Khẩn trương từ yêu cầu thực tiễn
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, yêu cầu cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu và định hướng lớn của Nghị quyết đã được đặt ra với tinh thần khẩn trương.
Ngày 7.9.2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 263/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, trong đó giao Bộ VHTTDL rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các định hướng, quan điểm của Bộ Chính trị.
Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, bởi chủ trương phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn chỉ có thể chuyển hóa thành kết quả thực chất khi được cụ thể hóa bằng hệ thống cơ chế, chính sách phù hợp, có khả năng tháo gỡ những vướng mắc đang tồn tại và tạo động lực mới cho các chủ thể tham gia hoạt động du lịch.
Thực tế cho thấy, những điểm nghẽn về cơ chế đầu tư, nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển sản phẩm, nhân lực và hạ tầng du lịch không thể được giải quyết chỉ bằng những giải pháp mang tính ngắn hạn. Điều cần thiết là phải có các chính sách đủ mạnh, đúng trọng tâm, có cơ sở pháp lý rõ ràng và thuộc đúng thẩm quyền để triển khai.
Trong khi đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Du lịch cần thêm thời gian nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện. Nếu chờ đợi quá trình sửa đổi luật, một số yêu cầu cấp bách của thực tiễn có thể không được giải quyết kịp thời.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn là rất cần thiết. Đây là cách tiếp cận thể hiện sự chủ động trong tham mưu chính sách, nhằm rút ngắn thời gian xây dựng văn bản nhưng vẫn tập trung giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, có tác động trực tiếp đến khả năng huy động nguồn lực và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
Điểm đáng chú ý trong quá trình này là cơ quan chủ trì soạn thảo không lựa chọn cách tiếp cận dàn trải, đưa toàn bộ các vấn đề của ngành vào một văn bản, mà tập trung rà soát, nghiên cứu và xây dựng quy định cụ thể đối với 6 nhóm vấn đề cấp bách thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Cách làm này vừa bảo đảm sự tập trung vào những nội dung cần tháo gỡ ngay, vừa tránh chồng chéo với các quy định pháp luật hiện hành và những chính sách thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
Đây cũng là yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước: chính sách phải xuất phát từ thực tiễn, giải quyết được những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, bảo đảm tính khả thi và tạo ra giá trị thực chất, thay vì chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện các quy định về mặt hình thức.
Việc xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn vì thế không đơn thuần là giải pháp về tiến độ, mà còn cho thấy tinh thần chủ động, quyết liệt của cơ quan chủ trì soạn thảo trước yêu cầu cấp bách của thực tiễn.
Khi mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030 đã được xác định với những chỉ tiêu cụ thể, việc sớm hình thành hành lang pháp lý để triển khai các chính sách hỗ trợ, ưu đãi và thu hút đầu tư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi khoảng thời gian chậm trễ trong hoàn thiện thể chế đều có thể ảnh hưởng đến khả năng nắm bắt cơ hội, thu hút nguồn lực và triển khai các dự án động lực.
Nỗ lực hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng và tính khả thi
Trong quá trình xây dựng dự án Nghị quyết, mặc dù được triển khai trong thời gian ngắn, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nỗ lực rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các định hướng, quan điểm của Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Bộ VHTTDL đã thành lập, tổ chức họp Tổ soạn thảo, Tổ biên tập với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành và cơ quan liên quan. Việc huy động sự tham gia của các cơ quan ngay từ đầu giúp quá trình xây dựng chính sách có thêm góc nhìn đa chiều, nhất là đối với những nội dung liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước như đầu tư, tài chính, thuế, doanh nghiệp, xuất nhập cảnh, lao động, đào tạo và chuyển đổi số.
Đây là khâu có ý nghĩa quan trọng đối với một dự thảo Nghị quyết mang tính đặc thù, bởi các chính sách phát triển du lịch không chỉ tác động đến riêng ngành du lịch mà còn liên quan đến hoạt động của nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Việc phối hợp giữa các cơ quan giúp nhận diện sớm những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình thực hiện, rà soát sự phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời góp phần bảo đảm các cơ chế đề xuất không vượt quá thẩm quyền, không tạo ra những khoảng trống hoặc xung đột pháp lý.
Song song với việc xây dựng nội dung, công tác lấy ý kiến cũng được triển khai theo nhiều kênh. Cơ quan chủ trì soạn thảo đã gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, cơ quan ngang bộ, đồng thời đăng tải hồ sơ dự án Nghị quyết trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ VHTTDL để lấy ý kiến rộng rãi.
Cách làm này thể hiện sự cầu thị và trách nhiệm trong xây dựng chính sách. Đối với các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt là những chính sách liên quan đến ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và huy động nguồn lực ngân sách, việc tham vấn các cơ quan quản lý, địa phương và các đối tượng chịu tác động có ý nghĩa thiết thực.
