Chiều 12.11, tại Hà Nội, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11, Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức tọa đàm truyền hình với chủ đề Từ concert tới con tim. Tham gia tọa đàm có bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL); Tiến sĩ, NSND Trần Ly Ly, Chủ tịch Hội đồng Học viện Múa Việt Nam; nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc Nguyễn Hữu Vượng; nghệ sĩ Đen và ca sĩ Bảo Trâm Idol.
Tọa đàm tập trung lý giải sức hút của concert trong đời sống văn hóa đương đại, khả năng kết nối cảm xúc cộng đồng, đồng thời trao đổi về cách thức phát huy giá trị văn hóa Việt Nam và biến sức hút của các chương trình biểu diễn thành động lực phát triển công nghiệp văn hóa.
Từ hiện tượng âm nhạc đến động lực công nghiệp văn hóa
Thời gian gần đây, concert đang trở thành một hiện tượng nổi bật của đời sống văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 810 sự kiện âm nhạc. Trong đó, concert quốc gia Tổ quốc trong tim thu hút gần 50.000 khán giả tại sân vận động; nhiều chương trình của nghệ sĩ trong nước và quốc tế cũng đón hàng chục nghìn người tham dự mỗi đêm. Đáng chú ý, giữa tháng 10.2026, TP.HCM ghi nhận một dịp cuối tuần có tới 8 concert diễn ra cùng lúc.
Những con số này cho thấy nhu cầu thưởng thức âm nhạc trực tiếp của công chúng ngày càng lớn, đặc biệt trong giới trẻ. Concert không còn đơn thuần là hoạt động biểu diễn để khán giả nghe và xem, mà đã trở thành không gian giao lưu, chia sẻ cảm xúc và kết nối cộng đồng.
Lý giải xu hướng này, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL) cho rằng sự phát triển của các concert là tín hiệu tích cực, phản ánh những chuyển biến mới trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Công nghiệp âm nhạc là một trong những lĩnh vực được Đảng và Nhà nước quan tâm trong định hướng phát triển công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam là những cơ sở quan trọng để thúc đẩy lĩnh vực này.
Theo bà, cần nhìn nhận concert trong mối liên hệ với sự phát triển của công nghiệp văn hóa, thay vì chỉ xem đây là những chương trình biểu diễn phục vụ nhu cầu giải trí tại một địa điểm cụ thể.
Hiệu quả kinh tế của một concert không chỉ nằm ở doanh thu bán vé mà còn ở khả năng tạo ra những tác động lan tỏa tới nhiều lĩnh vực khác như du lịch, lưu trú, nhà hàng, ăn uống, đi lại, quảng cáo, truyền thông và dịch vụ tổ chức sự kiện.
Đặc biệt, những chương trình có sức hút lớn có thể trở thành động lực thu hút du khách trong nước và quốc tế. Bởi vậy, concert cần được phát triển như một sản phẩm văn hóa có khả năng khai thác, tái tạo và phát triển các sản phẩm phái sinh, mở rộng nguồn thu, thay vì chỉ giới hạn giá trị trong một đêm diễn.
Để hiện thực hóa tiềm năng này, bà Phạm Thị Kim Oanh nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, chú trọng chất lượng nghệ thuật, năng lực sáng tạo, đội ngũ nghệ sĩ và sự đầu tư chuyên nghiệp của các đạo diễn, ê-kíp sản xuất.
Cùng với đó là việc hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, nghệ sĩ biểu diễn, nhà sản xuất và nhà đầu tư.
Việc bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo môi trường thuận lợi để các sản phẩm âm nhạc được khai thác, phát triển và mở rộng thị trường.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý và đơn vị thực thi, công chúng cũng cần nâng cao ý thức tôn trọng sự sáng tạo, tôn trọng bản quyền. Đây là một trong những điều kiện để hình thành môi trường phát triển lành mạnh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đóng góp khoảng 7% GDP của các ngành công nghiệp văn hóa vào năm 2030.
Bản sắc Việt Nam làm nên sức sống của concert
Một vấn đề được các khách mời đặc biệt quan tâm là làm thế nào để những concert quy mô lớn không chỉ hấp dẫn về hình thức mà còn tạo được dấu ấn văn hóa riêng, qua đó đưa những câu chuyện Việt Nam đến gần hơn với công chúng.
Tiến sĩ, NSND Trần Ly Ly cho rằng, yếu tố cốt lõi làm nên một chương trình nghệ thuật quy mô lớn trước hết phải xuất phát từ tư tưởng và thông điệp xuyên suốt. Chẳng hạn, với concert Tổ quốc trong tim, mục tiêu không chỉ là tổ chức một chương trình biểu diễn hoành tráng mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết dân tộc.
Theo NSND Trần Ly Ly, khi các chương trình phát triển thành chuỗi sự kiện và xây dựng được thương hiệu, yêu cầu đặt ra với người làm sáng tạo ngày càng cao. Mỗi chương trình tiếp theo phải có chất lượng tốt hơn, tạo được sự khác biệt và sức hấp dẫn riêng.
