Sẵn sàng lùi một bước vì lợi ích chung
Sau sắp xếp mạng lưới trường học, phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh đã kiện toàn tổ chức tại 3 cơ sở giáo dục gồm Trường THCS Nguyễn Hoành Từ, Tiểu học Hà Huy Tập và Mầm non Hà Huy Tập. Cùng với việc tổ chức lại bộ máy, nhiều cán bộ quản lý phải thay đổi vị trí công tác sau nhiều năm đảm nhiệm chức vụ.
Ghi nhận tại Trường Mầm non Hà Huy Tập, câu chuyện lựa chọn hiệu trưởng thể hiện rõ tinh thần đặt lợi ích chung lên trên vị trí cá nhân.
Qua rà soát tiêu chí, đánh giá năng lực và lấy ý kiến tín nhiệm, cô Trần Thị Hoa (SN 1973), người có 16 năm kinh nghiệm làm hiệu trưởng được lựa chọn đảm nhận vị trí đứng đầu nhà trường. Đáng chú ý, cô Trần Thị Hằng (hiệu phó), dù có điểm số cao hơn và cũng là một cán bộ quản lý có năng lực nhưng đã đồng thuận, chủ động đề xuất để đồng nghiệp đảm nhận trọng trách hiệu trưởng.
Cô Hằng cho biết, luôn ủng hộ chủ trương sắp xếp của Đảng, Nhà nước, đồng thời ghi nhận kinh nghiệm và những đóng góp của cô Hoa đối với ngành giáo dục. Trước yêu cầu điều hành một trường học có quy mô lớn sau sáp nhập, cô tin tưởng đồng nghiệp đủ năng lực đảm nhận nhiệm vụ.
Câu chuyện tại phường Hà Huy Tập chỉ là một trong nhiều minh chứng cho tinh thần đồng thuận trong quá trình sắp xếp. Trên toàn tỉnh, nhiều cán bộ quản lý đã chủ động xin thôi giữ chức vụ, trở lại bục giảng, nhường cơ hội cho đội ngũ kế cận.
Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh có 616 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bố trí trở lại làm giáo viên, nhiều cán bộ quản lý tại các trường THPT và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên tự nguyện viết đơn xin thôi chức.
Tiêu biểu như thầy Nguyễn Hữu Danh, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Đổng Chi, sau gần 20 năm làm công tác quản lý đã chủ động xin thôi chức, trở lại giảng dạy môn Sinh học khi trường sáp nhập với Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi. Thầy mong muốn nhường cơ hội cho những cán bộ trẻ có năng lực tiếp tục phát triển, cống hiến.
Tương tự, thầy Hồ Văn Việt, nguyên cán bộ quản lý Trường THPT Đức Thọ với hơn 12 năm kinh nghiệm, cũng tự nguyện trở lại giảng dạy môn Địa lý sau khi trường hợp nhất với THPT Vũ Quang và THPT Cù Huy Cận. Với thầy, nếu việc trở lại làm giáo viên giúp ngành thuận lợi hơn trong sắp xếp tổ chức thì đó là điều nên làm.
Hay cô Lê Thị Thắng, nguyên Hiệu trưởng Trường Mầm non Thạch Hưng, sau sáp nhập với Trường Mầm non Tân Giang đã nhận nhiệm vụ phó hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Hưng, tiếp tục cống hiến sau 35 năm gắn bó với bậc học mầm non, trong đó có 10 năm làm hiệu trưởng.
Những lựa chọn ấy cho thấy, trong quá trình tinh gọn bộ máy, chức danh có thể thay đổi nhưng trách nhiệm và tình yêu nghề vẫn được tiếp nối. Sự tự nguyện nhường vị trí của những cán bộ giàu kinh nghiệm không chỉ góp phần tháo gỡ áp lực bố trí nhân sự mà còn tạo điều kiện để đội ngũ kế cận trưởng thành.
Tinh gọn bộ máy, bài toán quản trị ngày càng lớn
Nếu việc sắp xếp nhân sự cần sự đồng thuận, thì tổ chức vận hành hệ thống trường học sau sáp nhập lại đặt ra những thách thức phức tạp hơn.
Tại phường Hà Huy Tập, sau sắp xếp có 9 hiệu phó được bố trí xuống làm giáo viên, một hiệu trưởng chuyển xuống giảng dạy. Sự thay đổi vị trí công tác kéo theo yêu cầu xây dựng lại quan hệ phối hợp, điều hành trong nhà trường, nhất là khi người đứng đầu mới phải quản lý những cán bộ trước đây từng giữ chức vụ tương đương. Đây hiện cũng đang là khó khăn, vướng mắc chung của nhiều trường học trên địa bàn sau sắp xếp.
