Hai ngày liên tiếp phát hiện thịt lợn nhũn, bở tại bếp ăn trường mầm non
Theo thông tin từ UBND phường Phương Liệt (TP. Hà Nội), vào khoảng 7 giờ 30 phút ngày 4.11.2026, trong quá trình giám sát giao nhận thực phẩm hàng ngày do Công ty Ngôi Sao Xanh cung cấp tại Trường Mầm non Phương Liệt, Tổ tự giám sát an toàn thực phẩm của nhà trường cùng đại diện phụ huynh đã phát hiện lô thịt lợn có biểu hiện bất thường.
Qua kiểm tra cảm quan, phần thịt nạc có màu sắc nhợt nhạt, rỉ dịch, bề mặt mềm nhũn như giò sống và không có độ đàn hồi; khi dùng ngón tay ấn mạnh thì thớ thịt bở nát.
Đến sáng 5.11, phụ huynh tham gia giám sát giao nhận thực phẩm tại trường lại tiếp tục phát hiện thịt lợn đưa vào bếp ăn có dấu hiệu nhũn và mủn tương tự. Trước tình trạng thực phẩm bất thường lặp lại hai ngày liên tiếp, ngay trong trưa 5.11, hàng chục phụ huynh đã tập trung tại trường để yêu cầu làm rõ, đồng thời nhiều gia đình quyết định đón con về nhà ăn trưa và tạm dừng đăng ký ăn bán trú.
Làm việc với đoàn kiểm tra liên ngành của UBND phường Phương Liệt, nhà trường và đơn vị cung cấp đã niêm phong các mẫu thịt nghi ngờ. Kết quả kiểm tra nhanh chỉ tiêu chất bảo quản (sulfite) trên hai mẫu thịt bước đầu cho kết quả âm tính; tuy nhiên, đoàn kiểm tra đã niêm phong 150 gram mẫu thịt lợn gửi Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia để xét nghiệm chuyên sâu (dự kiến có kết quả vào ngày 16.11).
Lý giải ban đầu về hiện tượng trên, phía đơn vị cung cấp và đối tác giết mổ cho rằng thịt lợn giết mổ công nghiệp có thể xuất hiện tỷ lệ nhỏ thịt PSE (nhợt nhạt, mềm, rỉ dịch) do lợn bị "stress" trước khi mổ hoặc thoát nhiệt kém làm biến tính protein.
Dù vậy, để trấn an phụ huynh, Trường Mầm non Phương Liệt đã quyết định dừng tiếp nhận thực phẩm từ Công ty Ngôi Sao Xanh để chuyển sang nhà cung cấp mới.
Ai chịu trách nhiệm trong chuỗi kiểm soát thực phẩm học đường?
Từ vụ việc tại Trường Mầm non Phương Liệt, vấn đề cốt lõi được dư luận và các bậc cha mẹ đặt ra là ai phải chịu trách nhiệm chính khi thực phẩm kém chất lượng hoặc có dấu hiệu bất thường lọt đến tận cửa bếp ăn trường học.
Theo quy định của Luật An toàn thực phẩm và các văn bản hướng dẫn liên ngành giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với Bộ Y tế, quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm bán trú được thiết lập qua nhiều tầng nấc với trách nhiệm pháp lý rất rõ ràng.
Trước hết, trách nhiệm trực tiếp về chất lượng hàng hóa thuộc về đơn vị cung cấp thực phẩm. Doanh nghiệp ký hợp đồng cung ứng suất ăn hoặc nguyên liệu tươi sống cho trường học có nghĩa vụ đảm bảo thực phẩm đạt quy chuẩn kỹ thuật, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, được vận chuyển bằng thiết bị bảo quản chuyên dụng và giữ nguyên chất lượng cảm quan lẫn vi sinh cho đến khi bàn giao.
Việc giao thực phẩm có dấu hiệu nhũn, bở hai ngày liên tiếp dù với bất kỳ lý do kỹ thuật nào cũng thể hiện lỗ hổng trong khâu phân loại, KCS (kiểm tra chất lượng sản phẩm) của nhà cung cấp trước khi xuất kho.
Theo quy định hiện hành, người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm toàn diện từ khâu thẩm định năng lực nhà cung cấp, ký kết hợp đồng cho đến việc vận hành quy trình "kiểm thực 3 bước" (kiểm tra trước khi chế biến, trong khi chế biến và trước khi ăn) cùng chế độ lưu mẫu thức ăn 24 giờ.
Nếu Tổ tự giám sát của nhà trường (gồm đại diện Ban giám hiệu, nhân viên y tế, cấp dưỡng và Ban đại diện cha mẹ học sinh) làm việc hình thức, thiếu kỹ năng nhận biết cảm quan mà để thực phẩm bất thường đi vào khâu chế biến, Hiệu trưởng sẽ phải chịu trách nhiệm kỷ luật hành chính, thậm chí trách nhiệm hình sự nếu để xảy ra ngộ độc tập thể.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương (cụ thể là UBND cấp phường, xã và cơ quan y tế cơ sở) giữ vai trò hậu kiểm, thanh tra đột xuất và xử lý vi phạm. Sự việc tại Trường Mầm non Phương Liệt cũng cho thấy vai trò "chốt chặn" đặc biệt quan trọng của phụ huynh học sinh trong việc tham gia giám sát trực tiếp khâu giao nhận thực phẩm mỗi sáng.
Chỉ khi quy trình kiểm thực đầu vào được thực hiện thực chất với sự giám sát độc lập của phụ huynh và chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các nhà cung cấp vi phạm, nỗi bất an về bữa ăn bán trú mới có thể được giải tỏa triệt để.
