơ chế, chính sách phù hợp, Việt Nam sẽ có thêm điều kiện để nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến, thu hút khách quốc tế và gia tăng đóng góp của du lịch cho nền kinh tế.
Từ đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị cần xác định rõ những lĩnh vực Nhà nước nên trực tiếp đầu tư, những lĩnh vực khuyến khích hợp tác đầu tư và những lĩnh vực cần huy động nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp, người dân trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài.
Trong đó, ngân sách nhà nước nên ưu tiên đầu tư vào hạ tầng chiến lược, còn doanh nghiệp và người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị phát triển du lịch.
Cụ thể, đại biểu đề cập đến yêu cầu ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông kết nối như sân bay quốc tế, đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao, đường ven biển, đường thủy, cảng biển và cảng tàu phục vụ khách du lịch quốc tế, du thuyền quốc tế.
Cùng với đó là công bố rộng rãi quy hoạch không gian du lịch để định hướng nhà đầu tư; bổ sung ngành du lịch vào danh mục ngành ưu tiên đầu tư; tăng nguồn vốn cho quỹ hỗ trợ phát triển, quỹ bảo lãnh tín dụng và đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, quảng bá thương hiệu du lịch quốc gia.
Một nhóm nhiệm vụ khác được đại biểu nhấn mạnh là đầu tư vào hạ tầng dùng chung, đặc biệt là hệ thống dữ liệu, hạ tầng số, quản lý điểm đến thông minh, hạ tầng cửa khẩu; hỗ trợ đào tạo nhân lực chuyên môn sâu cho từng lĩnh vực du lịch.
Ngân sách nhà nước cũng cần dành nguồn lực cho bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch chủ động ứng phó với khủng hoảng du lịch do thiên tai, dịch bệnh, từ bài học của đại dịch Covid-19.
Đại biểu cũng lưu ý đến việc xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin nhanh giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước, qua đó nâng cao khả năng phối hợp, ứng phó trước những biến động của thị trường.
Những đề xuất này đặt ra yêu cầu phân định rõ vai trò của Nhà nước và khu vực tư nhân trong phát triển du lịch. Nhà nước cần tập trung nguồn lực vào hạ tầng chiến lược, các lĩnh vực có tính nền tảng và những nhiệm vụ bảo đảm lợi ích công cộng; đồng thời tạo cơ chế thuận lợi để doanh nghiệp, người dân tham gia đầu tư, phát triển sản phẩm và cung ứng dịch vụ.
Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển du lịch rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách cần được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm.
Đối với các lĩnh vực cần khuyến khích đầu tư, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề cập đến việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược có công nghệ cao, năng lực tài chính, quản trị và thương hiệu quốc tế tham gia những dự án quy mô lớn, có tính động lực và khả năng lan tỏa nhiều ngành.
Trong đó có các tổ hợp du lịch, văn hóa, thể thao, giải trí, mua sắm; trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển, đảo chất lượng cao và các trung tâm đa dịch vụ.
Để tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế, đại biểu cũng đề xuất có chính sách hỗ trợ đối với các trung tâm mua sắm miễn thuế, hoàn thuế, cửa hàng mua sắm hàng hiệu có ưu đãi như mô hình outlet.
Đây là những loại hình dịch vụ có thể góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến và nâng cao giá trị kinh tế từ hoạt động du lịch.
Đáng chú ý, đối với du lịch xanh, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm gắn với làng nghề, chợ phiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, du lịch văn hóa gắn với công nghiệp văn hóa và ẩm thực, đại biểu đề nghị cần có chính sách khuyến khích đầu tư phù hợp.
Cụ thể, đại biểu đề xuất bổ sung tại khoản 1 Điều 6 các chính sách hỗ trợ về thuế, phí, đất đai, tiếp cận vốn đối với các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề truyền thống; đặc biệt ưu tiên các dự án tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.
Đề xuất này cho thấy yêu cầu phát triển du lịch cần được đặt trong mối liên hệ với phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa bàn. Không chỉ tập trung nguồn lực vào các trung tâm du lịch lớn hay những dự án quy mô, chính sách cần tạo điều kiện để các địa phương có lợi thế về cảnh quan, di sản, văn hóa và bản sắc cộng đồng khai thác tiềm năng, hình thành sản phẩm đặc trưng.
Qua đó, người dân có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị du lịch, cải thiện sinh kế, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tài nguyên bản địa.
Trong phiên giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã dành sự quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết.
Bộ trưởng cho biết, ngay sau phiên thảo luận tại tổ, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết đã chỉnh lý để gửi đến các đại biểu Quốc hội.
Khẳng định trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo trong giai đoạn tiếp theo, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, trên cơ sở các ý kiến của đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các quy định, bổ sung và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, bảo đảm chất lượng cao nhất trước khi trình Quốc hội xem xét, ban hành.
Những ý kiến tại nghị trường, từ sự đồng thuận về chủ trương đến các đề xuất cụ thể về đầu tư hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển du lịch cộng đồng và xác định điều kiện hưởng ưu đãi, đã góp thêm cơ sở thực tiễn quan trọng cho quá trình hoàn thiện dự thảo.
Qua đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là sớm ban hành Nghị quyết, mà còn phải bảo đảm mỗi cơ chế, chính sách được thiết kế đúng đối tượng, đúng trọng tâm và có khả năng phát huy hiệu quả khi đi vào cuộc sống. Đây cũng là điều kiện để Nghị quyết thực sự trở thành động lực tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo bước chuyển mới cho du lịch Việt Nam.
