Hai bài thơ giống nhau như hai chị em sinh đôi
Trước đó, khi Hội Nhà văn TP.HCM công bố giải thưởng năm 2017, nhà thơ Lê Huy Mậu, Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã viết trên trang cá nhân của mình: “Mình có đọc một bài thơ, cũng lâu rồi, của một người quen. Thấy bóng dáng thơ mình quá rõ. Kiện thì mình không rồi. Định gọi điện cho họ cẩn thận. Và không nên như thế. Sự trùng lặp ngẫu nhiên, nếu có đã cảm thấy áy náy rồi. Đằng này, vay mượn không xin phép thì cũng phải ý tứ chứ…”. Đó là những nghi vấn của nhà thơ Lê Huy Mậu với bài “Những kí âm ngân” của nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Long. Dù không nói là “đạo” thơ nhưng ông cho rằng những ý tưởng trong bài này gần như giống với bài “Chiều cuối năm” của mình. Hỏi thêm, sao ông không “bụp” thẳng để cho những người khác bỏ ngay cái tính hay “ăn cắp vặt”? Lê Huy Mậu cười nói: “Sao cứ phải thế. Cứ để lương tâm họ lên tiếng là đủ rồi”.
Chưa hết, ngay sau đó trên văn đàn lại tiếp tục dậy sóng với bài thơ “Khúc dịu buồn - Nắng gió cao nguyên” của nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Long. Cụ thể, bài thơ này có đến hơn một nửa các câu thơ được cho là giống như lột với các câu thơ của bài thơ “Người đàn bà thơ” của Thy Minh. Đáng nói là bài của Nguyễn Thị Thanh Long đăng trên trang cá nhân ngày 11.8.2015, trong khi bài thơ “Khúc thiếu phụ” của nhà thơ Thy Minh in trong tập “Mắt hoàng hôn” do NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 5.2010.
Tất cả những “lùm xùm” đang được Hội tiến hành họp, xác minh để làm rõ. Theo nhà văn Trần Văn Tuấn, Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM thì việc “đạo” văn là tội rất lớn. Nó sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời của một tác giả. Vì vậy không thể khẳng định hay kết luận vội vàng. Chúng tôi sẽ phải họp bàn, xác minh thật đầy đủ.
Chuyện “đạo” sẽ là cái án rất lớn, không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn cả sự nghiệp của tác giả. Thế nhưng, thời gian qua không ít vụ “đạo” văn, thơ bị phát hiện trước sự phanh phui của cộng đồng mạng. Nhất là trong thời đại công nghệ, kĩ thuật số. Không khó để xác định được tác phẩm bị “đạo”.
Theo thông tin từ Hội Nhà văn TP.HCM, tác giả Nguyễn Thị Thanh Long đã làm đơn xin rút không nhận giải thưởng nhưng không nói rõ lý do. Nhưng những gì mà bạn văn, đồng nghiệp thơ phản ứng trong suốt thời gian qua có lẽ cũng đủ khiến tác giả cảm thấy bẽ bàng. Bởi đối với văn nghệ sĩ, chuyện “đạo” hay đánh cắp ý tưởng luôn khiến cho dư luận phản ứng dữ dội khi bị phát hiện. Thế nhưng lâu lâu văn đàn lại “sốc” trước thông tin có những bài thơ “sinh đôi”. Tác giả tất nhiên ban đầu cũng chối bay, chối biến. Chỉ đến khi bị dư luận chỉ tận tay day tận mặt thì mới chịu nhận. Cũng bởi trong thời gian qua, việc “đạo” hay đánh cắp ý tưởng sau một thời gian đôi co rồi nhanh chóng được cho qua. Không vụ việc nào được đi đến tận cùng.
Nhưng xét cho cùng thì việc “đạo” hay đánh cắp ý tưởng là việc làm cần phải lên án. Nhất là khi tác phẩm ấy được phổ biến rộng rãi đến công chúng. Tác giả phải là người chịu trách nhiệm với chính “đứa con” của mình. Chứ không thể cứ im lặng cho xong chuyện. Bởi, hơn hết đối với một người viết văn, nghệ sĩ thì việc “đạo” bị xem như là “vết sẹo” nghề.
Mai Linh