Năm nay, bãi đánh Phết được BTC phân định bằng cây nêu và dải băng chạy xung quanh để khoanh vùng khu vực đánh phết và khu vực người xem phết. Số lượng tham gia đánh phết được BTC lựa chọn gồm 200 người từ các khu dân cư, được chia thành hai đội Giáp thượng thắt đai xanh và Giáp hạ thắt đai đỏ. Ngày 12 tháng Giêng đánh 3 bàn phết; ngày 13 tháng Giêng đánh 03 bàn phết, 03 bàn chúi.
Công tác tuyên truyền về thể lệ tranh phết tại lễ hội năm nay được BTC chú trọng tăng cường. Liên tục trên loa, BTC nhắc nhở người chơi tham gia đánh phết phải tuân thủ thể lệ đã được xây dựng. Đặc biệt nghiêm cấm việc ẩu đả, xô đẩy, giẫm đạp gây phản cảm, mất an toàn an ninh trật tự trong bãi đánh Phết.
Cũng theo thể lệ của BTC, khách tham dự lễ hội và người không có nhiệm vụ không được vào bãi đánh Phết, không cản trở việc đánh Phết của hai đội. Lực lượng công an, bảo vệ của địa phương được yêu cầu tăng cường, làm tốt công tác bảo đảm an ninh trật tự trong quá trình đánh Phết, kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm nội quy, thể lệ.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của Báo Văn Hóa, trong các trận đả cầu cướp phết diễn ra chiều 12 tháng Giêng với ba bàn phết được đánh, chỉ một vài khoảnh khắc ngắn ngủi sau nghi thức tung Phết xuống lò Phết của Cụ Tiên chỉ làng, quả Phết lập tức trở thành mục tiêu “chiến đấu”, tranh giảnh không chỉ của hai đội Giáp thượng, Giáp hạ mà còn của hàng ngàn thanh niên trai tráng của xã Hiền Quan và khu vực lân cận. Không nằm ngoài dự kiến khi lễ hội lại một lần nữa “vỡ trận” với sự tái diễn nhiều màn tranh cướp quyết liệt, giẫm đạp, xô đẩy đầy tính chất bạo lực để cướp phết cầu may. Nhiều hình ảnh các thanh niên cởi trần, xăm trổ đầy mình lăm lăm tranh đấu, tiếp tục tạo nên những phản cảm như đã từng diễn ra ở các mùa lễ hội trước.
“Mặc dù đã khống chế số lượng người tham gia cũng như sàng lọc không cho các đối tượng quá khích vào khu vực tranh Phết song với tính chất của lễ hội, khó có thể tránh được các màn tranh cướp bạo lực này”, một lãnh đạo của UBND huyện Tam Nông trần tình.
Ngày 13 tháng Giêng, lễ hội Phết Hiền Quan tiếp tục diễn ra với 3 bàn phết, 3 bàn chúi được đánh. Theo lãnh đạo huyện Tam Nông, dự kiến các màn đánh Phết trong ngày 13 sẽ quyết liệt hơn nhiều bởi có sự tham gia của đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương. Các phương án đảm bảo an ninh trật tự cho lễ hội vẫn tiếp tục duy trì như ngày 12 tháng Giêng.
Trao đổi với Báo Văn Hóa, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Ninh Thị Thu Hương cho biết, Cục đã cử cán bộ chuyên môn giám sát công tác quản lý và tổ chức của lễ hội Phết Hiền Quan 2018. Qua theo dõi, Cục trưởng Ninh Thị Thu Hương đề nghị lãnh đạo địa phương, BTC lễ hội khẩn trương họp rút kinh nghiệm nhằm đảm bảo an toàn cho các hoạt động tiếp tục diễn ra trong lễ hội vào ngày 13 tháng Giêng.
“Dù đã xây dựng kịch bản cướp Phết với nhiều quy định chặt chẽ nhưng trên thực tế vẫn tái diễn nhiều cảnh tượng tranh cướp, ẩu đả bạo lực, đi ngược với những giá trị truyền thống của một lễ hội văn hóa. Ngay sau khi kết thúc lễ hội năm 2018, Bộ VHTTDL dự kiến sẽ yêu cầu tạm dừng việc tổ chức lễ hội này để rà soát, nghiên cứu, phục dựng lại các nghi thức truyền thống, đúng với hồ sơ gốc trước khi cho phép lễ hội Hiền Quan tổ chức trở lại…”, Cục trưởng Ninh Thị Thu Hương cho hay.
Lễ hội Phết Hiền Quan diễn ra từ ngày 26-28.2 (tức ngày 11, 12, 13 tháng Giêng năm Mậu Tuất). Đây là lễ hội truyền thống nhằm thể hiện sự thành kính, tri ân, tưởng nhớ công lao to lớn của Nữ tướng Thiều Hoa cùng các Tướng lính, nghĩa quân của Bà đã có công giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc Hán; giáo dục lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc và truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc Việt Nam.
Trong các hoạt động của lễ hội, nghi thức cướp Phết thu hút sự tham gia của đông đảo nhân dân địa phương và du khách thập phương. Với quy mô ngày càng mở rộng, mỗi năm các màn cướp phết đều khiến cho hàng ngàn người quyết liệt lao vào các màn tranh cướp, bất chấp bạo lực và phản cảm với hi vọng chỉ cần sờ tay vào quả Phết để mang lộc may mắn về nhà.
Bảo Anh; ảnh: Trần Huấn