Đáng chú ý, nhiều trường phải quản lý cùng lúc nhiều phân hiệu trong khi nhân lực hỗ trợ tại chỗ bị thu hẹp. Ví dụ tại Trường Mầm non Hà Huy Tập hiện có 1 điểm chính, 2 phân hiệu và 1 điểm lẻ, với 42 lớp, 1.021 học sinh và 117 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Riêng điểm lẻ có 5 nhóm lớp nhưng chưa được bố trí cán bộ quản lý phụ trách trực tiếp, gây áp lực trong bảo đảm an toàn, chăm sóc và tổ chức bán trú.
Trao đổi với PV Văn Hoá, ông Đậu Tùng Lâm, Bí thư Đảng ủy phường Hà Huy Tập, cho biết ngay sau sáp nhập, địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là ổn định tổ chức, củng cố đoàn kết nội bộ, không để những thay đổi về vị trí công tác ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học. Đảng ủy tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng trong các nhà trường, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, giáo viên để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
“Sau sắp xếp chúng tôi đã tổ chức nhiều cuộc họp, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của giáo viên. Điều quan trọng là phải tạo được sự đồng thuận, xóa bỏ tư tưởng phân biệt trường cũ, trường mới, cùng hướng đến mục tiêu chung là nâng cao chất lượng giáo dục”, ông Đậu Tùng Lâm thẳng thắn chia sẻ.
Không chỉ ở cấp cơ sở, áp lực quản trị còn đặt ra đối với toàn ngành Giáo dục Hà Tĩnh. Theo thống kê của Sở GD&ĐT, sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 237 cơ sở giáo dục, giảm 415 trường so với trước đó. Số cán bộ quản lý giảm từ 1.554 xuống còn 923 người, dôi dư 631 vị trí. Trong số này, 616 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bố trí trở lại làm giáo viên; 13 người nghỉ theo Nghị định 154 và 2 người chuyển sang công tác khác.
Theo bà Lê Thị Phương Thủy, Phó Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở GD&ĐT, việc xem xét, bố trí cán bộ quản lý được thực hiện theo các quy định về điều kiện, tiêu chuẩn của Đảng, Nhà nước, đồng thời căn cứ tiêu chí, thang điểm của tỉnh, trong đó năng lực quản lý được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, yêu cầu phải lựa chọn được người phù hợp giữa kết quả đánh giá theo tiêu chí và năng lực điều hành thực tế, nhất là khi các trường sau sáp nhập có quy mô, đặc điểm và điều kiện hoạt động rất khác nhau.
Một thách thức đáng kể khác là quy mô quản lý tăng trong khi bộ máy hỗ trợ tại các điểm trường được tinh gọn. Toàn tỉnh hiện có 413 phân hiệu và 115 điểm trường lẻ. Một hiệu trưởng phải điều hành nhiều địa điểm, trong khi nhân lực hỗ trợ về hành chính, kế toán và quản lý chuyên môn tại các phân hiệu còn hạn chế, khiến công tác quản trị bước đầu gặp nhiều khó khăn.
Thực tế, sau sáp nhập, đối với một số trường có quy mô quá lớn, đơn cử như Trường THCS Thành Sen với quy mô 131 lớp cũng đang đặt ra khó khăn trong công tác quản trị. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu giáo viên cục bộ vẫn tồn tại ở một số vùng khó khăn. Ngành đã kịp thời tham mưu bổ sung biên chế để các đơn vị chủ động hợp đồng, đáp ứng tổ chức dạy học.
Ngành Giáo dục Hà Tĩnh đã thành lập 3 đoàn kiểm tra để nắm bắt tình hình, đánh giá hoạt động của các cơ sở sau sắp xếp. Qua kiểm tra, các trường cơ bản duy trì hoạt động, từng bước ổn định tổ chức. Song, để mô hình mới vận hành hiệu quả, ngành cần tiếp tục rà soát quy mô trường lớp, điều chỉnh phương án bố trí cán bộ quản lý, giáo viên; quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và xây dựng cơ chế quản lý linh hoạt đối với các phân hiệu.
“Sắp xếp bộ máy mới chỉ là bước đầu của quá trình đổi mới tổ chức ngành giáo dục. Hiệu quả không thể chỉ đo bằng số trường giảm hay số vị trí quản lý được tinh giản, mà quan trọng hơn là năng lực điều hành được nâng lên, hệ thống trường học vận hành thông suốt, môi trường giáo dục ổn định và chất lượng dạy học ngày càng được cải thiện”, bà Lê Thị Phương Thủy nói.