Những ý kiến đóng góp giúp cơ quan soạn thảo có thêm căn cứ để đánh giá tính phù hợp, khả năng áp dụng và tác động của từng chính sách, qua đó hạn chế những bất cập có thể phát sinh khi đưa văn bản vào thực tiễn.
Sau khi tiếp thu, giải trình các ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, hồ sơ tiếp tục được hoàn thiện để trình Chính phủ xem xét, quyết định trình Quốc hội.
Như vậy, trong thời gian ngắn, Bộ VHTTDL đã phải triển khai đồng thời nhiều công việc: rà soát cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; xác định những vấn đề cần ưu tiên xử lý; xây dựng nội dung chính sách; phối hợp với các bộ, ngành; tổ chức lấy ý kiến; tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ qua các bước thẩm định. Khối lượng công việc này đòi hỏi sự chủ động trong tham mưu, khả năng phối hợp liên ngành và tinh thần trách nhiệm cao của cơ quan chủ trì soạn thảo.
Đặc biệt, việc triển khai theo trình tự, thủ tục rút gọn nhưng vẫn bảo đảm các bước lấy ý kiến, thẩm định và hoàn thiện cho thấy nỗ lực cân bằng giữa hai yêu cầu: khẩn trương về tiến độ và chặt chẽ về chất lượng. Đây là yếu tố quan trọng, bởi một nghị quyết chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các chính sách được thiết kế có căn cứ, rõ đối tượng, rõ cơ chế thực hiện và có khả năng tổ chức triển khai trong thực tế.
Tạo hành lang pháp lý để du lịch không bỏ lỡ cơ hội phát triển
Nỗ lực trong xây dựng dự thảo Nghị quyết cần được nhìn nhận trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về mô hình tăng trưởng, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Những mục tiêu phát triển đến năm 2030 không chỉ đặt ra yêu cầu gia tăng lượng khách mà còn đòi hỏi nâng cao đóng góp của du lịch vào GDP, phát triển các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia và hình thành những doanh nghiệp có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế.
Để đạt được những mục tiêu đó, nguồn lực đầu tư, năng lực của doanh nghiệp, chất lượng nhân lực, hạ tầng và môi trường kinh doanh đều phải được cải thiện đồng bộ.
Trong khi đó, các điểm nghẽn về thể chế nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ tiếp tục hạn chế khả năng huy động nguồn lực xã hội, nhất là nguồn lực từ khu vực tư nhân; làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và khiến nhiều tiềm năng du lịch chưa được khai thác tương xứng.
Vì vậy, việc sớm xây dựng và trình Quốc hội xem xét một nghị quyết với các cơ chế, chính sách đặc thù có ý nghĩa như một bước đi nhằm tạo lập điều kiện pháp lý cần thiết để xử lý những vấn đề đang đặt ra.
Quan trọng hơn, việc lựa chọn những chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội để giải quyết trước, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ và nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Du lịch cho thấy cách tiếp cận có tính kế thừa, phân định rõ trách nhiệm và không để quá trình hoàn thiện pháp luật trở thành rào cản đối với yêu cầu phát triển.
Từ góc độ quản lý nhà nước, quá trình xây dựng dự thảo cũng cho thấy vai trò của cơ quan chủ trì soạn thảo không chỉ nằm ở việc tham mưu xây dựng một văn bản quy phạm pháp luật, mà còn ở khả năng nhận diện đúng vấn đề, kết nối các cơ quan liên quan và chuyển hóa yêu cầu thực tiễn thành những đề xuất chính sách cụ thể. Đây là khâu có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi chính sách sau khi được ban hành.
Việc khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết vì thế không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt trong triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW, mà còn góp phần tạo nền tảng cho quá trình cơ cấu lại và nâng cao chất lượng phát triển du lịch trong dài hạn.
Khi những điểm nghẽn về thể chế từng bước được tháo gỡ, các nguồn lực đầu tư có thêm điều kiện được khơi thông, doanh nghiệp có thêm cơ hội phát triển, các địa phương có cơ sở triển khai những mô hình và sản phẩm du lịch mới.
Có thể nói, từ chủ trương đến chính sách, từ chính sách đến thực tiễn là một quá trình đòi hỏi sự quyết liệt, đồng bộ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Những nỗ lực trong xây dựng dự thảo Nghị quyết trong thời gian ngắn chính là bước cụ thể hóa tinh thần đó, góp phần bảo đảm các định hướng phát triển du lịch không dừng lại ở mục tiêu, mà sớm được chuyển hóa thành những cơ chế, chính sách có khả năng tạo chuyển biến thực chất.
Đây cũng là tiền đề quan trọng để du lịch Việt Nam tận dụng tốt hơn các cơ hội phát triển, từng bước khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