Đặc biệt, khi hướng tới thị trường quốc tế, bản sắc văn hóa dân tộc càng cần được thể hiện rõ nét. Tuy nhiên, văn hóa không phải là những giá trị bất biến hay di sản bị đóng khung. Đó là một dòng chảy luôn vận động và chuyển mình. Người làm sáng tạo cần biết chắt lọc tinh hoa văn hóa Việt Nam, kết hợp với tư duy đổi mới và sự giao thoa quốc tế để tìm ra con đường phát triển hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
Đồng quan điểm về vai trò của bản sắc, bà Phạm Thị Kim Oanh nhấn mạnh, công nghệ và trang thiết bị là những yếu tố có thể học hỏi, đầu tư và tiếp cận.
Nhưng nếu sản phẩm văn hóa thiếu đi hồn cốt dân tộc thì khó có thể tạo được dấu ấn và sức sống lâu dài. Chính những giá trị mang tinh thần Việt Nam mới có khả năng khơi dậy niềm tự hào, tạo sự đồng cảm và kết nối với đông đảo công chúng.
Làm mới di sản, kết nối cảm xúc nhiều thế hệ
Chia sẻ từ góc độ nhà sản xuất âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng cho biết, một trong những thách thức lớn khi thực hiện concert Tổ quốc trong tim là lựa chọn những ca khúc có khả năng chạm đến cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
Với những người lớn tuổi, các ca khúc về lịch sử, đất nước vốn đã quen thuộc, gắn bó với ký ức và tình cảm. Trong khi đó, với người trẻ, những tác phẩm này đôi khi còn xa lạ bởi câu chuyện lịch sử chủ yếu được tiếp cận qua lời kể của cha ông, sách báo và các phương tiện truyền thông.
Vì vậy, ê-kíp không chỉ lựa chọn những ca khúc được nhiều thế hệ yêu thích mà còn phải tìm cách để người trẻ có thể đón nhận và cảm nhận những tác phẩm ấy. Giải pháp được lựa chọn là làm mới thông qua hòa âm, phối khí và dàn dựng, giúp những ca khúc quen thuộc mang hơi thở âm nhạc đương đại.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng, tinh thần hào hùng của chương trình cần được thể hiện qua cách nhìn của người trẻ về đất nước Việt Nam hôm nay, chứ không chỉ dừng lại ở việc tái hiện tinh thần của những giai đoạn lịch sử đã qua. Đây cũng là cách để kết nối ký ức của các thế hệ, khơi gợi tình yêu đất nước bằng ngôn ngữ nghệ thuật gần gũi với công chúng hiện đại.
Ở góc độ nghệ sĩ, Đen bày tỏ sự trân trọng đối với concert Tổ quốc trong tim bởi chương trình đã tạo được sự kết nối giữa nhiều lứa tuổi, tầng lớp xã hội, dù mỗi người có quan điểm, lối sống và phong cách khác nhau.
Theo nghệ sĩ Đen, âm nhạc đôi khi chỉ là phương tiện để mọi người cùng xuống đường, hòa mình vào dòng người. Điều quan trọng hơn là nhu cầu được gặp gỡ, chia sẻ và kết nối. Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển, những không gian để con người trực tiếp gặp gỡ, thể hiện bản thân và cùng trải nghiệm cảm xúc càng có ý nghĩa.
Với âm nhạc của mình, Đen lựa chọn kể những câu chuyện bình dị, xuất phát từ góc nhìn của một người bình thường trong xã hội.
Những điều gần gũi trong cuộc sống, như câu chuyện của người đi làm xa mong nhớ gia đình trong ca khúc Vị nhà, có thể trở thành điểm chạm cảm xúc với đông đảo khán giả. Nam nghệ sĩ cho rằng không có công thức hay bí quyết riêng để kết nối với công chúng; điều quan trọng là nhặt nhạnh những câu chuyện, cảm xúc và sự đồng cảm trong cuộc sống để đưa vào sáng tác.
Từ những chia sẻ tại tọa đàm có thể thấy, sức hút của concert không chỉ được tạo nên bởi quy mô sân khấu, công nghệ hay số lượng khán giả, mà còn nằm ở khả năng kể chuyện, khơi gợi cảm xúc và tạo ra sự đồng điệu giữa những con người thuộc nhiều thế hệ.
Từ concert tới con tim vì thế không chỉ là hành trình của âm nhạc và những trải nghiệm biểu diễn, mà còn là hành trình đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng.
Để sức lan tỏa ấy trở thành nguồn lực phát triển bền vững, cần sự đồng hành của cơ quan quản lý, nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà đầu tư và công chúng; cùng với đó là chiến lược chuyên nghiệp hóa hoạt động biểu diễn, đầu tư hạ tầng, bảo vệ bản quyền và phát triển các chuỗi dịch vụ liên quan.
Khi bản sắc văn hóa trở thành nền tảng sáng tạo, công nghệ và tư duy hiện đại trở thành phương tiện biểu đạt, mỗi concert không chỉ là một cuộc hẹn giữa nghệ sĩ với khán giả mà còn có thể trở thành một sản phẩm văn hóa mang giá trị kinh tế, xã hội và sức lan tỏa lâu dài.
