Một buổi ra mắt sách tại đường sách TP.HCM Ảnh: L.Điền
Tọa đàm về Phát triển văn hóa đọc trong nhà trường được tổ chức nhằm triển khai đề án Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Theo Vụ trưởng Vụ Thư viện (Bộ VHTTDL) Vũ Dương Thúy Ngà, trong mạng lưới thư viện ở Việt Nam, thư viện trường học chiếm một số lượng lớn nhất. Thư viện trường học là một thành tố không thể thiếu của quá trình giáo dục, dù ở bất cứ cấp bậc trình độ đào tạo nào.
Bộ VHTTDL đã tiến hành khảo sát tại 42 trường ở các thành phố, vùng nông thôn, và miền núi. Kết quả bước đầu khảo sát, điều tra 208 người, bao gồm 185 học sinh và 23 giáo viên tại 6 trường cho thấy, việc đọc của giáo viên và học sinh còn có nhiều điều phải quan tâm. Hoạt động của giáo viên và học sinh khi đến thư viện chủ yếu là mượn và đọc sách. Một ít đến thư viện chỉ đơn thuần là có chỗ ngồi làm việc hoặc học và gặp gỡ bạn bè. Các em học sinh thì nhu cầu chính là đến thư viện đọc truyện tranh.
Tại buổi tọa đàm, ông Vũ Trí Ngư - P. Trưởng phòng Tiểu học Sở GD&ĐT Bắc Giang chia sẻ, những năm trước đây, thư viện của các trường tiểu học trong tỉnh Bắc Giang hoạt động chưa thực sự hiệu quả. Có nhiều nguyên nhân, song chủ yếu là do việc mua sắm trang thiết bị, sách, báo bổ sung trong thư viện chưa được các nhà trường quan tâm đầu tư. Có những trường chỉ coi thư viện như là kho sách, rất ít tổ chức các hoạt động đọc cho học sinh. Nhưng đến nay, trong các trường tiểu học tại Bắc Giang đã được quan tâm đầu tư xây dựng thư viện thân thiện theo hướng đa dạng, có sức hấp dẫn, học sinh luôn được khuyến khích đọc sách, trên cơ sở đó hình thành được thói quen đọc và phát triển văn hóa đọc cho học sinh. Tại đây, sách được phân loại theo trình độ đọc và trưng bày trên kệ, cách trang trí đẹp mắt hấp dẫn, phù hợp với tâm lý học sinh tiểu học và có đủ không gian để học sinh tham gia vào các hoạt động, có thời khóa biểu tiết học thư viện của tất cả các lớp, có lịch mượn trả sách cho tất cả các khối lớp.
Đại diện Trường tiểu học Dịch Vọng B, Hà Nội cũng cho biết, hiện nhà trường có hơn 4.000 cuốn sách với 600 đầu sách. Thư viện hoạt động tất cả các ngày trong tuần với hơn 10.000 lượt mượn và đọc. Học sinh được tự do đến đọc sách. Thư viện đẹp, ấm áp, gây hứng thú cho học sinh, việc bố trí, kích thích được trí tò mò của các em nhưng lại dễ tra cứu... Thư viện được trang trí đầy đủ máy tính kết nối mạng. Ngoài ra, nhà trường còn xây dựng thêm những thư viện vệ tinh, được đặt trong mỗi lớp học. Thậm chí, những khu hành lang có diện tích phù hợp cho việc đọc sách, chúng tôi cũng bố trí những kệ sách để các em có thể đọc thoải mái theo nhu cầu của mình.
Theo TS Valerie Haugen, nghiên cứu về thư viện tại Mỹ, với học sinh thường xuyên đọc sách, chỉ cần 15 - 20 phút đọc sách mỗi ngày sẽ có mức phát triển và kết quả học tập tốt hơn so với học sinh bằng tuổi... Ngoài ra, không phải chỉ đánh giá cao và tôn vinh kiến thức trong sách mà phải biết biến kiến thức đó thành kiến thức của học sinh, sản phẩm cuối cùng phải là sản phẩm của học sinh, chứ không phải là học sinh đọc cuốn sách nào. Tuy nhiên, thư viện vững mạnh sẽ giúp cho người học vững mạnh.
| Tiêu chí thí điểm mô hình phát triển văn hóa đọc Vụ Thư viện (Bộ VHTTDL) đã tổ chức tọa đàm về các tiêu chí xây dựng thí điểm mô hình phát triển văn hóa đọc, nhằm đánh giá thực trạng hoạt động của mạng lưới thư viện trong cả nước đối với việc thúc đẩy văn hóa đọc trong cộng đồng. Phát biểu khai mạc tọa đàm, bà Vũ Dương Thúy Ngà - Vụ trưởng Vụ Thư viện - Bộ VHTTDL nhấn mạnh, sau khi Thủ tướng phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc, nhiều tỉnh, thành phố, bộ, ngành đã tiến hành xây dựng tiêu chí hình thành các giải thưởng văn hóa đọc. Đã có 34 tỉnh, thành phố, 4 bộ, ngành xây dựng Kế hoạch phát triển văn hóa đọc, tạo sự khởi sắc, động lực trong toàn ngành Thư viện ở Việt Nam. Số lượng thư viện cơ sở thiện nguyện ngày càng tăng. Một số nơi như Quảng Ninh, Thái Bình đã xây dựng đề án thí điểm xây dựng thư viện trường học hiện đại. Nhiều đại biểu đã nêu ý kiến tại tọa đàm chia sẻ bài học kinh nghiệm hữu ích nhằm phát triển văn hóa đọc, nhìn thẳng vào khó khăn về kinh phí đầu tư, sự bất cập trong đãi ngộ đối với người làm công tác thư viện, nhận thức về vai trò của việc đọc ở nhiều cấp, ngành còn hạn chế, tình trạng giáo viên không quan tâm đọc sách ngoài sách giáo khoa, giáo trình ở một số nơi, đưa ra những giải pháp nâng cao hoạt động hiệu quả của hệ thống thư viện… Trong khuôn khổ tọa đàm, Bộ VHTTDL cũng tổ chức lấy ý kiến về các tiêu chí xây dựng thí điểm mô hình phát triển văn hóa đọc trong thư viện, gồm: Thư viện có vốn tài liệu phong phú; cán bộ thư viện chuyên nghiệp, có khả năng tổ chức được nhiều tiện ích, dịch vụ thiết thực; thư viện thu hút đông đảo người sử dụng; thư viện có không gian thân thiện, thư viện mở cửa vào thời gian thích hợp với người đọc... Đào Anh |
Minh Hà